Πώς θα λειτουργεί η πλατφόρμα αξιολόγησης φερεγγυότητας πολιτών και επιχειρήσεων

Σε εφαρμογή τίθεται σύντομα το σύστημα βαθμολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας  πολιτών και επιχειρήσεων που προβλέπει 6 κλίμακες για τα φυσικά πρόσωπα και 10 διαβαθμίσεις για τα νομικά πρόσωπα.

Η απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου καθορίζει τη μεθοδολογία βαθμολόγησης της αποκαλούμενης «ενοποιημένης βαθμολόγησης», η οποία θα εκδίδεται μέσω του πληροφοριακού συστήματος της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΓΓΧΤΔΙΧ).

Η έκδοση της σχετικής βεβαίωσης θα είναι προαιρετική και μόνο μετά από αίτημα του φυσικού ή νομικού προσώπου, αλλά αν αρνηθεί, αυτομάτως τίθεται σε αμφιβολία η πιστοληπτική του ικανότητα και θα εμποδίζεται η διενέργεια συναλλαγών του.

Η εν λόγω ηλεκτρονική εφαρμογή θα συγκεντρώνει τα στοιχεία των χρεών όλων των πολιτών και επιχειρήσεων, προς δημόσιο, ΕΦΚΑ, τράπεζες και λοιπούς φορείς, όπως επίσης και τα εισοδήματά τους.

Με αλγόριθμους θα υπολογίζει τον βαθμό ευκολίας ή δυσκολίας του οφειλέτη να αποπληρώσει τις οφειλές του, με βάση το ύψος τους, τις ρυθμίσεις που έχει κάνει και τα εισοδήματά του.

Με τη διαδικασία αυτή, θα εξάγεται η βαθμολογία της πιστοληπτικής του ικανότητας, η οποία θα ζητείται τόσο από το δημόσιο, όσο και από ιδιωτικές επιχειρήσεις ή και ιδιώτες, για τη σύναψη συναλλαγών. Μεταξύ άλλων θα ζητούν τη βεβαίωση:

• Οι τράπεζες φυσικά θα ζητούν τη βεβαίωση, προκειμένου να αποφασίσουν εάν θα δανείσουν το Χ φυσικό ή νομικό πρόσωπο.
• Η εφορία ή ο ΕΦΚΑ για να ρυθμίσουν τις δόσεις αποπληρωμής των οφειλών, όταν ζητείται διευκόλυνση.
• Οι επιχειρήσεις πριν από σύναψη συνεργασιών, ώστε γνωρίζουν το αποτύπωμα της φερεγγυότητας του υποψήφιου συνεργάτη τη δεδομένη στιγμή.
• Οι ιδιοκτήτες ακινήτων, από τον υποψήφιο ενοικιαστή, ώστε να δουν τη  βαθμολογία της πιστοληπτικής του ικανότητας. 
• Οι εταιρείες τηλεφωνίας, ενέργειας κ.λπ. για τη σύναψη συμβολαίων

Μόνο ο βαθμός στο «χαρτί»

Τονίζεται πως στη σχετική βεβαίωση θα αναγράφεται μόνο ο βαθμός της πιστοληπτικής ικανότητας και κανένα άλλο στοιχείο που να αφορά σε ποιούς χρωστάει ο οφειλέτης, τα ποσά ή τα εισοδήματά του.

Η πρόσβαση στην υπηρεσία θα γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής, όπου ο ενδιαφερόμενος θα υποβάλλει αίτηση είτε προσωπικά ο ίδιος είτε εξουσιοδοτημένο φυσικά ή νομικό πρόσωπο, για χορήγηση ενημέρωσης πιστοληπτικής βαθμολόγησης.

Η διαδικασία προϋποθέτει τη ρητή συγκατάθεση του αιτούντος τόσο για την άντληση στοιχείων από τρίτες πηγές όσο και για την επεξεργασία τους με σκοπό την παραγωγή της ενοποιημένης αξιολόγησης.

Η βαθμολογία της πιστοληπτικής του ικανότητας, θα εκδίδεται μέσα σε διάστημα έως 24 ωρών από την υποβολή της αίτησης, ενώ θα έχει ισχύ διάρκειας τριών μηνών από την έκδοσή της, διάστημα, μετά το πέρας του οποίου, το φυσικό ή το νομικό πρόσωπο, μπορεί να αιτηθεί νέα βεβαίωση.

Τα σκαλοπάτια των αξιολογήσεων

Για τα φυσικά πρόσωπα η κλίμακα αξιολόγησης περιλαμβάνει έξι επίπεδα: Α, Α-, Β, Β-, C και D, με την τελευταία την D, η οποία αντιστοιχεί στην χαμηλότερη δυνατή πιστοληπτική εικόνα να αποδίδεται εφόσον διαπιστώνονται σοβαρές ληξιπρόθεσμες οφειλές είτε προς το Δημόσιο είτε προς ιδιωτικούς φορείς.
Σύμφωνα με την απόφαση, με βάση τα κριτήρια ενοποιημένης βαθμολόγησης παράγονται οι κλίμακες ενοποιημένης βαθμολόγησης για φυσικά πρόσωπα ως εξής:

1. «Α» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετική πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
2. «Α-» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει πολύ υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
3. «Β» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
4. «Β-» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει μέτρια πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
5. «C» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
6. «D» Το φυσικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετικά χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.

Οι βαθμίδες αξιολόγησης των επιχειρήσεων

Η κλίμακα ενοποιημένης βαθμολόγησης των νομικών προσώπων είναι η ακόλουθη:

1. «A» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετική πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
2. «A-»    Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει πολύ υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση
3. «B1» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
4. «B2» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει υψηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
5. «B-1»    Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει μέτρια πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
6. «B-2» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει μέτρια πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
7. «C1» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
8. «C2» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
9. «C-» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει πολύ χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.
10. «D» Το νομικό πρόσωπο παρουσιάζει εξαιρετικά χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα και φερεγγυότητα σε ενοποιημένη βάση.