Παρά την έντονη δυσφορία που εκφράζουν Ευρωπαίοι εξαγωγείς για το σκληρό ευρώ, η Κριστίν Λαγκάρντ εμφανίσθηκε σήμερα καθησυχαστική και ουσιαστικά απέκλεισε το ενδεχόμενο παρέμβασης στην αγορά συναλλάγματος. Παράλληλα, «έβγαλε είδηση» για την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ και ανακοίνωσε ότι η ΕΚΤ έστειλε επιστολή στους ηγέτες, ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 12 Φεβρουαρίου, για να υποστηρίξει την ανάγκη άμεσης εφαρμογής συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια, ενώ η πρόεδρος της ΕΚΤ εμφανίσθηκε καθησυχαστική για την πρόσφατη άνοδο του ευρώ έναντι του δολαρίου. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου σήμερα, η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι ο πληθωρισμός βρίσκεται σε «καλό σημείο» και υποβάθμισε τις ανησυχίες για το πρόσφατο ράλι του ευρώ.
Το επιτόκιο καταθέσεων παρέμεινε στο 2%, επιβεβαιώνοντας τις προβλέψεις των αναλυτών. Παρά την ανθεκτικότητα της οικονομίας της Ευρωζώνης, η ΕΚΤ απέφυγε να δώσει σαφή προσανατολισμό (guidance) για τις επόμενες κινήσεις της, εμμένοντας στη στρατηγική ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται «βήμα-βήμα» με βάση τα εισερχόμενα οικονομικά δεδομένα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι επενδυτές και αναλυτές δεν αναμένουν αλλαγή στο κόστος δανεισμού για τα επόμενα δύο χρόνια, αλλά η αβεβαιότητα επανέρχεται στο προσκήνιο, κυρίως λόγω των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών, αλλά και της πίεσης που ασκεί στις τιμές το ισχυρό ευρώ.
Το σκληρό ευρώ στο μικροσκόπιο
Η Λαγκάρντ παραδέχθηκε ότι το Διοικητικό Συμβούλιο συζήτησε την πορεία του ευρώ, επαναλαμβάνοντας πάντως την πάγια θέση ότι η ΕΚΤ δεν στοχεύει σε συγκεκριμένη συναλλαγματική ισοτιμία.
«Η τρέχουσα διακύμανση του ευρώ έναντι του δολαρίου (που σταθεροποιήθηκε γύρω στο $1,1812) κινείται εντός του ιστορικού μέσου όρου από την ίδρυση του νομίσματος», δήλωσε χαρακτηριστικά, ενώ σημείωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου δεν έχει καταγραφεί πρόσφατα, αλλά σε βάθος χρόνου, μετά τον Μάρτιο του 2025. Αν και αναγνώρισε ότι ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να οδηγήσει τον πληθωρισμό χαμηλότερα από τις τρέχουσες εκτιμήσεις (τον Ιανουάριο υποχώρησε στο 1,7%), χαρακτήρισε τους κινδύνους για τις προοπτικές των τιμών ως «γενικά ισορροπημένους».
Προκλήσεις και γεωπολιτικό ρίσκο
Η οικονομία της Ευρωζώνης έκλεισε το 2025 με θετικό πρόσημο, ενώ αναμένεται τόνωση από τις αυξημένες δαπάνες της Γερμανίας και τους εξοπλιστικούς προγράμματα της περιοχής. Παρ' όλα αυτά, το τοπίο παραμένει «θολό»:
- Η Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι τυχόν νέες τριβές στο διεθνές εμπόριο θα μπορούσαν να διαταράξουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να πλήξουν εξαγωγές, κατανάλωση και επενδύσεις.
- Η απειλή δασμών από τις ΗΠΑ παραμένει ο βασικός αστάθμητος παράγοντας που μπορεί να φρενάρει την ανάπτυξη.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΚΤ, όπως τόνισε η Λαγκάρντ, έστειλε επιστολή στους Ευρωπαίους ηγέτες ζητώντας να επιταχυνθούν σημαντικές μεταρρυθμίσεις,, όπως η Ένωση Επενδύσεων και Αποταμιεύσεων και η εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ. Παράλληλα, αναφερόμενη στον διεθνή ρόλο του ευρώ και στην ανάγκη ενίσχυσής του, η πρόεδρος της ΕΚΤ αποκάλυψε ότι γίνεται σχεδιασμός και θα ακολουθήσουν ανακοινώσεις σχετικά με τη δυνατότητα της ΕΚΤ να παρέχει ρευστότητα σε ευρώ μέσω γραμμών repos σε κεντρικές τράπεζες διεθνώς.
