Για πρώτη φορά μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες η Παλαιστινιακή Αρχή ανακοίνωσε τη διεξαγωγή βουλευτικών εκλογών, με τον πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς να ορίζει την 28η Νοεμβρίου ως ημερομηνία της ψηφοφορίας στη Δυτική Όχθη, τη Γάζα και την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η πρωτοβουλία ερμηνεύεται ως προσπάθεια της παλαιστινιακής ηγεσίας να ανταποκριθεί στις πιέσεις των ΗΠΑ, της ΕΕ και αραβικών χωρών, οι οποίες ζητούν μεταρρυθμίσεις στην Παλαιστινιακή Αρχή, προκειμένου να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας μετά το τέλος του πολέμου.
Ωστόσο, η ανακοίνωση αντιμετωπίζεται με έντονο σκεπτικισμό. Το 2021 ο Αμπάς είχε προκηρύξει αντίστοιχες εκλογές, τις οποίες ακύρωσε λίγο πριν από τη διεξαγωγή τους, όταν διαφάνηκε ότι η κυριαρχία του στην εξουσία κινδύνευε. Επιπλέον, το νέο διάταγμα αφορά μόνο βουλευτικές εκλογές και δεν προβλέπει προεδρική αναμέτρηση, γεγονός που απομακρύνει κάθε ενδεχόμενο αμφισβήτησης της θέσης του 90χρονου Παλαιστίνιου προέδρου.
Ο Μαχμούντ Αμπάς, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2005 μετά τον θάνατο του Γιασέρ Αραφάτ, δέχεται εδώ και χρόνια επικρίσεις για διαφθορά, συγκέντρωση εξουσιών και περιορισμό της ανεξαρτησίας των θεσμών. Σύμφωνα με πολιτικούς αναλυτές, η προκήρυξη των εκλογών αποσκοπεί κυρίως στη δημιουργία της εικόνας μιας μεταρρυθμιζόμενης Παλαιστινιακής Αρχής απέναντι στη διεθνή κοινότητα.
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Δυτική Όχθη, όπου η βία έχει κλιμακωθεί, ενώ έχουν πολλαπλασιαστεί οι επιθέσεις εξτρεμιστών Ισραηλινών εποίκων εναντίον Παλαιστινίων.
Νέος εκλογικός νόμος και εμπόδια
Η προκήρυξη ακολουθεί την ψήφιση νέου εκλογικού νόμου, ο οποίος προβλέπει ότι όλοι οι υποψήφιοι θα πρέπει να αποδέχονται το πολιτικό πρόγραμμα της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης του δικαιώματος ύπαρξης του Ισραήλ.
Η διάταξη αυτή ουσιαστικά αποκλείει από τη συμμετοχή τη Χαμάς και την Παλαιστινιακή Ισλαμική Τζιχάντ, που απορρίπτουν τη συγκεκριμένη θέση.
Παράλληλα, επικριτές του Αμπάς τον κατηγορούν ότι, παρά τις εξαγγελίες περί μεταρρυθμίσεων, συνεχίζει να ενισχύει τον οικογενειακό έλεγχο στη Φατάχ, μετά την προώθηση συγγενικού του προσώπου σε κορυφαία κομματική θέση.
Η διεξαγωγή των εκλογών παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη. Οι τεράστιες καταστροφές στη Γάζα δυσκολεύουν την οργάνωση της ψηφοφορίας, ενώ το Ισραήλ θα μπορούσε να επηρεάσει τη διαδικασία, περιορίζοντας τις μετακινήσεις ψηφοφόρων, προχωρώντας σε συλλήψεις υποψηφίων ή δυσχεραίνοντας τη μεταφορά εκλογικού υλικού μεταξύ Δυτικής Όχθης και Γάζας.