Σκληρή στροφή στο σύστημα νόμιμης μετανάστευσης στις ΗΠΑ πραγματοποιεί η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, απαιτώντας πλέον από τη μεγάλη πλειονότητα των αλλοδαπών που επιδιώκουν άδεια μόνιμης παραμονής να εγκαταλείπουν τη χώρα και να ολοκληρώνουν τη διαδικασία από τις πατρίδες τους.
Η νέα οδηγία της Υπηρεσίας Ιθαγένειας και Μετανάστευσης των ΗΠΑ προβλέπει ότι η χορήγηση άδειας μόνιμης παραμονής σε άτομα που βρίσκονται ήδη σε αμερικανικό έδαφος θα γίνεται μόνο υπό «εξαιρετικές περιστάσεις». Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι που σήμερα ζουν, εργάζονται ή σπουδάζουν νόμιμα στις ΗΠΑ θα πρέπει να επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους για να περάσουν από τη διαδικασία των αμερικανικών προξενείων.
Η απόφαση αναμένεται να επηρεάσει φοιτητές, εργαζομένους με προσωρινές άδειες παραμονής, συζύγους Αμερικανών πολιτών και άλλες κατηγορίες μεταναστών που μέχρι σήμερα μπορούσαν να αλλάξουν καθεστώς παραμονής χωρίς να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Ο εκπρόσωπος της Υπηρεσίας Ιθαγένειας και Μετανάστευσης, Ζακ Κέιλερ, υποστήριξε ότι η νέα πολιτική επαναφέρει το σύστημα «στην αρχική πρόθεση του νόμου», περιορίζοντας τα κενά που επιτρέπουν σε ανθρώπους να παραμένουν στις ΗΠΑ ακόμη και μετά από πιθανή απόρριψη της αίτησής τους.
Ωστόσο, δικηγόροι μετανάστευσης και οργανώσεις προειδοποιούν ότι η αλλαγή μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αναστάτωση και παρατεταμένους οικογενειακούς χωρισμούς.
Φόβοι για οικογένειες χωρισμένες επί μήνες ή χρόνια
Η διαδικασία απόκτησης άδειας μόνιμης παραμονής στις ΗΠΑ διαρκεί συχνά πολλούς μήνες ή ακόμη και χρόνια. Μέχρι σήμερα, όσοι βρίσκονταν ήδη νόμιμα στη χώρα μπορούσαν σε πολλές περιπτώσεις να παραμένουν εκεί έως ότου ολοκληρωθεί η εξέταση της αίτησής τους.
Με το νέο καθεστώς, όμως, σύζυγοι, γονείς και εργαζόμενοι ενδέχεται να αναγκάζονται να φύγουν από τις ΗΠΑ, αφήνοντας πίσω οικογένεια, εργασία και καθημερινή ζωή μέχρι να ληφθεί απόφαση από τα προξενεία. Το αμερικανικό προξενικό σύστημα είναι ήδη υπερφορτωμένο και η νέα πολιτική μπορεί να οδηγήσει σε πολύμηνους ή ακόμη και πολυετείς οικογενειακούς διαχωρισμούς.
Η αβεβαιότητα εντείνεται επειδή το υπόμνημα της κυβέρνησης δεν αποσαφηνίζει ποιες κατηγορίες θα μπορούν να εξαιρεθούν. Η μόνη σαφής αναφορά αφορά τους πρόσφυγες, οι οποίοι φαίνεται πως δεν θα υπάγονται στους νέους περιορισμούς.
Παράλληλα, η κυβέρνηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο εξαιρέσεων για άτομα που θεωρείται ότι προσφέρουν οικονομικό όφελος ή υπηρετούν το «εθνικό συμφέρον» των Ηνωμένων Πολιτειών. Παραμένει όμως ασαφές αν αυτό θα αφορά εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης, ιδιαίτερα στον τεχνολογικό τομέα.
Τα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας δείχνουν το μέγεθος της αλλαγής: μόνο το 2024 χορηγήθηκαν περίπου 1,4 εκατομμύρια άδειες μόνιμης παραμονής, εκ των οποίων περισσότερες από 820.000 αφορούσαν ανθρώπους που βρίσκονταν ήδη στις ΗΠΑ και άλλαξαν το καθεστώς παραμονής τους χωρίς να αποχωρήσουν.
Περισσότερο από το 70% όσων απέκτησαν άδεια μόνιμης παραμονής μέσω γάμου το έκαναν επίσης με αυτή τη διαδικασία — περίπου 250.000 άνθρωποι μόνο το 2024.
Διεύρυνση της πίεσης και στη νόμιμη μετανάστευση
Η νέα πολιτική θεωρείται από πολλούς ακόμη ένα βήμα στην ευρύτερη στρατηγική περιορισμού της μετανάστευσης από την κυβέρνηση Τραμπ, η οποία πλέον δεν στοχεύει μόνο την παράτυπη μετανάστευση αλλά και τις νόμιμες οδούς εγκατάστασης στις ΗΠΑ.
Τους τελευταίους μήνες, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει εντείνει τους ελέγχους κατόχων αδειών μόνιμης παραμονής, ενώ έχει εξετάσει ακόμη και περιπτώσεις αφαίρεσης υπηκοότητας από πολιτογραφημένους Αμερικανούς πολίτες.
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση αναστάτωση στον χώρο της μεταναστευτικής νομικής υποστήριξης. Δικηγόροι ανέφεραν ότι δέχθηκαν μαζικά τηλεφωνήματα και μηνύματα από πελάτες που προσπαθούν να καταλάβουν αν θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις οικογένειές τους ή να διακόψουν τη ζωή που έχουν ήδη χτίσει στις ΗΠΑ.
Ακόμη και οι ίδιοι οι δικηγόροι προσπαθούν ακόμη να αποκωδικοποιήσουν το εξάσελιδο υπόμνημα της κυβέρνησης, περιμένοντας διευκρινίσεις για το πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί η νέα πολιτική.
Για πολλούς μετανάστες, η άδεια μόνιμης παραμονής δεν αποτελεί απλώς ένα διοικητικό έγγραφο. Είναι το βασικό βήμα για μόνιμη εγκατάσταση, επαγγελματική σταθερότητα και τελικά την απόκτηση αμερικανικής υπηκοότητας. Πλέον αυτή η διαδρομή γίνεται αισθητά πιο δύσκολη και αβέβαιη.
