Σε νέα ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεών της για τον πληθωρισμό προχώρησε η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, ανεβάζοντας στο 21% την πρόβλεψη για το τέλος του 2027, από 15% προηγουμένως. Παράλληλα, αύξησε την εκτίμησή της για τον πληθωρισμό στο τέλος του 2026 στο 29,5% από 28%, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν, η άνοδος του ενεργειακού κόστους και η αναταραχή στην εγχώρια αγορά επενδυτικών κεφαλαίων επιβαρύνουν τις προοπτικές της τουρκικής οικονομίας.
Τις νέες προβλέψεις παρουσίασε την Πέμπτη ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας, Φατίχ Καραχάν, σηματοδοτώντας μια ακόμη αναπροσαρμογή της πορείας αποκλιμάκωσης των τιμών. Η αναθεώρηση αφορά τόσο την εκτίμηση για την εξέλιξη του πληθωρισμού όσο και τον στόχο που καθοδηγεί τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής, ο οποίος για το τέλος του 2027 αυξήθηκε επίσης στο 21%, από 15%.
Η μεταβολή αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην προσπάθεια περιορισμού των πληθωριστικών πιέσεων. Παρά τη διατήρηση της περιοριστικής κατεύθυνσης στη νομισματική πολιτική, οι εξωτερικοί κλυδωνισμοί, κυρίως στο ενεργειακό μέτωπο, αλλά και οι εσωτερικές αναταράξεις δημιουργούν νέα εμπόδια στην αποκλιμάκωση των τιμών.
Το ενεργειακό κόστος και ο πόλεμος στο Ιράν
Κεντρικός παράγοντας πίσω από την αναθεώρηση είναι η αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν και οι επιπτώσεις του στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η Τουρκία παραμένει ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των τιμών του πετρελαίου, καθώς καλύπτει σχεδόν το σύνολο των αναγκών της μέσω εισαγωγών.
Η άνοδος των διεθνών τιμών ενέργειας μεταφέρεται στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές και τελικά στις τιμές καταναλωτή, περιορίζοντας τα περιθώρια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού. Η παρατεταμένη αύξηση των τιμών της ενέργειας και άλλων εμπορευμάτων, σε συνδυασμό με την εμφάνιση συχνότερων διαταραχών στην πλευρά της προσφοράς, ενισχύει τους κινδύνους για την πορεία των τιμών.
Ο Καραχάν υπογράμμισε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις προκαλούν διαταραχές στην προσφορά, οι οποίες περιορίζουν την υποχώρηση του γενικού πληθωρισμού και διατηρούν ανοδικούς κινδύνους για τις προβλέψεις. Όπως επισήμανε, οι εξελίξεις αυτές καθιστούν αναγκαία μια προσεκτική στάση από την πλευρά της νομισματικής αρχής.
Η εξάρτηση της Τουρκίας από τις εισαγωγές πετρελαίου καθιστά την οικονομία της ευάλωτη σε κάθε νέα ανατίμηση των ενεργειακών εμπορευμάτων. Εφόσον οι υψηλές τιμές διατηρηθούν, η επίδρασή τους μπορεί να επιβραδύνει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και να δυσκολέψει την επιστροφή σε χαμηλότερους ρυθμούς αύξησης των τιμών.
Αναταραχή στην αγορά επενδυτικών κεφαλαίων
Πέρα από τις εξωτερικές πιέσεις, η κεντρική τράπεζα συνυπολογίζει και την αναστάτωση στην εγχώρια αγορά επενδυτικών κεφαλαίων. Η κρίση ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου, όταν ορισμένα γνωστά επενδυτικά funds αδυνατούσαν να ανταποκριθούν σε αιτήματα εξαγοράς μεριδίων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η εκκαθάριση 131 επενδυτικών κεφαλαίων, συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, επηρέασε σχεδόν 500.000 επενδυτές. Η υπόθεση προσέθεσε έναν ακόμη παράγοντα αβεβαιότητας στην εγχώρια χρηματοπιστωτική αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό πληθωρισμό και αυξημένο κόστος χρηματοδότησης.
Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας διευκρίνισε ότι η αναθεώρηση των προβλέψεων δεν συνιστά ένδειξη χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Αντίθετα, η επιμονή των πληθωριστικών κινδύνων διατηρεί την ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης των δεδομένων πριν από κάθε απόφαση για τα επιτόκια.
Στο 36% το βασικό επιτόκιο
Η κεντρική τράπεζα είχε προχωρήσει τον Οκτώβριο σε μείωση των επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης, διαμορφώνοντας το βασικό επιτόκιο στο 36%. Ήταν η πρώτη μείωση από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Η εξέλιξη του πληθωρισμού εξακολουθεί, ωστόσο, να αποτελεί τον βασικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της νομισματικής πολιτικής. Οι αποφάσεις για τα επιτόκια θα λαμβάνονται με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία σε κάθε συνεδρίαση ξεχωριστά, όπως έχει ξεκαθαρίσει η τουρκική νομισματική αρχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε τον Οκτώβριο περίπου στο 29,8%, από 29,7% τον Σεπτέμβριο, καταγράφοντας οριακή επιτάχυνση. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τις νέες εκτιμήσεις της κεντρικής τράπεζας, αναδεικνύει το δύσκολο περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί η οικονομική πολιτική της χώρας.
Η αναθεώρηση του στόχου για το 2027 στο 21% απομακρύνει περαιτέρω τον χρονικό ορίζοντα επίτευξης χαμηλότερου πληθωρισμού. Ταυτόχρονα, η αύξηση της πρόβλεψης για το 2026 στο 29,5% δείχνει ότι οι πιέσεις παραμένουν ισχυρές, παρά την προηγούμενη πορεία αποκλιμάκωσης.
