Την τελευταία του πνοή σε ηλικία 87 ετών άφησε ο Έλληνας συγγραφέας και στοχαστής Στέλιος Ράμφος. Γεννημένος στην Αθήνα το 1939, υπήρξε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του εγχώριου δημόσιου διαλόγου, αφήνοντας πίσω του συγγραφική παρακαταθήκη που ξεπερνά τα 30 βιβλία.
Αρχικά φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, χωρίς ωστόσο να ολοκληρώσει τις σπουδές του εκεί, καθώς το 1965 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να σπουδάσει φιλοσοφία στο Université de Vincennes à Saint-Denis (σημερινό Université Paris 8). Στο ίδιο ίδρυμα δίδαξε ως καθηγητής φιλοσοφίας από το 1969 έως το 1974, πριν την οριστική επιστροφή του στην Ελλάδα το 1975.
Στα νεανικά του χρόνια εντάχθηκε στον χώρο της Αριστεράς, συμμετέχοντας το 1960 στη Νεολαία της ΕΔΑ και στο περιοδικό Πανσπουδαστική, πριν διακόψει τους δεσμούς του με τον χώρο το 1963. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη γαλλική πρωτεύουσα συνδέθηκε με τον Κορνήλιο Καστοριάδη, η σκέψη του οποίου τον επηρέασε καθοριστικά.
Η πορεία του από τον μαρξισμό στη μελέτη της πατερικής φιλοσοφίας αποτύπωσε την αναζήτηση μιας οικουμενικής ελληνικής ταυτότητας.
Με την επάνοδό του στην Ελλάδα, το όνομά του συνδέθηκε με το ρεύμα της νεορθοδοξίας, παράλληλα με τον καθηγητή φιλοσοφίας Χρήστο Γιανναρά και τον Ζήσιμο Λορεντζάτο. Κοινός τόπος στις αναλύσεις τους υπήρξε η θεώρηση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας ως μιας διαρκούς αντιπαράθεσης ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους για τον ιστορικό ρόλο του Ορθόδοξου Χριστιανισμού.
Η στροφή στον εκσυγχρονισμό και η δημόσια παρουσία
Από τη δεκαετία του 1990, ο Στέλιος Ράμφος αναθεώρησε τη στάση του, υιοθετώντας εμφατικά εκσυγχρονιστικές θέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, άρχισε να αντιμετωπίζει την παραδοσιακή ορθόδοξη κληρονομιά ως παράγοντα που λειτουργεί ανασταλτικά στην εξέλιξη και την πρόοδο της χώρας.
Παράλληλα με τη συγγραφή, διατήρησε έντονη παρουσία στη δημόσια σφαίρα μέσω διαλέξεων, άρθρων και τηλεοπτικών συνεντεύξεων. Δίδαξε στο Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν και μεταγενέστερα στο Ίδρυμα Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη, προσελκύοντας ευρύ κοινό στις ομιλίες του.
Η ορθόδοξη παράδοση της Ελλάδας μετατράπηκε στη μεταγενέστερη σκέψη του σε παράγοντα που φράζει τον δρόμο προς την πρόοδο.
Το πλούσιο συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει κομβικούς τίτλους, όπως Νόστος (1971), Τόπος υπερουράνιος (1975), Η παληνωδία του Παπαδιαμάντη (1976), Μαρτυρία και Γράμμα – Απόλογος για τον Μαρξ και λόγος για τον Καστοριάδη (1984), Έλληνες και Ταλιμπάν (2001), Ο καημός του ενός (2007) και Time Out, Η ελληνική αίσθηση του χρόνου (2012).
Σημαντικό μέρος της εργασίας του μεταφράστηκε και κυκλοφόρησε στο εξωτερικό, όπως τα αγγλόφωνα Like a Pelican in the Wilderness (2000), Fate and Ambiguity in Oedipus the King (2005) και Yearning for the One (2011), καθώς και το ιταλόφωνο La musica di Eraclito (2000).
