Με αφορμή την είδηση του θανάτου της Ντόλι Πάρτον, το μουσικό της αποτύπωμα επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, με το «Jolene» να δεσπόζει ως η πλέον εμβληματική δημιουργία της. Το τραγούδι κυκλοφόρησε το 1973 σε δικούς της στίχους και αποτελεί τη μεγαλύτερη επιτυχία της, κρύβοντας πίσω από τη δραματική ικεσία του μια εντελώς πραγματική ιστορία ανασφάλειας από τα πρώτα χρόνια του γάμου της με τον Καρλ Ντιν.
Το ερωτικό τρίγωνο της τράπεζας
Η αφορμή για τη δημιουργία του κομματιού γεννήθηκε όταν η Πάρτον διαπίστωσε μια ιδιαίτερη οικειότητα ανάμεσα στον σύζυγό της και μια υπάλληλο της τοπικής τράπεζας. Ο Ντιν επισκεπτόταν το υποκατάστημα πολύ συχνότερα από το σύνηθες, απολαμβάνοντας την προσοχή της.
Είχε αναπτύξει ένα τρομερό φλερτ με τον σύζυγό μου. Του άρεσε πολύ να πηγαίνει στην τράπεζα, επειδή τον "έλουζε" με άπλετη προσοχή. Ήταν κάτι σαν ένα αστείο μεταξύ μας, του έλεγα: “Διάολε, περνάς πολύ χρόνο στην τράπεζα. Δε νομίζω ότι είμαστε τόσο πλούσιοι!”
Η υπάλληλος ήταν μια εντυπωσιακή κοκκινομάλλα με πράσινα μάτια και ύψος άνω του 1,80 μ., διαθέτοντας όλα αυτά τα χαρακτηριστικά που, όπως δήλωσε με αυτοσαρκασμό η τραγουδίστρια το 2008, έλειπαν από την ίδια. Παρότι το θέμα δεν πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις, η ζήλια μετατράπηκε σε στίχους. Η Πάρτον επέλεξε επίτηδες να αποδώσει την ιστορία πιο δραματικά, εκφράζοντας τον φόβο της απώλειας ώστε να προσελκύσει το ενδιαφέρον των ραδιοφωνικών σταθμών.
Η συνάντηση με την 8χρονη θαυμάστρια
Το όνομα «Jolene» δεν ανήκε στην τραπεζικό, αλλά σε ένα μικρό κορίτσι που συνάντησε η Πάρτον μετά από συναυλία. Η ομορφιά της 8χρονης με τα κόκκινα μαλλιά και τα πράσινα μάτια, σε συνδυασμό με το ηχηρό της όνομα, εντυπωσίασαν την ερμηνεύτρια.
Της είπα: “Είσαι το πιο όμορφο πλασματάκι που έχω δει ποτέ. Λοιπόν, πώς σε λένε;”. Και είπε: “Jolene”. Και της απάντησα: “Jolene, αυτό το όνομα είναι τόσο εύηχο. Ακούγεται σαν τραγούδι. Θα γράψω ένα τραγούδι για σένα”.
Διασκευές και η δικαίωση στα Grammy
Το κομμάτι διασκευάστηκε από πληθώρα καλλιτεχνών παγκοσμίως, όπως η Μάιλι Σάιρους, η Μπιγιόνσε, οι Måneskin, η Ολίβια Νιούτον-Τζον και οι The White Stripes. Παρότι η ίδια η Πάρτον προτάθηκε δύο φορές για Grammy με το «Jolene» χωρίς να το κατακτήσει, η διασκευή του συγκροτήματος Pentatonix απέσπασε τελικά το βραβείο στην κατηγορία «Καλύτερο Κάντρι Ντουέτο-Ομάδα».
Η φεμινιστική ανατροπή της Ντόλι
Σε μια επιφανειακή ανάγνωση, το «Jolene» παρουσιάζει μια γυναίκα που εκλιπαρεί για τη διατήρηση της σχέσης της. Ωστόσο στην πραγματικότητα, η στάση της Πάρτον συνιστά μια πρωτοποριακή φεμινιστική πράξη. Αντί να επιτεθεί στο «τρίτο πρόσωπο» με οργή και εσωτερικευμένο μισογυνισμό, αναγνωρίζει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της "αντιπάλου" της, αφήνοντας στην άκρη τον γυναικείο ανταγωνισμό και τον διχασμό.
Παράλληλα, μετατοπίζει το κέντρο βάρους της ισχύος απευθυνόμενη απευθείας στη γυναίκα ως το πρόσωπο που κατέχει την ουσιαστική δύναμη επιλογής, αποκαθηλώνοντας την πατριαρχική αντίληψη που θέλει τον άνδρα μοναδικό και κύριο ρυθμιστή της τύχης μιας σχέσης.
Μετατρέποντας την προσωπική ανασφάλεια σε εμπορικό και καλλιτεχνικό θρίαμβο —διατηρώντας πάντα τον πλήρη έλεγχο των πνευματικών δικαιωμάτων της— η Πάρτον απέδειξε ότι η γυναικεία ενδυνάμωση δεν απαιτεί προσποίηση, αλλά την αφοπλιστική παραδοχή της δικής σου αλήθειας.
