Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, δεσμεύτηκε να εντείνει την πίεση προς το Ιράν στοχεύοντας τους οικονομικούς του εταίρους, επανερχόμενος στη χαρακτηριστική φράση του Τζορτζ Μπους μετά την 11η Σεπτεμβρίου: «Είστε είτε μαζί μας, είτε εναντίον μας». Ο Μπέσεντ προανήγγειλε τη «μεγαλύτερη συντονισμένη οικονομική απομόνωση στην ιστορία», υπογραμμίζοντας τη βούληση της Ουάσιγκτον να τιμωρήσει όσους συναλλάσσονται με την Τεχεράνη.
Ωστόσο, η αυστηρή ρητορική αποκαλύπτει την έλλειψη επιλογών των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου. Παράλληλα, παραπέμπει σε πολιτικές που ο Ντόναλντ Τραμπ και ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, έχουν υποσχεθεί να αποφύγουν.
Το Πεκίνο στο επίκεντρο των πιέσεων
Η μεγαλύτερη δοκιμασία για την αμερικανική στρατηγική είναι η Κίνα, η οποία απορροφά το 90% των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Αν και οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει κυρώσεις σε ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων τον Φεβρουάριο, δεν έχουν στοχεύσει τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες που χρηματοδοτούν το εμπόριο.
Μια ενδεχόμενη σύγκρουση με το Πεκίνο εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους, καθώς ο Σι Τζινπίνγκ προγραμματίζει να επισκεφθεί τις ΗΠΑ τον επόμενο μήνα, τη στιγμή που οι δύο πλευρές διατηρούν μια εύθραυστη εμπορική εκεχειρία. Επιπλέον, τυχόν κινεζικά αντίμετρα θα μπορούσαν να πλήξουν την αμερικανική οικονομία εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Το Πεκίνο έχει δείξει την πρόθεσή του να αντισταθεί, όπως συνέβη με τους περιορισμούς στις εξαγωγές σπάνιων γαιών που ανάγκασαν τον Λευκό Οίκο σε υπαναχώρηση στο θέμα των δασμών. Το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε τις απειλές για «οικονομικό πόλεμο», τονίζοντας ότι δεν συμβάλλουν στην επίλυση της κρίσης.
«Τίποτα από όσα μπορεί να προσφέρει η κυβέρνηση Τραμπ δεν αρκεί για να ζητήσει από τον Σι να υποκλιθεί στον Τραμπ με τόσο δημόσιο και σημαντικό τρόπο. Αυτό σημαίνει να ζητηθεί από το Πεκίνο να επιτρέψει οικειοθελώς στις Ηνωμένες Πολιτείες να υπαγορεύουν με ποιους μπορούν και με ποιους δεν μπορούν να συναλλάσσονται.» ανέφερε ο Μπρετ Έρικσον, Διευθύνων Σύμβουλος της Obsidian Risk Advisors
Η κατάσταση στο Ιράν και οι άλλοι εμπορικοί εταίροι
Οι αμερικανικές πιέσεις στις πετρελαϊκές ροές έχουν ήδη επιφέρει πλήγματα στην Τεχεράνη. Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν, Αμπντολνάσερ Χεμάτι, παραδέχθηκε αυτή την εβδομάδα ότι «οι εξαγωγές πετρελαίου έχουν ουσιαστικά σταματήσει», ενώ η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με ναυτικό αποκλεισμό, καθώς οι αεροπορικές επιδρομές απέτυχαν να επιβάλουν συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Πέραν της Κίνας, στο στόχαστρο ή στις εξελίξεις εμπλέκονται κι άλλες χώρες:
-
Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: Ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ιράν ανακοίνωσε τη διακοπή κάθε οικονομικής σχέσης, καταγγέλλοντας εκτοξεύσεις ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων κατά του εδάφους τους.
-
Τουρκία: Αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικών προϊόντων μετά την Κίνα.
-
Ινδία: Σημαντικός προμηθευτής τροφίμων και φαρμάκων για το Ιράν, την ώρα που ο Τραμπ επιδιώκει εμπορική συμφωνία μαζί της.
Παρά τα μέτρα, αναλυτές αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα μιας πλήρους οικονομικής απομόνωσης, επισημαίνοντας ότι οι χερσαίες εμπορικές διαδρομές με τα γειτονικά κράτη διατηρούνται λόγω γεωγραφικής εγγύτητας και ιστορικών δεσμών δεκαετιών.
