Η εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν αναμένεται να κρατήσει αμετάβλητα τα επιτόκια της Fed, αλλά ταυτόχρονα να εντείνει τις εσωτερικές διαφωνίες για την πορεία της νομισματικής πολιτικής.
Καθώς οι αξιωματούχοι της Fed συνεδριάζουν για δύο ημέρες από σήμερα, το νέο ενεργειακό σοκ περιπλέκει περαιτέρω μια ήδη αβέβαιη εικόνα για την οικονομία και τον πληθωρισμό.
Μέχρι πρόσφατα η βασική συζήτηση εντός της Fed επικεντρωνόταν στο πόσο κοντά βρίσκονται τα επιτόκια στο λεγόμενο «ουδέτερο» επίπεδο, εκεί όπου δεν ενισχύεται, ούτε επιβραδύνεται η ανάπτυξη.
Ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, είχε δηλώσει ότι τα επιτόκια βρίσκονται ήδη εντός αυτού του εύρους, ενώ μετά από τρεις μειώσεις το προηγούμενο φθινόπωρο, πολλοί αξιωματούχοι έδειχναν διατεθειμένοι να τηρήσουν στάση αναμονής.
Ωστόσο, το νέο περιβάλλον ανατρέπει τις ισορροπίες.
Πετρέλαιο, πληθωρισμός και επιτόκια: ένα δύσκολο τρίγωνο
Η άνοδος των τιμών της ενέργειας ενισχύει τους φόβους για επίμονο πληθωρισμό, την ώρα που:
- Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από τον στόχο του 2% εδώ και χρόνια
- Οι δασμοί έχουν ήδη ασκήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές
- Οι καταναλωτές βρίσκονται υπό πίεση μετά από πενταετή άνοδο τιμών
- Ο βασικός δείκτης πληθωρισμού της Fed (PCE) διαμορφώθηκε στο 3,1%, ενώ ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) στο 2,5% πριν την κρίση στο Ιράν.
Οι απόψεις μεταξύ των αξιωματούχων αποκλίνουν έντονα:
Ορισμένοι θεωρούν ότι τα υψηλά επιτόκια πρέπει να διατηρηθούν για να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός.
Άλλοι βλέπουν αυξημένο κίνδυνο επιβράδυνσης της ανάπτυξης και υποστηρίζουν χαλάρωση.
Η πρώην επικεφαλής της Fed του Κάνσας, Έστερ Τζορτζ, προειδοποιεί ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή» για εκτιμήσεις σχετικά με την πορεία των επιτοκίων, λόγω της έντονης αβεβαιότητας.
Αντίθετα, ο οικονομολόγος Λουκ Τίλεϊ εκτιμά ότι η συζήτηση θα στραφεί προς το ενδεχόμενο χαμηλότερων επιτοκίων, καθώς τα υψηλά ενεργειακά κόστη πλήττουν περισσότερο την ανάπτυξη παρά τον πληθωρισμό.
Αν παραμείνει το πετρέλαιο ψηλά;
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, αν το πετρέλαιο παραμείνει κοντά στα 100 δολάρια για τρεις μήνες, η οικονομία των ΗΠΑ θα μπορούσε να βρεθεί κοντά σε ύφεση, καθώς η αύξηση του κόστους ενέργειας λειτουργεί ως «φόρος» για την οικονομία, περιορίζοντας την κατανάλωση, η οποία αντιστοιχεί περίπου στο 70% της ανάπτυξης.
Ο πρώην επικεφαλής της Fed του Σεντ Λούις, Τζέιμς Μπούλαρντ, εμφανίζεται πιο καθησυχαστικός. Υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ, ως καθαρός εξαγωγέας πετρελαίου πλέον, είναι λιγότερο ευάλωτες σε τέτοιου είδους σοκ, ενώ εκτιμά ότι ο «πυρήνας» του πληθωρισμού δεν θα επηρεαστεί σημαντικά.
Σταθερά επιτόκια, τουλάχιστον προς το παρόν
Οι αγορές προεξοφλούν ότι η Fed θα διατηρήσει τα επιτόκια στο εύρος 3,5% – 3,75%, χωρίς μειώσεις πριν από τον Δεκέμβριο.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στο λεγόμενο "dot plot", όπου αποτυπώνονται οι προβλέψεις των μελών της Fed.
Ωστόσο, λόγω της αβεβαιότητας οι απόψεις αποκλίνουν σημαντικά.
Η ορατότητα για την πορεία της οικονομίας παραμένει περιορισμένη. Η αγορά εργασίας, αν και εμφανίζει χαμηλή ανεργία, θεωρείται εύθραυστη.
Η Fed δεν αισθάνεται άνετα ούτε με τον πληθωρισμό, ούτε με την ανάπτυξη.
