Σε επίπεδα ρεκόρ κινούνται οι εισαγωγές χρυσού της Κίνας, καθώς το Πεκίνο επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή του από το δολάριο και οι εγχώριοι επενδυτές αναζητούν ασφαλέστερα καταφύγια για τις αποταμιεύσεις τους. Η αυξημένη ζήτηση στηρίζει τις διεθνείς τιμές του πολύτιμου μετάλλου, ακόμη και όταν οι υψηλές αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων περιορίζουν την επενδυτική του ελκυστικότητα.
Η Κίνα αγοράζει χρυσό με ρυθμούς που αναδιαμορφώνουν τις ισορροπίες στη διεθνή αγορά πολύτιμων μετάλλων. Η Λαϊκή Τράπεζα της Κίνας (PBOC) συνεχίζει τις αγορές για 23ο διαδοχικό μήνα, ενώ οι εισαγωγές του μετάλλου από τη χώρα έχουν ξεπεράσει ήδη το σύνολο της προηγούμενης χρονιάς. Πίσω από την τάση βρίσκονται δύο παράλληλες επιδιώξεις: η στρατηγική διαφοροποίησης των κρατικών συναλλαγματικών αποθεμάτων και η ανάγκη των κινεζικών νοικοκυριών να προστατεύσουν τον πλούτο τους σε ένα περιβάλλον οικονομικής αβεβαιότητας.
Σύμφωνα με στοιχεία της κινεζικής κρατικής υπηρεσίας συναλλάγματος, η κεντρική τράπεζα πρόσθεσε περίπου 23 τόνους χρυσού τον Σεπτέμβριο, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία αγορά της εδώ και σχεδόν τρία χρόνια. Η κίνηση επέκτεινε το μεγαλύτερο σε διάρκεια σερί αγορών από το 2015, τουλάχιστον, καθώς το Πεκίνο ενισχύει σταθερά τη θέση του στο πολύτιμο μέταλλο.
Οι εισαγωγές χρυσού από την Κίνα έφτασαν σε ιστορικό υψηλό τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026. Η χώρα δαπάνησε 158,8 δισ. δολάρια για περισσότερους από 1.000 τόνους, σύμφωνα με τα τελωνειακά στοιχεία. Για σύγκριση, σε ολόκληρο το 2025 οι εισαγωγές είχαν ανέλθει σε 96,5 δισ. δολάρια και 886 τόνους. Η αύξηση αντανακλά τόσο τη ζήτηση από ιδιώτες, όσο και τις αγορές από επιχειρήσεις και θεσμικούς επενδυτές.
Γιατί το Πεκίνο περιορίζει την εξάρτησή του από το δολάριο
Η συσσώρευση χρυσού από την κινεζική κεντρική τράπεζα έχει πρωτίστως στρατηγικό χαρακτήρα. Όπως επισημαίνει ο Κάρστεν Μένκε, αναλυτής του ομίλου Julius Baer, η πολιτική του Πεκίνου συνδέεται με τη χρήση του δολαρίου ως εργαλείου οικονομικής πίεσης και με την επιθυμία να μειωθεί η εξάρτηση από τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα ως αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο.
Η δέσμευση των αποθεμάτων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας από δυτικές κυβερνήσεις το 2022 ανέδειξε τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν τα συναλλαγματικά διαθέσιμα όταν βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία άλλων χωρών. Αντίθετα, ο χρυσός που φυλάσσεται στα εγχώρια θησαυροφυλάκια, προσφέρει μεγαλύτερη προστασία από τέτοιου είδους περιορισμούς, ενισχύοντας την ελκυστικότητά του ως στρατηγικού αποθέματος.
Η διαφοροποίηση αυτή συνοδεύεται από τη μείωση της κινεζικής έκθεσης στα αμερικανικά ομόλογα. Οι κινεζικές συμμετοχές σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα υποχώρησαν τον Ιούλιο στα 618 δισ. δολάρια, το χαμηλότερο επίπεδο 18 ετών, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών. Η εξέλιξη εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια του Πεκίνου να αναδιαρθρώσει τα συναλλαγματικά του αποθέματα, περιορίζοντας τη συγκέντρωση σε περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται άμεσα με την αμερικανική οικονομία.