«Η νομισματική μας πολιτική είναι σε καλή κατάσταση γιατί είναι ευέλικτη», κατέληξε η Πρόεδρος της ΕΚΤ, διαβεβαιώνοντας ότι η τράπεζα είναι έτοιμη να πράξει τα δέοντα για τη διατήρηση του στόχου του 2% μεσοπρόθεσμα.
Η εισαγωγική τοποθέτηση της Λαγκάρντ
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Η επικαιροποιημένη αξιολόγησή μας επαναβεβαιώνει ότι ο πληθωρισμός αναμένεται να σταθεροποιηθεί στον στόχο μας του 2% μεσοπρόθεσμα. Η οικονομία παραμένει ανθεκτική σε ένα προκλητικό παγκόσμιο περιβάλλον. Η χαμηλή ανεργία, οι ισχυροί ισολογισμοί του ιδιωτικού τομέα, η σταδιακή εξάπλωση των δημοσίων δαπανών για την άμυνα και τις υποδομές, καθώς και οι υποστηρικτικές επιδράσεις των προηγούμενων μειώσεων των επιτοκίων μας, στηρίζουν την ανάπτυξη. Ταυτόχρονα, οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης αβεβαιότητας στην παγκόσμια εμπορική πολιτική και των γεωπολιτικών εντάσεων.
Είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο μας του 2% μεσοπρόθεσμα. Θα ακολουθήσουμε μια προσέγγιση εξαρτώμενη από τα δεδομένα (data-dependent) και ανά συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Ειδικότερα, οι αποφάσεις μας για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή μας για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το φως των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών δεδομένων, καθώς και της δυναμικής του υποκείμενου πληθωρισμού και της ισχύος μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για μια συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.
Οι αποφάσεις που ελήφθησαν σήμερα εκτίθενται σε δελτίο τύπου που είναι διαθέσιμο στον ιστότοπό μας.
Θα περιγράψω τώρα λεπτομερέστερα πώς βλέπουμε την εξέλιξη της οικονομίας και του πληθωρισμού και στη συνέχεια θα εξηγήσω την αξιολόγησή μας για τις χρηματοπιστωτικές και νομισματικές συνθήκες.
Οικονομική δραστηριότητα
Η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 0,3% το τέταρτο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat. Η ανάπτυξη οδηγήθηκε κυρίως από τις υπηρεσίες, ιδίως στον τομέα της πληροφορικής και των επικοινωνιών. Η μεταποίηση υπήρξε ανθεκτική παρά τις αντιξοότητες από το παγκόσμιο εμπόριο και τη γεωπολιτική αβεβαιότητα. Η δυναμική στις κατασκευές ανακάμπτει, υποστηριζόμενη και από τις δημόσιες επενδύσεις.
Η αγορά εργασίας συνεχίζει να στηρίζει τα εισοδήματα, παρόλο που η ζήτηση για εργασία έχει εξασθενήσει περαιτέρω. Η ανεργία διαμορφώθηκε στο 6,2% τον Δεκέμβριο, από 6,3% τον Νοέμβριο. Τα αυξανόμενα εργασιακά εισοδήματα σε συνδυασμό με το χαμηλότερο ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών αναμένεται να ενισχύσουν την ιδιωτική κατανάλωση. Οι κυβερνητικές δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές αναμένεται επίσης να συμβάλουν στην εγχώρια ζήτηση. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις αναμένεται να ενισχυθούν περαιτέρω, και οι έρευνες δείχνουν ότι οι εταιρείες επενδύουν ολοένα και περισσότερο σε νέες ψηφιακές τεχνολογίες. Ταυτόχρονα, το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει προκλητικό, λόγω των υψηλότερων δασμών και του ισχυρότερου ευρώ κατά το περασμένο έτος.
