ΗΠΑ και Ιράν επιχειρούν να ξανανοίξουν τον δρόμο της διπλωματίας, την ώρα που οι εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή ανακάμπτουν και η αγορά καυσίμων στις ΗΠΑ δέχεται νέες πιέσεις. Στο επίκεντρο παραμένουν η εκεχειρία, οι κυρώσεις και το Στενό του Ορμούζ.
Η διπλωματία ΗΠΑ–Ιράν επιστρέφει στο τραπέζι, την ώρα που οι αγορές πετρελαίου δείχνουν τα πρώτα σημάδια προσαρμογής. Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι πραγματοποίησαν τη Δευτέρα ξεχωριστές έμμεσες επαφές με διαμεσολαβητές, αναζητώντας τρόπο να τερματιστεί η σύγκρουση που διαρκεί εδώ και επτά μήνες.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με Καταριανούς διαμεσολαβητές, καθώς παρέμεινε στην πόλη μετά τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ο ίδιος δήλωσε ότι αναμένει έως σήμερα, Τρίτη την απάντηση της Ουάσιγκτον σε αναθεωρημένο πλαίσιο εκεχειρίας και ότι θα επιστρέψει στην Τεχεράνη μόλις υπάρξει απάντηση.
Η ιρανική πρόταση, που παρουσιάστηκε αρχικά στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης την προηγούμενη εβδομάδα, προβλέπει συγκεκριμένα ανταλλάγματα. Η Τεχεράνη ζητά από τις ΗΠΑ να απελευθερώσουν μέσα σε τέσσερις έως πέντε ημέρες παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, να άρουν τις κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και να τερματίσουν τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών. Σε αντάλλαγμα, οι πυρηνικές διαπραγματεύσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν μέσα σε επτά ημέρες.
Για το Ιράν, τα βήματα αυτά συνδέονται άμεσα και με το Στενό του Ορμούζ. Η Τεχεράνη έχει συνδέσει την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας οδού με την υλοποίηση των συγκεκριμένων όρων. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, χαρακτήρισε την πρόταση «απαράδεκτη» την Κυριακή, υποστηρίζοντας ότι η ιρανική πλευρά επιδιώκει γρήγορη συμφωνία λόγω της οικονομικής πίεσης που αντιμετωπίζει.
Η ροή πετρελαίου αρχίζει να ανακάμπτει
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της πραγματικής αγοράς δείχνουν ότι η πετρελαϊκή ροή από τη Μέση Ανατολή έχει αρχίσει να ανακάμπτει, παρά το γεγονός ότι η κρίση στο Ορμούζ δεν έχει λυθεί. Σύμφωνα με την Kpler, οι εξαγωγές αργού από τη Μέση Ανατολή τον Σεπτέμβριο πλησίασαν τα υψηλότερα επίπεδα από την έναρξη της σύγκρουσης τον Φεβρουάριο, φτάνοντας λίγο κάτω από το 80% των επιπέδων πριν από αυτή.
Το Στενό του Ορμούζ, ωστόσο, απέχει ακόμη σημαντικά από την κανονικότητα. Τα στοιχεία παρακολούθησης της Kpler έδειξαν ότι η συνολική διακίνηση μέσω του στενού το Σάββατο ανήλθε σε 10,591 εκατ. βαρέλια ημερησίως, έναντι σημείου αναφοράς 17,133 εκατ. βαρελιών. Η διαφορά αυτή δείχνει πόσο εύθραυστη παραμένει η επαναφορά των διεθνών ροών ενέργειας.
Η εξέλιξη έχει άμεση σημασία για την παγκόσμια αγορά. Όσο οι εξαγωγές παραμένουν κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα, η αγορά εξακολουθεί να ενσωματώνει τον κίνδυνο μιας νέας διαταραχής, ιδιαίτερα εάν οι διπλωματικές προσπάθειες αποτύχουν και η ναυτική αντιπαράθεση κλιμακωθεί.
Νέα πίεση στην αμερικανική αγορά ντίζελ
Στις ΗΠΑ, η κρίση μεταφέρεται πλέον και στην αγορά καυσίμων. Η τιμή του ντίζελ στη λιανική κινείται κοντά στο ιστορικό υψηλό των 6,53 δολαρίων το γαλόνι, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει εκ νέου την επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές ντίζελ, λίγες ημέρες αφότου είχε απομακρυνθεί από προηγούμενο σχέδιο.
Σύμφωνα με εκτίμηση της Kpler, μία πλήρης απαγόρευση εξαγωγών θα μπορούσε να κρατήσει στην αμερικανική αγορά περίπου 1,2 εκατ. βαρέλια ντίζελ την ημέρα. Αυτό θα αύξανε μεν την εγχώρια προσφορά, αλλά θα δημιουργούσε ένα διαφορετικό πρόβλημα: τον κίνδυνο να κορεστούν οι αποθηκευτικοί χώροι στην περιοχή του Κόλπου του Μεξικού, με συνέπειες για τη λειτουργία των διυλιστηρίων και τη διαχείριση των αποθεμάτων.
Η εξέλιξη αναδεικνύει το δίλημμα που αντιμετωπίζει η Ουάσιγκτον. Η συγκράτηση των εξαγωγών μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη διαθεσιμότητα καυσίμων στο εσωτερικό, όμως η απότομη συσσώρευση προϊόντος μπορεί να πιέσει τις υποδομές αποθήκευσης και να δημιουργήσει νέες στρεβλώσεις στην αγορά. Έτσι, η ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ συνδέεται πλέον άμεσα με τη διάρκεια της σύγκρουσης και την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν επίσης μιλήσει ξεχωριστά με διαμεσολαβητές, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Η αμερικανική πλευρά εξακολουθεί να απορρίπτει το ιρανικό πλαίσιο όπως έχει διατυπωθεί, ενώ η Τεχεράνη αναμένει την απάντηση της Ουάσιγκτον μέσα στις επόμενες ώρες.
Το επόμενο βήμα θα κριθεί σε δύο παράλληλα μέτωπα: στο διπλωματικό τραπέζι και στην αγορά ενέργειας. Η ανάκαμψη των εξαγωγών πετρελαίου προσφέρει μια ένδειξη ότι οι ροές μπορούν να αποκατασταθούν σταδιακά, όμως η απόσταση από τα προπολεμικά επίπεδα και η μειωμένη διακίνηση μέσω του Ορμούζ δείχνουν ότι η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί υπό καθεστώς υψηλού κινδύνου.