Ταυτόχρονα, η κινεζική κυβέρνηση επιδιώκει να αναπτύξει μια βαθύτερη και πιο οργανωμένη εγχώρια αγορά χρυσού, κάτι που δημιουργεί πρόσθετα κίνητρα για την αναπλήρωση αποθεμάτων. Ο Μένκε εκτιμά ότι έως το τέλος Αυγούστου οι αγορές της κεντρικής τράπεζας μέσα στο 2026 είχαν φτάσει περίπου τους 190 τόνους, συμπεριλαμβανομένων 110 τόνων που δεν είχαν ανακοινωθεί επισήμως.
Τα νοικοκυριά αναζητούν καταφύγιο
Η ζήτηση δεν προέρχεται μόνο από το κράτος. Κινεζικά νοικοκυριά και επιχειρήσεις στρέφονται σε κοσμήματα, ράβδους και νομίσματα χρυσού, αναζητώντας προστασία από την αβεβαιότητα και τις περιορισμένες αποδόσεις άλλων επενδύσεων.
Η αγορά ακινήτων, η οποία επί χρόνια αποτελούσε βασικό μέσο συσσώρευσης πλούτου για τα κινεζικά νοικοκυριά, παραμένει σε παρατεταμένη κάμψη. Παράλληλα, η χρηματιστηριακή αγορά δεν προσφέρει σταθερή εναλλακτική: ο δείκτης CSI 300 υποχωρεί περίπου 8% από την αρχή του έτους, την ώρα που ο αμερικανικός S&P 500 καταγράφει άνοδο 13%.
Οι αποδόσεις των τραπεζικών καταθέσεων και των ομολόγων έχουν επίσης περιοριστεί, καθώς η υποτονική ζήτηση για δανεισμό συγκρατεί τα επιτόκια. Η απόδοση του κινεζικού κρατικού ομολόγου ενός έτους έχει υποχωρήσει περίπου στο 1,2%, έναντι περίπου 4,46% στις ΗΠΑ. Αυτό μειώνει το κόστος ευκαιρίας της διακράτησης χρυσού, ο οποίος δεν αποδίδει τόκο ή μέρισμα, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως αποθεματικό αξίας.
«Το κόστος ευκαιρίας της κατοχής χρυσού είναι επίσης πολύ χαμηλότερο στην Κίνα από ό,τι σε πολλές δυτικές αγορές», σημειώνει ο Όλε Χάνσεν, επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της Saxo Bank. Η διαφορά στις αποδόσεις ενισχύει το κίνητρο των Κινέζων επενδυτών να τοποθετούν μέρος των αποταμιεύσεών τους στο πολύτιμο μέταλλο, ιδίως όταν οι εναλλακτικές επιλογές εμφανίζουν χαμηλές αποδόσεις ή μεγαλύτερη αβεβαιότητα.
Επιπλέον, τα υψηλότερα εγχώρια ασφάλιστρα στις τιμές του χρυσού αποτελούν ένδειξη ισχυρής ζήτησης. Ο Αάκας Ντόσι, επικεφαλής στρατηγικής χρυσού στην State Street Investment Management, εκτιμά ότι οι εισαγωγές για καταναλωτική χρήση έφτασαν σε επίπεδα-ρεκόρ στο πρώτο οκτάμηνο, με τα στοιχεία να υποδηλώνουν ενίσχυση της εποχικής ζήτησης ενόψει του χειμώνα.
Πώς οι κινεζικές αγορές στηρίζουν τις διεθνείς τιμές
Η συσσώρευση χρυσού από την Κίνα λειτουργεί ως παράγοντας στήριξης των διεθνών τιμών, ακόμη και όταν άλλες δυνάμεις πιέζουν την αγορά. Τον Σεπτέμβριο, η τιμή του μετάλλου υποχώρησε περισσότερο από 8%, φτάνοντας περίπου τα 4.176 δολάρια η ουγγιά, μετά το ιστορικό υψηλό των άνω των 5.500 δολαρίων που είχε καταγράψει τον Ιανουάριο.
Η υποχώρηση συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τις υψηλές αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων και τις προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική της Fed. Όταν τα επιτόκια και οι αποδόσεις αυξάνονται, ο χρυσός γίνεται σχετικά λιγότερο ελκυστικός, καθώς δεν προσφέρει εισόδημα σε αντίθεση με τα ομόλογα και τις καταθέσεις.
