Σε κλίμα έντονης πόλωσης και υπό το άγρυπνο βλέμμα της Ουάσινγκτον, περίπου 160 εκατομμύρια Βραζιλιάνοι κλήθηκαν να ψηφίσουν. Από τα απομακρυσμένα χωριά του Αμαζονίου και τις αγροτικές εκτάσεις του νότου έως τις πυκνοκατοικημένες φαβέλες, η κάλπη αναδεικνύει το δίλημμα μιας διχασμένης κοινωνίας. Οι δημοσκοπήσεις προέβλεπαν θρίλερ, καθώς κανένας από τους βασικούς μονομάχους δεν εξασφάλιζε την αυτοδυναμία από τον πρώτο γύρο, με τα επίσημα αποτελέσματα να αναμένονται λίγες ώρες μετά το κλείσιμο των καλπών (11:00 το βράδυ ώρα Ελλάδας).
Οι δύο μονομάχοι και τα αντίθετα οράματα
Στην αφετηρία της μάχης βρέθηκε ο εν ενεργεία αριστερός πρόεδρος, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα. Στα 81 του χρόνια, ο Λούλα διεκδικεί μια τέταρτη και τελευταία (μη συνεχή) θητεία, υποστηρίζοντας ανοιχτά ότι η κυριαρχία της χώρας κινδυνεύει από τις πιέσεις των ΗΠΑ. Αφού άσκησε το εκλογικό του δικαίωμα στο Σάο Πάολο φορώντας το χαρακτηριστικό καπέλο «Παναμά» και κρατώντας τη βραζιλιάνικη σημαία, τόνισε χαρακτηριστικά ότι οι πολίτες καλούνται να διαλέξουν ανάμεσα στην ενίσχυση της δημοκρατίας και στη βαρβαρότητα.
Απέναντί του στάθηκε ο Φλάβιο Μπολσονάρου, ένας 45χρονος γερουσιαστής που αναδείχθηκε μπροστάρης της δεξιάς παράταξης. Ο γιος του πρώην ακροδεξιού προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου –ο οποίος εκτίει ποινή κάθειρξης 27 ετών για απόπειρα πραξικοπήματος– υποσχέθηκε φυγόκεντρες αλλαγές. Βγαίνοντας από το εκλογικό κέντρο στο Ρίο ντε Τζανέιρο, δεσμεύτηκε να «απελευθερώσει τον λαό», καταγγέλλοντας τη φορολογική επιβάρυνση, την εγκληματικότητα και τις πολιτικές διώξεις.
Ο «παράγοντας Τραμπ» και η σκιά της Ουάσινγκτον
Η προεκλογική περίοδος σημαδεύτηκε από σκανδαλολογία, υπόγεια χτυπήματα και την αποφυγή των μεγάλων τηλεοπτικών αναμετρήσεων, αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα την ουσιαστική συζήτηση για τα προγράμματα. Στο επίκεντρο των λαϊκών ανησυχίων βρέθηκαν το υψηλό δημόσιο χρέος, η υποτονική ανάπτυξη, η διαφθορά και η εγκληματικότητα. Δεν έλειψαν μάλιστα τα αλληλοκατηγορητήρια για απάτες: ο Φλάβιο Μπολσονάρου ερευνάται για ξέπλυμα χρήματος γύρω από τη χρηματοδότηση ταινίας αφιερωμένης στον πατέρα του, ενώ ο Λούλα κουβαλά το πολιτικό βάρος της φυλάκισής του την περίοδο 2018-2019 για υποθέσεις που αργότερα ακυρώθηκαν δικαστικά.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η εξωτερική πολιτική και ειδικότερα ο Ντόναλντ Τραμπ. Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν στήριξε επίσημα τον Φλάβιο, η πίεση που άσκησε επέβαλε βαρύτατους δασμούς και κυρώσεις κατά της Βραζιλίας ως απάντηση στη δικαστική καταδίκη του Ζαΐχ Μπολσονάρου το 2025. Ενώ στις συγκεντρώσεις της δεξιάς κυμάτιζαν αμερικανικές σημαίες, ο Λούλα εξαπέλυσε προειδοποιήσεις προς τον Λευκό Οίκο να απέχει από την ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας. Μια στροφή προς τη δεξιά θα ευθυγράμμιζε τη Βραζιλία με το κύμα συντηρητικών κυβερνήσεων στη Λατινική Αμερική, ενώ η νίκη της αριστεράς προμηνύει νέα σύγκρουση με την Ουάσινγκτον σε εμπορικά ζητήματα και θέματα ασφάλειας.
