Μετά από 25 και πλέον χρόνια διαπραγματεύσεων, τροποποιήσεων και προσαρμογών, η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της τελωνειακής ένωσης Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) τέθηκε σε προσωρινή ισχύ την Παρασκευή 1η Μαϊου.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προχώρησε στην προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας παρά την προσφυγή που εκκρεμεί ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρακάμπτοντας ουσιαστικά την ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πλήρη κύρωση της.
«Η προσωρινή εφαρμογή θα αναδείξει τα απτά οφέλη της συμφωνίας και θα φανεί ότι έχουν ληφθεί υπόψη οι εύλογες ευαισθησίες», έγραψε η φον ντερ Λάιεν στην πλατφόρμα X.
Την Πέμπτη, η επικεφαλής της ΕΕ χαρακτήρισε τη συμφωνία «καλό νέο για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, για τους καταναλωτές και για τους αγρότες της ΕΕ, που θα αποκτήσουν πολύτιμες νέες ευκαιρίες εξαγωγών, με πλήρη προστασία για τους ευαίσθητους τομείς».
Η συμφωνία καταργεί τους δασμούς στη μεγάλη πλειονότητα των εμπορικών ροών μεταξύ των δύο πλευρών, δημιουργώντας μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου των 700 εκατομμυρίων καταναλωτών.
Ωστόσο, δεν έχει γίνει θερμά δεκτή από όλους:
- Οι υποστηρικτές της θεωρούν ότι ανοίγει νέες αγορές ζωτικής σημασίας για την οικονομία
- Οι επικριτές της προειδοποιούν ότι μπορεί να αποδυναμώσει τα περιβαλλοντικά πρότυπα και τους κανονισμούς και να πλήξει τον αγροτικό τομέα της ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε τη συμφωνία στις 17 Ιανουαρίου αφού εξασφάλισε τη στήριξη της πλειονότητας των κρατών-μελών. Ορισμένα κράτη-μέλη με επικεφαλής τη Γαλλία παρέμειναν αντίθετα στη συμφωνία.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οι αντίπαλοι της συμφωνίας εξασφάλισαν πλειοψηφία για να παραπέμψουν τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να ελεγχθεί η νομιμότητά της. Αν το ευρωπαϊκό δικαστήριο αποφανθεί εναντίον της, η εφαρμογή της θα ανασταλεί.
Υπό την πίεση υποστηρικτών της συμφωνίας όπως η Γερμανία και η Ισπανία, που επιδιώκουν πρόσβαση σε νέες αγορές σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωοικονομικών εντάσεων, η φον ντερ Λάιεν επέλεξε την προσωρινή εφαρμογή της.
Η Επιτροπή, ωστόσο, μπορούσε να προχωρήσει μόνο αφότου τουλάχιστον μία χώρα της Mercosur κύρωνε και κοινοποιούσε τη συμφωνία. Η Βραζιλία, η Αργεντινή και η Ουρουγουάη το έχουν ήδη κάνει, ενώ αναμένεται να ακολουθήσει η Παραγουάη.
Η Βολιβία, το νεότερο μέλος της τελωνειακής ένωσης Mercosur, δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, αλλά μπορεί να προσχωρήσει στη συμφωνία τα επόμενα χρόνια.
