Ένας στους πέντε ενεργούς φοιτητές του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης εκτιμάται πως αντιμετωπίζει κάποια ειδική εκπαιδευτική ανάγκη, η οποία χρήζει συγκεκριμένης υποστήριξης, προκειμένου ο φοιτητής να παρακολουθήσει και να ολοκληρώσει ανεμπόδιστα τις σπουδές του.
Πρόκειται για αριθμό φοιτητών αρκετά μεγαλύτερο του ποσοστού 5% των ατόμων με σοβαρές παθήσεις, που σύμφωνα με τον νόμο εισάγονται σε κάθε πανεπιστήμιο χωρίς εισαγωγικές εξετάσεις, ενώ το υπόλοιπο 15% αναφέρεται σε φοιτητές που αντιμετωπίζουν προβλήματα -κυρίως μαθησιακές δυσκολίες, όπως δυσλεξία και ΔΕΠΥ- τα οποία δεν κατατάσσονται στις κατηγορίες αναπηρίας.
Έχοντας καταγράψει την πραγματικότητα αυτή και με στόχο την ισότιμη και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση για το σύνολο της φοιτητικής κοινότητάς του, το ΑΠΘ έχει ξεκινήσει να υλοποιεί ένα πλέγμα έξι μεγάλων παρεμβάσεων, στο πλαίσιο λειτουργίας της Μονάδας Ισότιμης Πρόσβασης ατόμων με αναπηρία και ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
«Η έννοια της ισότιμης πρόσβασης δεν αφορά ούτε σε συγκεκριμένα πράγματα, ούτε μόνο σε κάποια συγκεκριμένη ανάγκη. Με αυτήν την παραδοχή σχεδιάσαμε και υλοποιούμε μία ολιστική προσέγγιση για την αντιμετώπιση κάθε δυσκολίας που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι φοιτητές και οι φοιτήτριές μας», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρύτανης του ΑΠΘ, καθ. Κυριάκος Αναστασιάδης, εξηγώντας ότι για τον λόγο αυτό «διευρύναμε το φάσμα υποστήριξης που παρέχεται από τη Μονάδα Ισότιμης Πρόσβασης, εντάσσοντας πλέον και φοιτητές με νευροαναπτυξιακές δυσκολίες, που στο παρελθόν δεν υποστηρίζονταν συστηματικά».
Αύξηση 228% στους χρήστες των υπηρεσιών της Μονάδας Ισότιμης Πρόσβασης
Ο προσδιορισμός του αριθμού ωφελούμενων και δυνητικά ωφελούμενων των υπηρεσιών του ΑΠΘ αποτυπώνεται ήδη στα στατιστικά δεδομένα, που καταγράφουν μία εντυπωσιακή αύξηση 228% των σχετικών αιτημάτων αξιοποίησης υπηρεσιών που παρέχει η Μονάδα Ισότιμης Πρόσβασης.
Όπως δείχνουν τα στοιχεία, μετά τη διεύρυνση των κατηγοριών ωφελούμενων και την αναβαθμισμένη λειτουργία της Μονάδας οι φοιτητές που αναζήτησαν τις υπηρεσίες της αντιμετωπίζουν σε ποσοστό 24% κινητική αναπηρία, σε ποσοστό 20% αισθητηριακή αναπηρία (όραση- ακοή), σε ποσοστό 18% Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος, 10% Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, 12% ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και ποσοστό 16% χρόνιες παθήσεις.
Οι δράσεις που υλοποιεί το ΑΠΘ εντάχθηκαν στο προγράμματα ΕΣΠΑ «Κεντρική Μακεδονία 2021-2027» στην προτεραιότητα «Προώθηση της κοινωνικής συνοχής», και μέσω της χρηματοδότησης που εξασφαλίστηκε, έγινε σημαντική στελέχωση της Μονάδας.
Σύμφωνα με τον αντιπρύτανη Διεθνών Σχέσεων, Εξωστρέφειας, Διά Βίου Μάθησης και Φοιτητικής Μέριμνας, καθ. Ιάκωβο Μιχαηλίδη από τα 39 άτομα διοικητικό και ειδικό προσωπικό που προβλέπεται να προσληφθεί μέσω του προγράμματος ΕΣΠΑ, έχουν ήδη προσληφθεί και έχουν έλθει στο Αριστοτέλειο 35 και εντός ολίγων ημερών θα ολοκληρωθεί η διαδικασία πρόσληψης και των τεσσάρων υπολοίπων.