Το Διοικητικό Συμβούλιο τονίζει την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της ευρωζώνης και της οικονομίας της στο παρόν γεωπολιτικό πλαίσιο. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στα βιώσιμα δημόσια οικονομικά, στις στρατηγικές επενδύσεις και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ανάπτυξη. Η απελευθέρωση του πλήρους δυναμικού της Ενιαίας Αγοράς παραμένει κρίσιμη. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας η προώθηση μεγαλύτερης ενοποίησης των κεφαλαιαγορών με την ολοκλήρωση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων και της τραπεζικής ένωσης σε ένα φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα, καθώς και η ταχεία υιοθέτηση του Κανονισμού για τη θέσπιση του ψηφιακού ευρώ.
Πληθωρισμός
Ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 1,7% τον Ιανουάριο, από 2,0% τον Δεκέμβριο και 2,1% τον Νοέμβριο. Ο πληθωρισμός της ενέργειας υποχώρησε στο -4,1%, μετά από -1,9% τον Δεκέμβριο και -0,5% τον Νοέμβριο, ενώ ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων αυξήθηκε στο 2,7%, από 2,5% τον Δεκέμβριο και 2,4% τον Νοέμβριο. Ο πληθωρισμός εξαιρουμένων της ενέργειας και των τροφίμων υποχώρησε στο 2,2%, μετά από 2,3% τον Δεκέμβριο και 2,4% τον Νοέμβριο. Ο πληθωρισμός των αγαθών αυξήθηκε ελαφρώς στο 0,4%, ενώ ο πληθωρισμός των υπηρεσιών μειώθηκε στο 3,2%, από 3,4% τον Δεκέμβριο και 3,5% τον Νοέμβριο.
Οι δείκτες του υποκείμενου πληθωρισμού έχουν μεταβληθεί ελάχιστα τους τελευταίους μήνες και παραμένουν συνεπείς με τον μεσοπρόθεσμο στόχο μας του 2%. Η αύξηση των συμφωνηθέντων μισθών και οι προοπτικοί δείκτες (forward-looking indicators), όπως ο ανιχνευτής μισθών της ΕΚΤ και οι έρευνες για τις προσδοκίες των μισθών, δείχνουν συνεχή συγκράτηση του κόστους εργασίας. Ωστόσο, η συμβολή στη συνολική μισθολογική αύξηση από πληρωμές πέραν του συμφωνηθέντος μισθολογικού σκέλους παραμένει αβέβαιη.
Οι περισσότερες μετρήσεις των μακροπρόθεσμων πληθωριστικών προσδοκιών συνεχίζουν να βρίσκονται γύρω στο 2%, στηρίζοντας τη σταθεροποίηση του πληθωρισμού γύρω από τον στόχο μας.
Αξιολόγηση κινδύνου
Η ζώνη του ευρώ συνεχίζει να αντιμετωπίζει ένα ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον πολιτικής. Μια ανανεωμένη αύξηση της αβεβαιότητας θα μπορούσε να επιβαρύνει τη ζήτηση. Μια επιδείνωση του κλίματος στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσε επίσης να περιορίσει τη ζήτηση. Περαιτέρω τριβές στο διεθνές εμπόριο θα μπορούσαν να διαταράξουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να μειώσουν τις εξαγωγές και να αποδυναμώσουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, ιδίως ο αδικαιολόγητος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, παραμένουν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Αντίθετα, οι προγραμματισμένες δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές, μαζί με την υιοθέτηση μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την παραγωγικότητα και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις της ευρωζώνης, ενδέχεται να οδηγήσουν την ανάπτυξη σε υψηλότερα επίπεδα από τα αναμενόμενα, μεταξύ άλλων μέσω θετικών επιδράσεων στην εμπιστοσύνη επιχειρήσεων και καταναλωτών. Νέες εμπορικές συμφωνίες και μια βαθύτερη ενοποίηση της Ευρωπαϊκής Ενιαίας Αγοράς θα μπορούσαν επίσης να ενισχύσουν την ανάπτυξη πέραν των τρεχουσών προσδοκιών.
