Οι Αρμένιοι καλούνται σήμερα στις κάλπες για τις βουλευτικές εκλογές, που χαρακτηρίζονται δοκιμασία της υποστήριξής τους στον γεωπολιτικό αναπροσανατολισμό της χώρας, που αποπειράται ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν, προωθώντας στροφή στη Δύση, προκαλώντας από απογοήτευση ως εντεινόμενο εκνευρισμό στη Ρωσία.
Η Αρμενία και η Ρωσία, χώρες που συνδέουν άρρηκτα δυο αιώνες ιστορίας στους κόλπους της ρωσικής αυτοκρατορίας και κατόπιν της σοβιετικής ένωσης, παραμένουν επισήμως σύμμαχοι.
Όμως, ειδικά αφότου το Αζερμπαϊτζάν ξαναπήρε με τα όπλα τον θύλακο του Καραμπάχ, χωρίς να το εμποδίσει η Ρωσία, η Γερεβάν έχει πολλαπλασιάσει τις κατηγορίες εναντίον της Μόσχας κι έχει στραφεί στις ΗΠΑ και στην ΕΕ.
Στα τέλη Μαΐου, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την «πλήρη και απόλυτη» υποστήριξή του στον Νικόλ Πασινιάν.
Η Ρωσία από την άλλη προειδοποίησε χωρίς περιστροφές την Αρμενία, θυμίζοντας πως η προσέγγιση της Ουκρανίας με τη Δύση και ειδικά με την ΕΕ διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα προβλήματα της χώρας αυτής, όπου εισέβαλε ο ρωσικός στρατός τον Φεβρουάριο του 2022.
Πέρα από τη σχέση με τη Ρωσία, η σημερινή ψηφοφορία διεξάγεται με φόντο τις ανατροπές στην Αρμενία αφότου ανέλαβε την εξουσία ο Νικόλ Πασινιάν, μετά τις διαδηλώσεις του 2018.
Η μικρή χώρα του Καυκάσου, με πληθυσμό κατά πλειονότητα χριστιανικό, δεν έχει συνέλθει ακόμη από το σοκ της βαριάς στρατιωτικής ήττας της από τον τουρκόφωνο εχθρό, το Αζερμπαϊτζάν, το 2023. Η ήττα αυτή οδήγησε στην έξοδο δεκάδων χιλιάδων Αρμένιων από το Καραμπάχ, ορεινή περιοχή υπό διεκδίκηση για δεκαετίες.
Ο Νικόλ Πασινιάν, άλλοτε δημοσιογράφος, 51 ετών, παρουσιάζει τη σημερινή εκλογική διαδικασία ως επιλογή ανάμεσα στη διαρκή ειρήνη --αν και αμφιλεγόμενη-- με το Μπακού και στην επανέναρξη του πολέμου.
Μνησικακία προς τη Μόσχα
Ο κ. Πασινιάν προσάπτει στη Ρωσία ότι άφησε αβοήθητη την Αρμενία στον πόλεμο το 2020. Η Ρωσία είχε αναπτύξει ειρηνευτική δύναμη στο Καραμπάχ, που όμως δεν επενέβη άμεσα, καθώς το Κρεμλίνο δεν ήθελε ρήξη με το Αζερμπαϊτζάν, άλλη πρώην σοβιετική δημοκρατία του Καυκάσου.
Εξαιτίας της κατάστασης αυτής, ο κ. Πασινιάν ουσιαστικά πάγωσε τη συμμετοχή της χώρας του σε περιφερειακή συμμαχία υπό ρωσική ηγεσία και επιδιώκει να ενισχύσει τις σχέσεις της Γερεβάν με τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον -- φθάνοντας ως το σημείο να αναφερθεί σε δυνητική ένταξη στην ΕΕ.
Κάτι που η Μόσχα αντιμετωπίζει ως δυτική ανάμιξη στη σφαίρα επιρροής της.
Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Ουκρανία «πώς άρχισε; Με την προσπάθεια της Ουκρανίας να ενταχτεί στην ΕΕ», διεμήνυε ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν τον Μάιο. Η δήλωση ερμηνεύτηκε από πολλούς ως απειλή.
Στην πραγματικότητα, η Ουκρανία το 2014 ετοιμαζόταν να υπογράψει απλή συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ.
Ωστόσο η Ρωσία είναι ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της Αρμενίας και αγορά-κλειδί για τις εξαγωγές της (αγροτικά προϊόντα, υφάσματα...). Πολλοί Αρμένιοι ζουν και εργάζονται στη Ρωσία και η Γερεβάν εξαρτάται από τη Μόσχα τόσο για την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού, όσο και ενέργειας.
