Περισσότερους ελέγχους καθιερώνει η κυβέρνηση για τους servicers που διαχειρίζονται τα δάνεια του προγράμματος «Ηρακλής», δηλαδή όσα κόκκινα δάνεια τιτλοποιήθηκαν με εγγυήσεις του Δημοσίου, ενσωματώνοντας στη νομοθεσία ορισμένες από τις συστάσεις που απηύθυνε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, εκφράζοντας έντονη δυσαρέσκεια για τη «χαλαρή» μεταχείριση των servicers.
Ωστόσο, η κυβέρνηση αποφεύγει να ενσωματώσει στο σχέδιο νόμου που έχει δοθεί σε διαβούλευση από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών την πιο σημαντική και... τσουχτερή σύσταση του Ταμείου: να κόβεται η αμοιβή ενός servicer όταν δεν πετυχαίνει τους στόχους για τη διευθέτηση του δανείου, οι οποίοι περιλαμβάνονται στα επιχειρησιακά σχέδια των τιτλοποιήσεων -σήμερα, οι servicers δεν χάνουν την αμοιβή τους, όσο και αν καθυστερούν στην επίτευξη των στόχων.
Ειδικότερα, οι νέες ρυθμίσεις που περιλαμβάνει το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιημένα δάνεια με βάση το σχέδιο «Ηρακλής» υποχρεούνται σε ετήσια βάση να υποβάλλονται σε διαχειριστικό έλεγχο ως προς την εν λόγω διαχείριση.
Ο διαχειριστικός έλεγχος διενεργείται από ανεξάρτητο ελεγκτή ή ελεγκτική οντότητα και εστιάζει, όπως αναφέρει το νομοσχέδιο, ιδίως στον έλεγχο των αμοιβών και εξόδων των φυσικών ή νομικών προσώπων που εμπλέκονται στη διαδικασία είσπραξης απαιτήσεων, καθώς και των αμοιβών του διαχειριστή. Περίληψη του πορίσματος του διαχειριστικού ελέγχου δημοσιοποιείται σε ετήσια βάση, με τρόπο που διασφαλίζει την προστασία εμπιστευτικών πληροφοριών, δεδομένων
προσωπικού χαρακτήρα και επιχειρησιακών απορρήτων, τονίζεται στο νομοσχέδιο.
Επιπλέον, η πλήρης έκθεση του διαχειριστικού ελέγχου υποβάλλεται στην Επιτροπή Παρακολούθησης Εγγυήσεων για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου του άρθρου 17, στις λοιπές αρμόδιες αρχές που εποπτεύουν τους μηχανισμούς δημόσιας στήριξης, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, καθώς και στην Τράπεζα της Ελλάδος, για την άσκηση των
αρμοδιοτήτων της σύμφωνα με τον ν. 5072/2023 (Α΄ 198).
Με αυτές τις διαδικασίες, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια σχετικά με τους servicers, δίνοντας έμφαση κυρίως σε ενδεχόμενες «φουσκωμένες» αμοιβές, αν και δεν είναι σαφές ποιες αμοιβές μπορεί να θεωρηθούν υπερβολικές. Η νέα διαδικασία διασφαλίζει ότι θα υπάρχει έστω και μια γενικού χαρακτήρα ενημέρωση για τη διαχείριση των δανείων για τα οποία έχει εγγυηθεί το Δημόσιο.
Δεν κόβονται οι αμοιβές...
Παρά την επιβολή νέων κανόνων διαφάνειας, το νομοσχέδιο αφήνει στο απυρόβλητο τον τρόπο αμοιβής των servicers, αγνοώντας την πιο παρεμβατική σύσταση του ΔΝΤ. Το ΔΝΤ, σε ειδική έκθεση που δημοσιεύθηκε το καλοκαίρι, επικρίνει τις συμβάσεις του προγράμματος «Ηρακλής», επισημαίνοντας ότι προσφέρουν «χαμηλής ισχύος οικονομικά κίνητρα».
Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνει το Ταμείο, εάν ένας servicer υποαποδίδει ως προς τις καθαρές εισπράξεις, ένα μέρος της αμοιβής του απλώς αναβάλλεται, αλλά δεν ακυρώνεται. Επιπλέον, το Ταμείο θεωρεί προβληματικό το ότι η ποινή της αναβολής ενεργοποιείται μόνο όταν η υστέρηση έναντι των στόχων φτάσει το 20%.
Για τον λόγο αυτό, το ΔΝΤ συστήνει ότι τα κίνητρα θα πρέπει να ευθυγραμμιστούν μέσω μιας πλήρους περικοπής (penalty) της αμοιβής διαχείρισης και όχι μέσω απλής αναβολής της, καθώς και με μια πιο αναλογική ρήτρα που θα εφαρμόζεται πριν η υστέρηση αγγίξει το όριο του 20%.
Το σοβαρότερο πρόβλημα που δημιουργείται, όταν οι servicers γνωρίζουν ότι «βρέξει - χιονίσει» θα λαμβάνουν τις αμοιβές τους, έστω και με κάποια καθυστέρηση, είναι ότι αυτό συμβάλλει στην καθυστέρηση της διευθέτησης των δανείων που τιτλοποιήθηκαν, ενώ αυξάνει την έκθεση του Δημοσίου στον κίνδυνο να καταπέσουν εγγυήσεις.