Οι προοπτικές για τον πληθωρισμό εξακολουθούν να είναι πιο αβέβαιες από το συνηθισμένο λόγω του ασταθούς παγκόσμιου περιβάλλοντος πολιτικής. Ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί χαμηλότερος εάν οι δασμοί μειώσουν τη ζήτηση για τις εξαγωγές της ευρωζώνης περισσότερο από το αναμενόμενο και εάν χώρες με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αυξήσουν περαιτέρω τις εξαγωγές τους προς τη ζώνη του ευρώ. Επιπλέον, ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε να μειώσει τον πληθωρισμό πέραν των τρεχουσών προσδοκιών. Οι πιο ασταθείς και επιφυλακτικές ως προς τον κίνδυνο χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τη ζήτηση και, ως εκ τούτου, να μειώσουν τον πληθωρισμό. Αντίθετα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί υψηλότερος εάν υπήρχε μια επίμονη ανοδική μετατόπιση των τιμών της ενέργειας ή εάν οι πιο κατακερματισμένες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες αύξαναν τις τιμές εισαγωγών, περιόριζαν την προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών και ενίσχυαν τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας στην οικονομία της ευρωζώνης. Εάν η αύξηση των μισθών επιβραδυνθεί πιο αργά, ο πληθωρισμός των υπηρεσιών ενδέχεται να υποχωρήσει αργότερα από το αναμενόμενο. Η προγραμματισμένη ώθηση στις δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει άνοδο του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα, και η εξελισσόμενη κλιματική και φυσική κρίση ευρύτερα, θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές των τροφίμων περισσότερο από το αναμενόμενο.
Χρηματοπιστωτικές και νομισματικές συνθήκες
Τα επιτόκια της αγοράς έχουν μειωθεί από την τελευταία μας συνεδρίαση, ενώ το παγκόσμιο εμπόριο και οι γεωπολιτικές εντάσεις αύξησαν προσωρινά τη μεταβλητότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών. Τα τραπεζικά επιτόκια χορηγήσεων προς τις επιχειρήσεις αυξήθηκαν ελαφρώς στο 3,6% τον Δεκέμβριο, από 3,5% τον Νοέμβριο, όπως και το κόστος έκδοσης χρέους μέσω των αγορών. Το μέσο επιτόκιο των νέων στεγαστικών δανείων παρέμεινε και πάλι σταθερό, στο 3,3% τον Δεκέμβριο.
Ο τραπεζικός δανεισμός προς τις επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 3,0% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο, μετά από 3,1% τον Νοέμβριο και 2,9% τον Οκτώβριο. Η έκδοση εταιρικών ομολόγων αυξήθηκε κατά 3,4% τον Δεκέμβριο. Σύμφωνα με την τελευταία μας έρευνα τραπεζικών χορηγήσεων για τη ζώνη του ευρώ, η ζήτηση των επιχειρήσεων για πιστώσεις αυξήθηκε ελαφρώς το τέταρτο τρίμηνο, ιδίως για τη χρηματοδότηση αποθεμάτων και κεφαλαίου κίνησης. Ταυτόχρονα, τα πιστωτικά κριτήρια για τα επιχειρηματικά δάνεια έγιναν και πάλι αυστηρότερα.
Τα στεγαστικά δάνεια αυξήθηκαν κατά 3,0%, μετά από 2,9% τον Νοέμβριο και 2,8% τον Οκτώβριο, ανταποκρινόμενα στη συνεχιζόμενη αύξηση της ζήτησης για δάνεια και στη χαλάρωση των πιστωτικών κριτηρίων.
Συμπέρασμα
Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ. Είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο μας του 2% μεσοπρόθεσμα. Θα ακολουθήσουμε μια προσέγγιση εξαρτώμενη από τα δεδομένα και ανά συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Οι αποφάσεις μας για τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή μας για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το φως των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών δεδομένων, καθώς και της δυναμικής του υποκείμενου πληθωρισμού και της ισχύος μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για μια συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.
Σε κάθε περίπτωση, είμαστε έτοιμοι να προσαρμόσουμε όλα τα μέσα μας εντός της εντολής μας για να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί βιώσιμα στον μεσοπρόθεσμο στόχο μας και να διαφυλάξουμε την ομαλή λειτουργία της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.
