Για το ενδεχόμενο αμερικανικής επέμβασης στο Ιράν προετοιμάζεται ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, καθώς το καθεστώς της Τεχεράνης εντείνει την καταστολή των διαδηλώσεων, με εκατοντάδες νεκρούς και πλήρη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με αμερικανικά μέσα, ο Τραμπ αναμένεται να ενημερωθεί την Τρίτη για ένα ευρύ φάσμα επιλογών, από κυβερνοεπιχειρήσεις και κυρώσεις έως περιορισμένα στρατιωτικά πλήγματα.
Οι επιλογές που παρουσιάζονται στον Αμερικανό πρόεδρο περιλαμβάνουν την ενίσχυση αντικαθεστωτικών φωνών στο διαδίκτυο, επιθέσεις στον κυβερνοχώρο κατά στρατιωτικών και πολιτικών υποδομών του Ιράν, νέες κυρώσεις, αλλά και στοχευμένα στρατιωτικά πλήγματα. Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, οι σύμβουλοι του Τραμπ επεξεργάζονται σενάρια που κυμαίνονται από περιορισμένες επιθέσεις εντός ιρανικού εδάφους έως επιθετικές κυβερνοεπιχειρήσεις.
«Αν οι ΗΠΑ αποφασίσουν ότι πρέπει να δράσουν για να προστατεύσουν προσωπικό, υποδομές ή τη ροή της ενέργειας, διαθέτουν μια ευρεία γκάμα εργαλείων: από κυβερνοεπιθέσεις και σαμποτάζ έως επιθέσεις με drones και πυραύλους από αέρα και θάλασσα», δήλωσε ο Ματ Γκέρτκεν, επικεφαλής γεωπολιτικός αναλυτής της BCA Research.
Στόχος τέτοιων ενεργειών θα μπορούσαν να είναι πυρηνικές ή στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά και κυβερνητικά κτίρια, με σκοπό τον περιορισμό των δυνατοτήτων του καθεστώτος και την αποτροπή περαιτέρω αποσταθεροποιητικών ενεργειών.
Διαδηλώσεις, καταστολή και απειλές αντιποίνων
Η κοινωνική αναταραχή στο Ιράν ξεκίνησε στα τέλη Δεκεμβρίου, με αφορμή την εκτόξευση των τιμών και την κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος, και γρήγορα εξελίχθηκε σε εκτεταμένο αντικαθεστωτικό κίνημα. Σύμφωνα με τη Human Rights Activists News Agency, πάνω από 500 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να μην επέμβουν, με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν να κατηγορεί ανοιχτά τις δύο χώρες ότι υποκινούν τις ταραχές. Παράλληλα, η ιρανική ηγεσία τονίζει ότι η χώρα είναι σε θέση να απαντήσει δυναμικά.
«Το Ιράν έχει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα αντιποίνων, ιδίως μέσω επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής», σημείωσε ο Γκέρτκεν, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν δείχνει πρόθυμη να επιδιώξει αλλαγή καθεστώτος, εκτός αν η κατάσταση επιδεινωθεί δραματικά.
Η ρητορική Τραμπ και το ρίσκο κλιμάκωσης
Παρότι η στρατηγική της κυβέρνησής του συχνά «αλλάζει μέρα με τη μέρα», ο Τραμπ έχει εντείνει τη ρητορική του υπέρ των Ιρανών διαδηλωτών, δηλώνοντας μέσω Truth Social ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να τους «διασώσουν» αν συνεχιστεί η αιματοχυσία. «Το Ιράν κοιτάζει την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν», έγραψε χαρακτηριστικά.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One, ο Τραμπ ανέφερε ότι εξετάζονται «πολύ ισχυρές επιλογές», ενώ παράλληλα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μη στρατιωτικών ενεργειών, όπως η αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο, ακόμη και μέσω συνεργασίας με τον Έλον Μασκ, μετά τις αναφορές ότι το Ιράν παρεμβάλλει στο δίκτυο Starlink.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι ακόμη και ένα «συμβολικό» στρατιωτικό πλήγμα θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. «Ένα ισχυρό χτύπημα ίσως αποδυναμώσει την καταστολή, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να συσπειρώσει το καθεστώς και να προκαλέσει ευρύτερη σύγκρουση», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινόβιτς από το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας.
Ένα καθεστώς υπό πίεση
Η κρίση εκτυλίσσεται σε μια περίοδο βαθιάς οικονομικής και πολιτικής φθοράς για το Ιράν. Το ριάλ έχει χάσει περίπου το μισό της αξίας του μέσα σε έναν χρόνο, φτάνοντας στο ιστορικό χαμηλό του ενός εκατομμυρίου ριάλ ανά δολάριο.
«Όποια κι αν είναι η έκβαση, αυτές οι διαδηλώσεις θα πλήξουν περαιτέρω τη νομιμοποίηση ενός κρατικού συστήματος που βρίσκεται στο τέλος της ζωής του», εκτίμησε η Σάναμ Βακίλ από το Chatham House.