Ωστόσο, οι αγορές από τις κεντρικές τράπεζες αποτελούν σημαντικό αντίβαρο. Σε αντίθεση με αρκετούς ιδιώτες επενδυτές, οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν χρυσό με μακροπρόθεσμο ορίζοντα και εμφανίζονται λιγότερο ευαίσθητες στις βραχυπρόθεσμες μεταβολές των τιμών. Η Εύα Μάντεϊ, στρατηγική αναλύτρια εμπορευμάτων της ING, χαρακτηρίζει την κινεζική ζήτηση σημαντικό παράγοντα διαρθρωτικής στήριξης της αγοράς.
Καθώς οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν αυξηθεί και οι προσδοκίες για τα αμερικανικά επιτόκια έχουν μεταβληθεί, ο χρυσός, παρά τις πιέσεις, διατηρείται πάνω από τα επίπεδα του καλοκαιριού, γεγονός που αναλυτές συνδέουν εν μέρει με τη σταθερή ζήτηση από την Κίνα και άλλες κεντρικές τράπεζες.
Ο Ντόσι εκτιμά ότι η τιμή του χρυσού θα μπορούσε να κινηθεί στην περιοχή των 4.750 έως 5.500 δολαρίων η ουγγιά έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2027, εφόσον διατηρηθεί η ισχυρή ζήτηση. Πρόκειται για πρόβλεψη και όχι για δεδομένη εξέλιξη, καθώς η πορεία του μετάλλου θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τα επιτόκια, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και τη διάθεση των επενδυτών για ανάληψη κινδύνου.
Το χάσμα με τις ΗΠΑ και οι παράγοντες που μπορούν να αλλάξουν την τάση
Παρά τις εντυπωσιακές αγορές, τα αποθέματα της Κίνας εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από εκείνα των ΗΠΑ. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Χρυσού, η Κίνα διέθετε 2.387 τόνους τον Αύγουστο, καταλαμβάνοντας την πέμπτη θέση παγκοσμίως. Η ποσότητα αντιστοιχεί σε λιγότερο από το ένα τρίτο των αποθεμάτων χρυσού των ΗΠΑ.
Η συνέχιση της ανόδου, ωστόσο, δεν είναι εξασφαλισμένη. Μια ουσιαστική ανάκαμψη στην κινεζική αγορά ακινήτων και στο χρηματιστήριο θα μπορούσε να περιορίσει την ανάγκη των νοικοκυριών για ασφαλή καταφύγια. Αντίστοιχα, η περαιτέρω αποδυνάμωση του γουάν θα καθιστούσε ακριβότερο τον χρυσό σε εγχώριο νόμισμα, ενώ υψηλότερα επιτόκια θα μπορούσαν να καταστήσουν τις τραπεζικές καταθέσεις πιο ελκυστικές.
Σε διεθνές επίπεδο, κρίσιμος παράγοντας θα ήταν μια ευρύτερη αλλαγή στη συμπεριφορά των κεντρικών τραπεζών. Εάν μειωθεί η διάθεσή τους να διαφοροποιούν τα αποθέματά τους μέσω χρυσού ή εάν αποκλιμακωθούν ουσιαστικά οι γεωπολιτικές εντάσεις, η διαρθρωτική στήριξη της ζήτησης θα μπορούσε να εξασθενήσει. Προς το παρόν, πάντως, οι αναλυτές δεν θεωρούν ότι κάποιο από αυτά τα ενδεχόμενα είναι άμεσα ορατό.
Η κινεζική αγορά, συνεπώς, αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία του χρυσού. Η στρατηγική διαφοροποίησης των κρατικών αποθεμάτων, η αδυναμία της εγχώριας οικονομίας και οι περιορισμένες εναλλακτικές για τους αποταμιευτές δημιουργούν ένα ισχυρό υπόβαθρο ζήτησης. Αυτό δεν αποκλείει νέες διορθώσεις στις τιμές, αλλά μπορεί να περιορίσει την έκτασή τους, όσο οι αγορές από το Πεκίνο και άλλες κεντρικές τράπεζες παραμένουν ισχυρές.