Εν είδει προειδοποίησης, η Ρωσία πρόσφατα απαγόρευσε τις εισαγωγές αρμενικών αγροτικών προϊόντων, κάτι που προκάλεσε ανησυχία στη Γερεβάν.
Το Κρεμλίνο κατηγορήθηκε εξάλλου πως επιδιώκει να επηρεάσει τις εκλογές.
Υποστήριξη των Ευρωπαίων
Ο Νικόλ Πασινιάν διαβεβαιώνει πως δεν θέλει ρήξη με τη Μόσχα. «Δεν είχαμε, δεν έχουμε και δεν θα έχουμε ποτέ την πρόθεση να βλάψουμε τα συμφέροντα της Ρωσίας», δηλώνει.
Ωστόσο η προεκλογική εκστρατεία διεξήχθη σε ατμόσφαιρα μάχης για το γεωπολιτικό μέλλον της χώρας.
Ο κ. Πασινιάν έφτασε στο σημείο να πει πως απειλείται «καταστροφικός πόλεμος» με το Αζερμπαϊτζάν αν το κόμμα του χάσει την πλειοψηφία.
Αυτός που θεωρείται ο βασικός αντίπαλός του, ο ρωσοαρμένιος επιχειρηματίας Σαμβέλ Καραπετιάν, μιλά για «άφρονα» πορεία προς τη Δύση. «Η Ρωσία είναι και θα παραμείνει στρατηγικός εταίρος μας και ο κυριότερος οικονομικός εταίρος μας», επαναλαμβάνει.
Από την πλευρά τους, οι Ευρωπαίοι δεν κρύβουν πως θέλουν να δουν τον Νικόλ Πασινιάν να επικρατεί στις εκλογές και πήγαν να υποστηρίξουν τον ίδιο και την εταιρική σχέση ΕΕ-Αρμενίας στη σύνοδο κορυφής στη Γερεβάν στις αρχές Μαΐου, υποσχόμενοι επενδύσεις στην περιοχή, καίριας σημασίας για την μεταφορά υδρογονανθράκων.
Το κόμμα Κοινωνικό Συμβόλαιο του πρωθυπουργού Πασινιάν φέρεται να προηγείται, κατά δημοσκοπήσεις, αλλά το πολιτικό σύστημα είναι κατακερματισμένο. Συνολικά 19 κόμματα διεκδικούν τις 101 έδρες της Βουλής.
Ο απολογισμός του έργου του Νικόλ Πασινιάν συγκαταλέγεται στα διακυβεύματα, ιδίως όσον αφορά την ουσία της δημοκρατίας.
Οκτώ χρόνια μετά την έλευσή του στην εξουσία με την υπόσχεση να διαλύσει το αρμενικό μετασοβιετικό σύστημα των ολιγαρχών, δέχεται εντεινόμενες επικρίσεις.
Η Αρμενία μοιάζει να έχει εκτραπεί «στον λαϊκισμό, με αυταρχικές μεθόδους διακυβέρνησης», εκτιμά ο ανεξάρτητος αναλυτής Γκεβόργκ Πογοσιάν.
Μολαταύτα για πολλούς Αρμένιους, η αντιπολίτευση παραμένει ταυτισμένη με τη ρωσική επιρροή και ολιγάρχες.
Ο Αρμέν Πογκοσιάν, 77 ετών, πρόεδρος ένωσης καταναλωτών, έλεγε την παραμονή της ψηφοφορίας πως «ακόμη σκέφτεται» ποιον να ψηφίσει, αλλά τόνισε πως σίγουρα δεν θα ψηφίσει τον Νικόλ Πασινιάν.
«Πρώτο καθήκον είναι να μην είναι πλέον εκεί», τόνισε, κατηγορώντας τον κ. Πασινιάν για την απώλεια του Καραμπάχ και το πώς συμπεριφέρεται στους πρόσφυγες.
Από την πλευρά του ο Γκαρίκ Πετροσιάν, πληροφορικός 31 ετών, είπε πως θα ψηφίσει το Κοινωνικό Συμβόλαιο για «την ανεξαρτησία της Αρμενίας».
Οι κάλπες άνοιξαν πριν από λίγο, στις 08:00 (τοπική ώρα· 07:00 ώρα Ελλάδας) και κλείνουν στις 20:00 (19:00). Δικαίωμα ψήφου έχουν κάπου 2,48 εκατομμύρια πολίτες της χώρας με συνολικό πληθυσμό 3 εκατομμυρίων.
ΠΗΓΗ:ΑΠΕ
