Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν θα εξαπολύσουν νέες επιθέσεις κατά του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, ενώ κάνει λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη. Η μεταστροφή έρχεται μετά τις αναφορές για ενδεχόμενα νέα πλήγματα και καθώς το αυξημένο κόστος των καυσίμων επιβαρύνει το πολιτικό κλίμα.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Πέμπτη ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να επιτεθούν στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, συνδέοντας ρητά τον χρόνο ενδεχόμενης νέας στρατιωτικής δράσης με το εσωτερικό πολιτικό ημερολόγιο. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι δεν θα υπάρξει επίθεση πριν από τις εκλογές, προσθέτοντας ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «παραγωγικές συνομιλίες» με την Τεχεράνη.
Η δήλωση σηματοδοτεί αλλαγή στάσης μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες. Το βράδυ της Τετάρτης, ο Τραμπ είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων κατά του Ιράν πριν από τις κάλπες, ενώ σε προεκλογική συγκέντρωση είχε δηλώσει ότι μια συμφωνία με την Τεχεράνη δεν ήταν κάτι που επιθυμούσε ιδιαίτερα.
Οι αναφορές για πιθανή κλιμάκωση είχαν ενισχύσει τις ανησυχίες στις αγορές πετρελαίου. Την Πέμπτη, το Brent ενισχύθηκε κατά περισσότερο από 4%, ξεπερνώντας τα 104 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές αξιολογούσαν τον κίνδυνο νέας αναζωπύρωσης της έντασης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε, πάντως, ότι ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν θα παραμείνει σε ισχύ, επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι η Τεχεράνη δεν θα επιτραπεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Η αναστολή νέων πληγμάτων πριν από τις εκλογές δεν ισοδυναμεί, επομένως, με εγκατάλειψη της πίεσης προς την ιρανική πλευρά.
Το πολιτικό κόστος και η ακρίβεια στα καύσιμα
Η μετατόπιση της ρητορικής του Λευκού Οίκου καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Αμερικανοί ψηφοφόροι προσέρχονται ήδη στις κάλπες για τις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ η υποστήριξη στην αμερικανική στρατιωτική δράση κατά του Ιράν υποχωρεί. Σε δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos τον Αύγουστο, μόλις το 31% των Αμερικανών δήλωνε ότι υποστηρίζει τη στρατιωτική δράση, έναντι 37% τον Μάρτιο. Την ίδια στιγμή, το 83% εκτιμούσε ότι η σύγκρουση θα έχει μεγάλη διάρκεια.
Η αύξηση του κόστους των καυσίμων επιβαρύνει επιπλέον το πολιτικό περιβάλλον για τους Ρεπουμπλικανούς, οι οποίοι επιδιώκουν να διατηρήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου. Η προσιτότητα βασικών αγαθών και υπηρεσιών, με αιχμή το κόστος ζωής, συγκαταλέγεται σταθερά στις σημαντικότερες ανησυχίες των ψηφοφόρων.
Σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Ένωσης Αυτοκινήτου (AAA), η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ είχε φτάσει την Πέμπτη τα 4,36 δολάρια το γαλόνι, από 2,98 δολάρια λίγο πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, στα τέλη Φεβρουαρίου. Η αύξηση προσεγγίζει το 40% σε ετήσια βάση, εντείνοντας την πίεση στα νοικοκυριά ενόψει των εκλογών.
Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται και στην προεκλογική εκστρατεία. Υποψήφιοι των Ρεπουμπλικανών σε ανταγωνιστικές εκλογικές περιφέρειες και πολιτείες επιχειρούν να διαφοροποιηθούν από τον Τραμπ, μεταξύ άλλων ως προς τη στάση του απέναντι στο Ιράν.
Ενίσχυση δυνάμεων στη Μ. Ανατολή και ροές πετρελαίου
Το εκλογικό ημερολόγιο φέρεται να επηρεάζει εδώ και εβδομάδες τους υπολογισμούς της αμερικανικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters τον Σεπτέμβριο, κορυφαίοι συνεργάτες του Τραμπ τον πίεζαν να περιορίσει την έκταση της σύγκρουσης έως τις ενδιάμεσες εκλογές, ώστε να περιοριστούν οι απώλειες των Ρεπουμπλικανών, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο εντονότερων πληγμάτων μετά την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας.
Την ίδια ώρα, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή ενισχύεται. Όπως μετέδωσε την προηγούμενη εβδομάδα το Associated Press, περίπου 9.000 ναύτες και πεζοναύτες, καθώς και ένα τρίτο αεροπλανοφόρο, κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή. Η ανάπτυξη αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει στην παρουσία τριών αμερικανικών αεροπλανοφόρων στην περιοχή έως τα τέλη Οκτωβρίου.
Παράλληλα, ο Τραμπ υποστήριξε την Πέμπτη ότι μέσα σε μία νύχτα διακινήθηκαν 22 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, χωρίς κανένα από αυτά να προέρχεται από το Ιράν ή να έχει προορισμό τη χώρα. Το CNBC διευκρίνισε ότι δεν είχε επαληθεύσει ανεξάρτητα τον συγκεκριμένο αριθμό.
Τα στοιχεία της Kpler δίνουν διαφορετική εικόνα για τις συνολικές ροές: την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε την Τρίτη, περίπου 11,3 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως εξήλθαν από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ οι συνολικές ημερήσιες ροές πετρελαίου από την ευρύτερη περιοχή ανήλθαν σε 20,4 εκατομμύρια βαρέλια.
Η δήλωση Τραμπ περιορίζει, τουλάχιστον σε επίπεδο εξαγγελίας, τον κίνδυνο νέων αμερικανικών πληγμάτων πριν από τις 3 Νοεμβρίου. Ωστόσο, ο ναυτικός αποκλεισμός, η ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεων και η αβεβαιότητα γύρω από τις συνομιλίες με την Τεχεράνη διατηρούν την ένταση στην περιοχή, ενώ η πορεία των τιμών της ενέργειας παραμένει κρίσιμος παράγοντας για την αμερικανική οικονομία και την προεκλογική αντιπαράθεση.
