Σε πεδίο σκληρών διπλωματικών και πολιτικών διαβουλεύσεων μετατρέπεται η κάλυψη της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η σημερινή ημέρα αποτελεί κομβικό σημείο, καθώς στις 5 το απόγευμα (ώρα Βρυξελλών) λήγει η επίσημη διορία για την κατάθεση των υποψηφιοτήτων που θα κρίνουν τον επόμενο επικεφαλής της ισχυρότερης νομισματικής αρχής της ευρωζώνης.
Η Ισπανία και η Ολλανδία έχουν ήδη ανοίξει τα χαρτιά τους, προτείνοντας τους πρώην κεντρικούς τραπεζίτες τους, Πάμπλο Ερνάντεθ ντε Κος και Κλάας Κνοτ, αντίστοιχα. Ωστόσο, διπλωματικές πηγές αφήνουν ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο να εμφανιστεί κάποιος τρίτος υποψήφιος, είτε άμεσα είτε κατά τη διάρκεια των τελικών παζαριών.
Το «Grand Bargain» για τρεις κορυφαίες καρέκλες
Η επιλογή του διαδόχου της Κριστίν Λαγκάρντ, της οποίας η αποχώρηση έχει προγραμματιστεί για τις 7 Φεβρουαρίου, δεν είναι μια απομονωμένη απόφαση. Όπως έχει επισημάνει και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, η τελική συμφωνία αναμένεται να λάβει τη μορφή ενός «grand bargain» (μεγάλης συμφωνίας), καθώς ταυτόχρονα αδειάζουν άλλες δύο θέσεις στην εξαμελή Εκτελεστική Επιτροπή της ΕΚΤ:
-
Η θέση της Γερμανίδας Ίζαμπελ Σνάμπελ, για την οποία η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων μετατέθηκε για τις 27 Νοεμβρίου (αντί για τις 28 Οκτωβρίου), ώστε να δοθεί χρόνος στις διαβουλεύσεις.
-
Η θέση του Ιρλανδού επικεφαλής οικονομολόγου Φίλιπ Λέιν, για την οποία η ΕΚΤ ζήτησε ήδη από τις κυβερνήσεις να ξεκινήσουν την αναζήτηση αντικαταστάτη.
Αυτή η ταυτόχρονη ανακατανομή επιτρέπει στις μεγάλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ανταλλάξουν πολιτικές στηρίξεις, επιδιώκοντας ισορροπίες ανάμεσα σε Βορρά και Νότο, σε «γεράκια» (hawks) και «περιστέρια» (doves) της νομισματικής πολιτικής, αλλά και στην εθνική εκπροσώπηση.
Ο άξονας Βερολίνου - Παρισιού και οι εσωτερικές ισορροπίες
Ο πυρήνας των αποφάσεων περνά από τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν. Και οι δύο ηγέτες καλούνται να καταλήξουν σε συμβιβασμό, την ώρα που αντιμετωπίζουν εσωτερικά πολιτικά μέτωπα: τους τριγμούς στον κυβερνητικό συνασπισμό της Γερμανίας και το παρατεταμένο αδιέξοδο στη Γαλλία.
Από την πλευρά της, η Γαλλία στοχεύει ανοιχτά στη θέση του επικεφαλής οικονομολόγου που αφήνει ο Λέιν. Το Παρίσι διαθέτει ήδη ισχυρά ονόματα, όπως την υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Γαλλίας Ανιές Μπενασί-Κερέ και την πρώην αξιωματούχο του ΟΟΣΑ Λοράνς Μπουν.
Την ίδια στιγμή στη Γερμανία, το Βερολίνο ταλαντεύεται για το πρόσωπο που θα διαδεχθεί τη Σνάμπελ, εξετάζοντας τον πρώην αξιωματούχο του ΔΝΤ Τομπίας Άντριαν και την αντιπρόεδρο της Bundesbank Ζαμπίνε Μάουντερερ. Ο Μερτς και ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ έχουν πραγματοποιήσει ήδη κατ' ιδίαν συναντήσεις τόσο με τον Ντε Κος όσο και με τον Κνοτ. Αν το Βερολίνο στηρίξει τον Ισπανό Ντε Κος για την προεδρία, πιθανότατα θα προτείνει γυναίκα για τη θέση της Σνάμπελ.
Η παράμετρος του φύλου και το ολλανδικό ντόμινο
Ένας καθοριστικός γρίφος στις διαπραγματεύσεις είναι η έμφυλη ισορροπία. Σήμερα, στην Εκτελεστική Επιτροπή συμμετέχουν μόλις δύο γυναίκες (Λαγκάρντ και Σνάμπελ) σε σύνολο έξι μελών, ενώ το 27μελές Διοικητικό Συμβούλιο αποτελείται αποκλειστικά από άνδρες.
Η ταυτόχρονη αποχώρηση και των δύο γυναικών δημιουργεί ισχυρή πίεση για την τοποθέτηση γυναικών στις νέες θέσεις.
Παράλληλα, αν επιλεγεί ο Ολλανδός Κλάας Κνοτ για την προεδρία, θα προκληθεί καραμπόλα με τον συμπατριώτη του Φρανκ Έλντερσον, ο οποίος υπηρετεί ήδη στην Εκτελεστική Επιτροπή. Για να αποφευχθεί η παρουσία δύο Ολλανδών στο ίδιο όργανο, ο Έλντερσον θα πρέπει να αποχωρήσει, ανοίγοντας τον δρόμο για μια Ισπανίδα υποψήφια.
