Με νέες προκλητικές ενέργειες που καταστρατηγούν τους κανόνες διεθνούς δικαίου, η Τουρκία επαναφέρει στο προσκήνιο και επιχειρεί να κατοχυρώσει τις απόψεις της σχετικά με τις εθνικές δικαιοδοσίες στο Αιγαίο, την αδειοδότηση ερευνών υδρογονανθράκων στην περιοχή και την αποστρατικοποίηση των νησιών.
Στην προσπάθεια αυτή χρησιμοποιεί νέα “εργαλεία”, που συνιστούν καταχρηστική επίκληση δικαιωμάτων, στα όρια της διεθνούς νομιμότητας. Η Αγκυρα αξιοποιεί τώρα τη δνατότητα έκδοσης NAVTEX μακράς χρονικής ισχύος, με τις οποίες δεσμεύει μεγάλες θαλάσσιες περιοχές σε διεθνή ύδατα και εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Οι τουρκικές αρχές εξέδωσαν δύο NAVTEX χρονικής διάρκειας δύο ετών(!), με τις οποίες η Αγκυρα στηρίζει εμπράκτως τις απόψεις της για τη δικαιοδοσία αδειοδότησης των ερευνών στο μισό Αιγαίο και αποστρατιωτικοποίησης 23 νησιών του ανατολικού αρχιπελάγους. Στις NAVTEX τονίζεται ότι
- «όλες οι ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας, πρέπει να γίνονται σε συντονισμό με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές».
Η κίνηση δεν εξέπληξε την Αθήνα. Αίσθηση όμως προκάλεσε η ασυνήθιστα μακρά χρονική διάρκεια- ποτέ στο πρόσφατοπαρελθόν των ελληνοτουρκικών αντιπαραθέσεων δεν έχει εκδοθεί NAVTEX διετούς ισχύος.
Επιμένει στη σκληρή στάση
Διπλωματικοί παράγοντες επισημαίνουν επίσης το timing αυτών των ενεργειών, που εκδηλώνονται την ώρα που βρίσκονται σε εξέλιξη συνεννοήσεις προκειμένου να οριστικοποιηθούν οι λεπτομέρειες για τη διεξαγωγή του εκκρεμούς Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) υπό τους Κυριάκο Μητσοτάκη και Ταγίπ Ερντογάν στην Αγκυρα.
Είναι μία επιβεβαίωση των εκτιμήσεων ότι παρά τη σαφή αποκλιμάκωση της έντασης, η Αγκυρα εξακολουθεί να έχει σκληρή στάση στα ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο, προσθέτοντας μάλιστα και νέα εργαλεία για την προώθηση των θέσεών της ενώπιον του διεθνούς παράγοντα.
Ακολουθεί εν προκειμένω μία νέα τακτική πολιτικής και διοικητικής αμφισβήτησης του καθεστώτος του Αιγαίου. Στόχος της, να εδραιωθεί διεθνώς η αντίληψη ότι όλη η περιοχή ανατολικά του 25ου Μεσημβρινού (που χωρίζει το Αιγαίο περίπου στη μέση) εντάσσεται σε τουρκική δικαιοδοσία.
Και στο ΝΑΤΟ
Η πρακτική αυτή – με την διετή ισχύ της NAVTEX - ερμηνεύεται από την Αθήνα και ως μόνιμη άσκηση πίεσης, που θα φέρει την ελληνική πλευρά σε θέση αμυνομένου. Αυτά τα έγγραφα αξιοποιούνται κατά πάγια πρακτική και από τις τουρκικές αρχές στο ΝΑΤΟ, όπου κατά καιρούς οι διαφωνίες Αθήνας και Αγκυρας οδηγούν σε διαρκείς διαβουλεύσεις εντός της Συμμαχίας.
Η Τουρκία έχει επιχειρήσει επανειλημμένα να επιβάλει τις θέσεις της στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τους νέους επιχειρησιακούς χάρτες του ΝΑΤΟ. Κατά κανόνα η κρίση αποφεύγεται μετά από συμβιβασμούς, οι οποίοι συνήθως καταλήγουν στην καταγραφή της διακριτής τουρκικής θέσης.
Διπλωματικοί παράγοντες εκτιμούν ότι η Αγκυρα επιχειρεί τώρα να ωθήσει την Ελλάδα σε σπασμωδικές κινήσεις. Παράλληλα επιδιώκει να παροτρύνει χώρες της περιοχής που έχουν διαφορές με την Ελλάδα, να κινηθούν κατά της Ελλάδας προβάλλοντας ανάλογες αξιώσεις,