Η εικόνα για τη συνταξιοδοτική αποταμίευση στις ΗΠΑ είναι πιο ανησυχητική απ’ όσο δείχνουν οι μέσοι όροι των μεγάλων επενδυτικών εταιρειών. Σύμφωνα με νέα έκθεση του Εθνικού Ινστιτούτου Συνταξιοδοτικής Ασφάλισης (NIRS), ο «τυπικός» εργαζόμενος Αμερικανός διαθέτει λιγότερα από 1.000 δολάρια σε αποταμιεύσεις για τη σύνταξη.
Η μέση αποταμίευση για εργαζόμενους 21 έως 64 ετών ανέρχεται μόλις στα 955 δολάρια. Ακόμη και για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, ηλικίας 55 έως 64 ετών, το διάμεσο ποσό φτάνει μόλις τις 30.000 δολάρια.
Τα στοιχεία βασίζονται σε ανάλυση δεδομένων της Έρευνας Εισοδήματος και Συμμετοχής σε Προγράμματα του United States Census Bureau και περιλαμβάνουν τόσο εργαζόμενους με προγράμματα συνταξιοδότησης 401(k) όσο και εκατομμύρια Αμερικανούς που δεν έχουν πρόσβαση σε εργοδοτικό συνταξιοδοτικό πλάνο.
Η μεγάλη διαφορά των εργοδοτικών προγραμμάτων
Η εικόνα αλλάζει αισθητά όταν εξετάζονται μόνο όσοι συμμετέχουν σε εργοδοτικά προγράμματα. Σε 26.000 προγράμματα καθορισμένων εισφορών που διαχειρίζεται η Fidelity Investments, με 24,8 εκατομμύρια συμμετέχοντες, το μέσο υπόλοιπο 401(k) έφτασε τις 144.400 δολάρια, ενώ ο μέσος λογαριασμός IRA διαμορφώθηκε στις 137.902 δολάρια.
Ο μέσος συντελεστής εισφοράς εργαζομένων σε 401(k) ήταν 9,5%, με τις εργοδοτικές εισφορές να προσθέτουν επιπλέον 4,7%, οδηγώντας το συνολικό ποσοστό στο 14,2%, κοντά στη σύσταση της Fidelity για 15%.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα της αγοράς είναι πιο σκοτεινή. Σύμφωνα με το NIRS, οι τυπικές εισφορές εργαζομένων κυμαίνονται μεταξύ 5% και 6%, ενώ οι εργοδοτικές κινούνται λίγο κάτω από 3%.
Πολλοί εργαζόμενοι δεν ξεκινούν να αποταμιεύουν από νωρίς, αλλά καθυστερούν μέχρι τα μέσα της καριέρας τους, χάνοντας πολύτιμο χρόνο ανατοκισμού. Παράλληλα, απρόβλεπτα γεγονότα, όπως απώλεια εργασίας, οικονομικές κρίσεις ή προβλήματα υγείας, μπορούν να εκτροχιάσουν ακόμη και τον καλύτερο σχεδιασμό.
Οι μισοί εργαζόμενοι χωρίς πρόγραμμα συνταξιοδότησης
Ο βασικός λόγος για τα χαμηλά επίπεδα αποταμίευσης είναι ότι περίπου οι μισοί εργαζόμενοι στις ΗΠΑ δεν έχουν πρόσβαση σε εργοδοτικό πρόγραμμα συνταξιοδότησης. Πρόκειται κυρίως για ελεύθερους επαγγελματίες, συμβασιούχους ή εργαζόμενους σε μικρές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με το Bipartisan Policy Center, μόλις το ένα τρίτο των εργαζομένων σε μικρές επιχειρήσεις έχει πρόσβαση σε τέτοιο πρόγραμμα.
Αντίθετα, οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά συμμετοχής. Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι εργαζόμενοι ισπανικής καταγωγής, άτομα με χαμηλότερο εισόδημα και χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο έχουν σημαντικά μικρότερη πρόσβαση ή συμμετοχή σε συνταξιοδοτικά προγράμματα.
Πόσα χρειάζονται για μια «άνετη» συνταξιοδότηση;
Ως ενδεικτικό σημείο αναφοράς η Fidelity προτείνει οι εργαζόμενοι να έχουν αποταμιεύσει ποσό ίσο με τον ετήσιο μισθό τους έως τα 30, το διπλάσιο έως τα 35, οκταπλάσιο έως τα 60 και δεκαπλάσιο έως τα 67. Με δεδομένο ότι η μέση αποταμίευση είναι κάτω από 1.000 δολάρια, γίνεται σαφές πόσο μεγάλο είναι το χάσμα.
Για περίπου τους μισούς Αμερικανούς συνταξιούχους τα μηνιαία επιδόματα Κοινωνικής Ασφάλισης αποτελούν τουλάχιστον το 50% του εισοδήματός τους, ενώ για έναν στους τέσσερις φτάνουν το 90%. Η υπερβολική εξάρτηση από το δημόσιο σύστημα αυξάνει την ευαλωτότητα των νοικοκυριών σε μελλοντικές δημοσιονομικές πιέσεις.
Όσοι δεν διαθέτουν εργοδοτικό πρόγραμμα μπορούν να ανοίξουν ατομικό λογαριασμό συνταξιοδότησης (IRA) ή, στην περίπτωση ελεύθερων επαγγελματιών, ένα ατομικό 401(k), αξιοποιώντας φορολογικά κίνητρα. Ωστόσο, μόνο ένα μικρό ποσοστό ανεξάρτητων εργαζομένων προχωρά σε αυτή την κίνηση.
Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: χωρίς αυτόματη αποταμίευση μέσω εργοδότη, οι περισσότεροι εργαζόμενοι απλώς δεν αποταμιεύουν. Και αυτό προμηνύει μια επερχόμενη κρίση συνταξιοδοτικής επάρκειας που θα επηρεάσει εκατομμύρια αμερικανικά νοικοκυριά τα επόμενα χρόνια.
