Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται πως εισέρχονται σε κρίσιμη φάση , καθώς σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκονται πλέον υπό διαμόρφωση προσύμφωνου που θα καθορίζει τους βασικούς όρους μιας ευρύτερης συμφωνίας ειρήνευσης και αποκλιμάκωσης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδουν αραβικά μέσα ενημέρωσης,το σχέδιο συμφωνίας έχει ήδη ολοκληρωθεί σε διαπραγματεύσεις και έγκριση των πολιτικών της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης. Αν εγκρίθηκε και από τις δύο πλευρές, θα ανοίξει ο δρόμος για μία από τις σημαντικότερες διπλωματικές διαφορές των τελευταίων ετών στην περιοχή του Κόλπου.
Στο επίκεντρο της υπό συζήτηση συμφωνίας βρίσκεται ο άμεσος τερματισμός κάθε μορφής στρατιωτικής δραστηριότητας, αλλά και η δημιουργία ενός πλαισίου ασφαλείας που θα διασφαλίζει τη σταθερότητα στις θαλάσσιες οδούς στρατηγικής σημασίας.
Παράλληλα, προβλέπεται σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων εις βάρος του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα τηρήσει πλήρως τις δεσμεύσεις της.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται επίσης στη δέσμευση των δύο πλευρών να μην προχωρούν σε στοχοποίηση στρατιωτικών, πολιτικών ή οικονομικών υποδομών, σε μια προσπάθεια αποφυγής νέας κλιμάκωσης που θα μπορούσε να προκαλέσει μεγαλύτερη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή και στις απευθείας αγορά ενέργειας.
Το σχέδιο συμφωνίας φέρεται να περιλαμβάνει εννέα βασικά σημεία:
• Άμεση, πλήρης και άνευ όρων κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων των χερσαίων, των ναυτικών και των αεροπορικών εταιρειών.
• Αμοιβαία δέσμευση ΗΠΑ και Ιράν για μη στοχοποίηση στρατιωτικών, πολιτικών και οικονομικών υποδομών.
• Πλήρη τερματισμό των στρατιωτικών υπηρεσιών, αλλά και παύση του λεγόμενου «πολέμου των μέσων ενημέρωσης», που έχει την ένταση στο τελευταίο διάστημα.
• Σεβασμό της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της αρχής της μη παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις κάθε κράτους.
• Διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στον Αραβικό Κόλπο, στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν, περιοχές ιδιαίτερης σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια.
• Δημιουργία κοινού μηχανισμού παρακολούθησης της εφαρμογής της συμφωνίας, καθώς και διαδικασία επίλυσης πιθανών διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών.
• Έναρξη νέου κύκλου διαπραγματεύσεων για τα εκκρεμή ζητήματα μέσα σε διάστημα επτά ημερών από την ενεργοποίηση της συμφωνίας.
• Σταδιακή άρση των συμφωνιών των αμερικανικών κυρώσεων, σε αντίθεση για τη συμμόρφωση του Ιράν με τους όρους που θα γίνουν.
• Επαναβεβαίωση της προσήλωσης στο διεθνές δίκαιο και στη Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ως βάση για τη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας.
Οι Διπλωματικοί αναλυτές εκτιμούν ότι, αν η συμφωνία προχωρήσει, θα μπορούσε να σηματοδοτήσει μια νέα περίοδο εξομάλυνσης στις σχέσεις Ουάσιγκτον–Τεχεράνης, οι τελευταίες χρονιές έχουν επανέλθει στο επίκεντρο διεθνών εντάσεων.
Παράλληλα, ενδεχόμενη αποκλιμάκωση θεωρείται πιθανό να επηρεάσει θετικά τόσο τις αγορές πετρελαίου όσο και τη συνολική ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
