Ένα αποφασιστικό βήμα για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας στη Γυάρο πραγματοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Με τη δημοσίευση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, τίθεται σε πλήρη ισχύ το Σχέδιο Διαχείρισης για την Περιοχή Προστασίας της Βιοποικιλότητας «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη».
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια του Προεδρικού Διατάγματος της 20ής Απριλίου 2026, το οποίο καθόρισε τις ζώνες προστασίας και τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης. Την ευθύνη για την υλοποίηση, την εποπτεία και την παρακολούθηση των μέτρων αναλαμβάνει ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).
Ένα καταφύγιο σπάνιας πανίδας και χλωρίδας
Η Γυάρος αποτελεί έναν τόπο εξαιρετικής οικολογικής σημασίας και βρίσκεται ενταγμένη στο Δίκτυο Natura 2000 από το 2011, τόσο ως Ειδική Ζώνη Διατήρησης όσο και ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας.
Το νησί και η γύρω θαλάσσια περιοχή φιλοξενούν είδη και οικοτόπους υψηλής προτεραιότητας. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βιοτόπους αναπαραγωγής της μεσογειακής φώκιας (Monachus monachus), ενώ παράλληλα περιλαμβάνει εκτεταμένα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) και προστατευόμενα θαλασσοπούλια. Παράλληλα, στην ξηρά συναντώνται σπάνια είδη της χέρσου, όπως το μαύρο φίδι της Γυάρου (Hierophis viridiflavus) και το ενδημικό φυτό Fritillaria obliqua.
Οι πέντε πυλώνες των νέων μέτρων
Το εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης δομείται πάνω σε πέντε βασικούς άξονες, που καλύπτουν από την επιστημονική έρευνα μέχρι την επιτόπια φύλαξη:
-
Ρύθμιση επισκεψιμότητας και οικολογικό αγκυροβόλιο: Ορίζονται αυστηρά όρια στις ήπιες δραστηριότητες με βάση τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής. Προβλέπεται η τοποθέτηση ειδικών, περιβαλλοντικά φιλικών αγκυροβολίων για την προστασία του βυθού (λιβάδια Ποσειδωνίας) και την αποφυγή όχλησης των πληθυσμών της φώκιας Monachus monachus και των θαλασσοπουλιών.
-
Στοχευμένες περιβαλλοντικές παρεμβάσεις: Ενεργοποιούνται δράσεις όπως η αποκατάσταση ενδημικών οικοτόπων, ο έλεγχος εισβλητικών τρωκτικών και η διαχείριση ανταγωνιστικών ειδών στις αποικίες αναπαραγωγής πουλιών.
-
Έρευνα για τα ιχθυαποθέματα: Δρομολογείται εξειδικευμένη μελέτη για την κατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, σε συνδυασμό με την ισχύουσα απαγόρευση αλιείας σε ακτίνα 3 ναυτικών μιλίων.
-
Σχέδια έκτακτης ανάγκης και περιπολίες: Καταρτίζονται πρωτόκολλα για την επόπτευση της περιοχής, την πρόληψη δασικών πυρκαγιών και την αντιμετώπιση περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης σε συνεργασία με τις αρμόδιες Αρχές.
-
Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση: Σχεδιάζονται ενημερωτικές δράσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα που απευθύνονται σε μαθητές, φοιτητές, επαγγελματίες του τουριστικού κλάδου και αλιείς.
Στ. Παπασταύρου: «Αδιαπραγμάτευτη πολιτική προτεραιότητα»
Σε δήλωσή του, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε τη σημασία της θεσμικής οχύρωσης του νησιού:
Η προστασία του φυσικού πλούτου της πατρίδας μας αποτελεί σταθερή και αδιαπραγμάτευτη πολιτική προτεραιότητα. Με το Σχέδιο Διαχείρισης της Γυάρου δίνουμε ουσιαστικό περιεχόμενο σε αυτήν τη δέσμευση, σαφείς κανόνες, στοχευμένες δράσεις προστασίας και αποκατάστασης, επιστημονική παρακολούθηση και οργανωμένη φύλαξη. Θωρακίζουμε έναν τόπο ιδιαίτερης οικολογικής αξίας και ιστορικής σημασίας, στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού μας για το Δίκτυο Natura 2000. Ευθύνη μας είναι η προστασία κάθε περιοχής να κατοχυρώνεται θεσμικά και να εφαρμόζεται στην πράξη, διαφυλάσσοντας τη φυσική μας κληρονομιά για τις επόμενες γενιές