«Σύμφωνα με τον νόμο 5% των εισακτέων είναι φοιτητές από ειδική κατηγορία. Σύμφωνα με στοιχεία που συνέλεξε η Μονάδα Ισότιμης Πρόσβασης φαίνεται ότι από αυτό το 5% μόνο ένα 3% των δικαιούχων έκανε χρήση των υπηρεσιών της, ενώ υπήρχε και ένα πολύ μεγάλο ποσοστό από την υπόλοιπη κοινότητα που ενώ αντιμετώπιζε δυσκολίες δεν είχε πρόσβαση στις υπηρεσίες της Μονάδας, εφόσον δεν ανήκε στο 5%. Άρα, λοιπόν, το πρόβλημα που η Μονάδα καλείται να διαχειριστεί είναι πολύ μεγαλύτερο από κάποιες χιλιάδες παιδιών που υπολογίζονται στο 5% των εγγεγραμμένων -εμείς το υπολογίζουμε σε ένα μίνιμουμ 20% του ενεργού φοιτητικού πληθυσμού», εξήγησε ο κ. Μιχαηλίδης, στο πλαίσιο πρόσφατης ενημέρωσης για τις νέες παροχές της Μονάδας Πρόσβασης.
«Αποστολή της Μονάδας είναι να ανιχνεύσει αυτές τις ομάδες φοιτητών που δεν είναι τόσο ορατές και αντιμετωπίζουν κυρίως μαθησιακές δυσκολίες αλλά και νευροδιαταραχές που είναι καταστάσεις που αποτελούν τροχοπέδη στην εκπαιδευτική διαδικασία. Πριν την επίσημη έναρξη λειτουργίας της αναβαθμισμένης Μονάδας, το 55% όσων προσέτρεχαν στην υπηρεσία αυτή ήταν παιδιά με κινητική αναπηρία, ενώ το υπόλοιπο 45% είχε κυρίως προβλήματα όρασης και ακοής. Αυτό άλλαξε άρδην τρεις μήνες μετά την έλευση στο ΑΠΘ εξειδικευμένου προσωπικού. Τα παιδιά που έχουν έλθει στη Μονάδα αναζητώντας βοήθεια είναι πολύ περισσότερα», είπε ο κ. Μιχαηλίδης.
Ως προς τον τρόπο διάχυσης της πληροφόρησης για τις υπηρεσίες που παρέχει η Μονάδα, ο αντιπρύτανης διευκρίνισε ότι «δε θα έλθουν τα τμήματα σε εμάς, εμείς θα πάμε στα τμήματα μέσω του εξειδικευμένου προσωπικού και με τα προγράμματα που εφαρμόζουμε, τις ενημερώσεις των διοικητικών, των μελών ΔΕΠ και των φοιτητών θα εξηγήσουμε ότι αυτή η Μονάδα μπορεί να βρει μία λύση στο πρόβλημά τους».
Το πρόγραμμα των παρεμβάσεων υποστήριξης ευάλωτων φοιτητών
Οι έξι παρεμβάσεις στις οποίες προχωρά το ΑΠΘ με τη χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ αφορούν:
α) Στην ενίσχυση της γραμματειακής υποστήριξης σε θέματα που αφορούν άμεσα αλλά και έμμεσα Φοιτητές με Αναπηρία και Φοιτητές με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΦμεΑ & ΕΕΑ), παράλληλα με τη διαχείριση και διευθέτηση εμποδίων, παραπόνων και περιορισμών που υφίστανται οι φοιτητές αυτοί, την εξοικείωση της ακαδημαϊκής κοινότητας σε θέματα ΑμεΑ, την ενίσχυση του φοιτητικού εθελοντισμού, την παρότρυνση συμμετοχής ΦμεΑ σε όλες τις δραστηριότητες και δράσεις των δομών ΑΠΘ.
β)Την παροχή ολοκληρωμένης και εξατομικευμένης τεχνολογικής υποστήριξης για ΦμεΑ & ΕΕΑ στο ΑΠΘ, μέσω της στελέχωσης ανά Σχολή και της ενσωμάτωσης εξοπλισμού προσβασιμότητας, της ανάπτυξης ψηφιακών εφαρμογών και της συμμόρφωσης με τα πρότυπα προσβασιμότητας ιστοχώρων, με στόχο στη βελτίωση της ισότιμης πρόσβασης και συμμετοχής των ΦμεΑ & ΕΕΑ στην ακαδημαϊκή κοινότητα.
