Σε ένα ολοένα και πιο ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον ο πόλεμος αναδύεται ως ένας από τους κύριους επιχειρηματικούς κινδύνους, ενώ συνολικά οι πολιτικές απειλές και η βία βρέθηκαν στην 7η θέση του ετήσιου Allianz Risk Barometer 2026, την υψηλότερη που έχουν καταλάβει ποτέ.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση Political violence and civil unrest trends 2026 της Allianz Commercial, ο πόλεμος έχει ξεπεράσει τις πολιτικές αναταραχές ως η μορφή πολιτικής βίας που φοβούνται περισσότερο οι εταιρείες (53% των ερωτηθέντων παγκοσμίως), καθώς οι συγκρούσεις στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή διαταράσσουν τις παγκόσμιες εμπορικές ροές, επιβαρύνουν τις πολιτικές συμμαχίες, οξύνουν τις αντιπαλότητες και αυξάνουν τους κινδύνους για τα επιχειρηματικά περιουσιακά στοιχεία.
Περίπου το 60% των ερωτηθέντων από την Ευρώπη και την περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού αναδεικνύουν τον πόλεμο ως τον κορυφαίο κίνδυνο. Οι πολιτικές αναταραχές κατατάσσονται στη 2η θέση παγκοσμίως (49%), ενώ η τρομοκρατία/σαμποτάζ βρίσκεται στην 3η θέση (46%).
Κυριαρχεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή
Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κυριαρχεί επί του παρόντος στην επικαιρότητα, έχοντας προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στην παγκόσμια οικονομία. Όπως επισημαίνει η έκθεση, οι επιχειρήσεις που πλήττονται από ένοπλες συγκρούσεις αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις, όπως διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, απώλεια πρόσβασης στις αγορές, καθώς και τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων και σαμποτάζ.
Ακόμη και πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, εκτιμάται ότι η έκθεση των επιχειρηματικών περιουσιακών στοιχείων σε κινδύνους πολεμικών συγκρούσεων είχε αυξηθεί άνω του 20% τα τελευταία πέντε χρόνια. Για τον ασφαλιστικό κλάδο, και ιδιαίτερα για τον τομέα της Πολιτικής Βίας και της Τρομοκρατίας (PVT), ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντικές ζημιές σε ορισμένες περιοχές, καθώς και σε νέες αξιολογήσεις κινδύνου για συγκεκριμένους στρατηγικούς κλάδους και γεωγραφικές αγορές.
Με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις, το ύψος των οικονομικών απωλειών θα μπορούσε να καταστήσει το συγκεκριμένο γεγονός πιο δαπανηρό ακόμη και από τις αποζημιώσεις PVT που προέκυψαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Εξετάζουν τη μεταφορά παραγωγής σε γειτονικές χώρες
Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αναμένεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη διαχείριση κινδύνων στο μέλλον.
Σύμφωνα με το Allianz Risk Barometer, πριν από τη σύγκρουση, περισσότερο από το ένα τρίτο (35%) των εταιρειών εξέταζε ήδη το ενδεχόμενο της μεταφοράς της παραγωγής του σε γειτονικές χώρες (nearshoring) και αξιολογούσε επιλογές εγχώριας παραγωγής, το 32% επεδίωκε να βελτιώσει τη διαχείριση των αποθεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της αποθήκευσης αποθεμάτων σε ζώνες ελεύθερου εμπορίου, και σχεδόν οι μισές (49%) εξέταζαν το ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης και διαφοροποίησης των εφοδιαστικών αλυσίδων, ως στρατηγικές προσαρμογής στους μεταβαλλόμενους γεωπολιτικούς κινδύνους. Οι τάσεις αυτές είναι πιθανό να ενισχυθούν λόγω της σύγκρουσης.