γ) Την κατάρτιση και υποστήριξη προσωπικού (ακαδημαϊκού, διοικητικού, βιβλιοθηκονόμων) και εθελοντών (συμ)φοιτητών/τριών ως προς την υποστήριξη των ΦμεΑ & ΕΕΑ κατά τη διάρκεια των μαθημάτων, εργαστηρίων & κλινικών, τους ενδεδειγμένους τρόπους συμμετοχή τους στις γραπτές και προφορικές δοκιμασίες, την κατάρτιση των με τύφλωση φοιτητών/τριων στην κινητικότητα και τον προσανατολισμό στην πανεπιστημιούπολη και στις πανεπιστημιακές εκδηλώσεις.
δ) Την παρακολούθηση και συμμετοχή των φοιτητών/τριων με προβλήματα ακοής (κώφωση ή βαρηκοϊα) στα μαθήματα, στις εξετάσεις, στις συναλλαγές με τις διοικητικές υπηρεσίες αλλά και τις εκδηλώσεις ή άλλες δραστηριότητες του πανεπιστημίου θα υποστηρίζεται διαρκώς από τη διερμηνεία στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.
ε) Τη μεταφορά από και προς το πανεπιστήμιο με τη βοήθεια ειδικού οχήματος για όλους/ες τους/τις ΦμεΑ καθώς και η συνοδεία τους στις αίθουσες των μαθημάτων, εκδηλώσεων ή άλλων πανεπιστημιακών δραστηριοτήτων και οποιασδήποτε εντός της πανεπιστημιούπολης μετακίνησης.
στ) Την υποστήριξη από τη Βιβλιοθήκη Κέντρο Πληροφόρησης ΑΠΘ για την εφαρμογή πρακτικών συμπερίληψης παρέχοντας στους φοιτητές και τις φοιτήτριες με εντυποαναπηρία, προσβασιμότητα σε εκπαιδευτικό υλικό και υποστηρικτική τεχνολογία σε προσβάσιμο διαμορφωμένο χώρο.
Σχεδιασμός 24ωρης γραμμής ψυχολογικής υποστήριξης
Παράλληλα με τον επανασχεδιασμό των υπηρεσιών της Μονάδας Ισότιμης Πρόσβασης, το ΑΠΘ προχωρά και στην αναβάθμιση του Κέντρου Ψυχολογικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης, που παρέχει στη φοιτητική κοινότητα δωρεάν υπηρεσίες συμβουλευτικής και ψυχολογικής υποστήριξης σε θέματα που τους απασχολούν όπως άγχος, στρες, δυσκολίες προσαρμογής σε νέο περιβάλλον ή σε σπουδές, οικογενειακές, προσωπικές δυσκολίες, σεξουαλικά θέματα, ψυχοσωματικά προβλήματα, κ.ά.
«Είναι ένα ζωντανό βοήθημα προς τους φοιτητές. Κανένας φοιτητής και φοιτήτρια δεν θέλουμε να αισθάνεται μόνος και μόνη στο πανεπιστήμιο. Στο τέλος του έτους θέλουμε να έχουμε θέσει σε λειτουργία 24ωρη γραμμή υποστήριξης, που σήμερα παρέχεται σε δύο βάρδιες», δήλωσε ο κ. Αναστασιάδης.
Το Κέντρο, σήμερα, λειτουργεί με δύο ψυχολόγους πλήρως απασχόλησης και πέντε μεταπτυχιακές φοιτήτριες της Κλινικής Ψυχολογίας. Τα τηλεφωνικά αιτήματα είναι 1 έως 3 ανά ημέρα, ενώ σύντομα το Κέντρο θα στελεχωθεί με επιπλέον τρεις ψυχολόγους, ψυχίατρο, κοινωνικό λειτουργό και διοικητικό υπάλληλο. Εκτός από υπηρεσίες βραχείας ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής το κέντρο διοργανώνει τακτικά σεμινάρια και διαδραστικά εργαστήρια.
«Το Κέντρο Ψυχολογικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης είναι η δομή στην οποία θα πρέπει να εστιάσουμε ακόμη περισσότερο το επόμενο διάστημα. Είναι η μονάδα που έχει -και πρέπει να έχει- τη μεγαλύτερη διάδραση με το φοιτητικό κοινό», σημείωσε ο κ. Μιχαηλίδης, προσθέτοντας ότι «στόχος μας είναι -το έχουμε πετύχει μέχρι τώρα κατά το ήμισυ, καθώς η τηλεφωνική ανταπόκριση λειτουργεί σε πρωινή και απογευματινή βάρδια- μέχρι τα Χριστούγεννα, να έχουμε τη δυνατότητα της λειτουργίας 24ωρης τηλεφωνικής γραμμής που θα είναι η πρώτη επαφή των ειδικών ψυχολόγων του ΑΠΘ με μέλη της φοιτητικής κοινότητας, που αντιμετωπίζουν πολλά και συχνά απρόβλεπτα προβλήματα».