Οι κοινωνικές αναταραχές σημαντικές ανησυχίες
Η Allianz Research κατέγραψε περίπου 250 περιστατικά απεργιών, εξεγέρσεων και κοινωνικών αναταραχών (SRCC) τα τελευταία πέντε χρόνια, στα οποία συμμετείχαν ενεργά πάνω από 1.000 άτομα και είχαν διάρκεια πάνω από μία ημέρα. Το Πακιστάν σημείωσε τα περισσότερα περιστατικά SRCC με 11 μεγάλες διαδηλώσεις, ακολουθούμενο από την Ινδονησία. Άλλες χώρες που κατέγραψαν επίσης υψηλό αριθμό αντίστοιχων περιστατικών είναι οι ΗΠΑ, η Ελλάδα, η Τυνησία, η Ουγγαρία, το Ιράν και η Ινδία. Οι οικονομικές πιέσεις, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων του κόστους ζωής, αποτελούν καταλύτη για διαμαρτυρίες και απεργίες σε όλο τον κόσμο, με τους πολίτες να απαιτούν καλύτερη διακυβέρνηση και οικονομικές μεταρρυθμίσεις.
Οι περισσότερες διαμαρτυρίες σε όλο τον κόσμο είναι ειρηνικές, ωστόσο το 2025 καταγράφηκαν σημαντικές ασφαλισμένες ζημιές ως αποτέλεσμα μεγάλων αναταραχών. Οι αποζημιώσεις λόγω των εξεγέρσεων στην Ινδονησία τον Αύγουστο ξεπέρασαν τα 50 εκατ. δολάρια, ενώ οι διαδηλώσεις στο Νεπάλ τον Σεπτέμβριο ενδέχεται να οδηγήσουν σε ασφαλισμένες ζημιές υψηλότερες ακόμη και από εκείνες του καταστροφικού σεισμού του 2015, οι οποίες ξεπέρασαν τα 200 εκατ. δολάρια. Ανάλογα με τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, προβλέπεται επίσης αυξημένος κίνδυνος εκδηλώσεων SRCC, ιδίως σε χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο ή τα λιπάσματα της Μέσης Ανατολής.
Παράλληλα, οι πράξεις σαμποτάζ, συμπεριλαμβανομένων και κρατικά υποστηριζόμενων ενεργειών, έχουν αυξηθεί κατακόρυφα τους τελευταίους 18 μήνες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα τελευταία τέσσερα χρόνια παρατηρήθηκε έξαρση στοχευμένων και κακόβουλων επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές, όπως τα υποβρύχια καλώδια, από φορείς που αποτελούν «προηγμένες συνεχείς απειλές» (Advanced Persistent Threat - APT).
Οι επιθέσεις αυτές συνήθως χρηματοδοτούνται από οργανισμούς ή κράτη-παρίες, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, η οποία δραστηριοποιείται έντονα σε αυτό το γκρίζο πεδίο. Τέτοιες επιθέσεις δεν προκαλούν απαραίτητα εκτεταμένες ζημιές, αλλά μπορούν να διαταράξουν την καθημερινότητα και τις επιχειρηματικές δραστηριότητες, με αποτέλεσμα την κατανομή πολύτιμων πόρων στην αστυνόμευση και την παρακολούθηση κρίσιμων υποδομών.
Η προσαρμοστικότητα και η ανθεκτικότητα είναι πιο σημαντικές από ποτέ
Όπως τονίζεται στην έρευνα της Allianz, mε τις γεωπολιτικές αναταραχές, τις οικονομικές πιέσεις και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να ενισχύουν την απειλή της πολιτικής βίας, οι πιθανές επιπτώσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές οικονομικές και ασφαλιστικές ζημίες, αποτελώντας προκλήσεις τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τις ασφαλιστικές εταιρείες τους.
Το μοτίβο των διαδηλώσεων και της βίας τα τελευταία χρόνια δείχνει ξεκάθαρα ότι ορισμένοι κλάδοι και δραστηριότητες είναι πολύ πιο ευάλωτοι σε όλο το φάσμα των κινδύνων πολιτικής βίας. Παρόλα αυτά, όλες οι επιχειρήσεις μπορούν να επηρεαστούν.
Ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους πολιτικής βίας είναι η απειλή διακοπής των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές οικονομικές και ασφαλιστικές ζημιές. Η προσαρμοστικότητα και η ανάπτυξη ανθεκτικότητας είναι επομένως ζωτικής σημασίας για επιχειρήσεις κάθε μεγέθους.
