Τον κώδωνα του κινδύνου για τα εκτινασσόμενα επίπεδα του κρατικού δανεισμού στις ανεπτυγμένες οικονομίες έκρουσε η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
Με παρέμβασή της, κάλεσε τις κυβερνήσεις –με αιχμή τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο– να προχωρήσουν άμεσα σε δημοσιονομική προσαρμογή, καθώς η κατακόρυφη αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους απειλεί τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Σε αποκλειστική συνέντευξή της στο BBC στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, η Γενική Διευθύντρια του Ταμείου σημείωσε χαρακτηριστικά ότι τα αλλεπάλληλα διεθνή σοκ «ανεβάζουν τα επίπεδα χρέους σαν σκάλα που δεν οδηγεί στον παράδεισο», καταλογίζοντας αδράνεια στις κυβερνήσεις. «Ήρθε η ώρα να αναλάβουμε δράση», τόνισε, υπογραμμίζοντας πως οι πολιτικοί οφείλουν να επιδείξουν «θάρρος» για να λάβουν τις αναγκαίες αλλά δύσκολες αποφάσεις.
Πληθωρισμός, ενέργεια και «τρύπες» στους προϋπολογισμούς
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ αποτυπώνει την πίεση που ασκεί η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, ως απόρροια των γεωπολιτικών εντάσεων που διαταράσσουν την προσφορά πετρελαίου και τροφοδοτούν εκ νέου τις πληθωριστικές πιέσεις.
-
Ηνωμένο Βασίλειο: Η επιβάρυνση εκδηλώνεται την ώρα που ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ προετοιμάζεται για την παρουσίαση του πρώτου του προϋπολογισμού τον επόμενο μήνα. Τα στοιχεία Αυγούστου αποτυπώνουν δανεισμό ύψους £18,3 δισ. (€24,4 δισ.) —αυξημένο κατά σχεδόν 20% σε ετήσια βάση και υψηλότερο των προβλέψεων— ενώ οι δαπάνες για τόκους σημείωσαν ιστορικό υψηλό από το 1997.
-
Ηνωμένες Πολιτείες: Η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη είδε το δημόσιο χρέος της να ξεπερνά το ορόσημο των $40 τρισεκατομμυρίων, έχοντας διπλασιαστεί μέσα σε μία μόλις δεκαετία και προκαλώντας έντονο προβληματισμό στις διεθνείς αγορές.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ υπογράμμισε ότι, παρά τις εξωτερικές αναταράξεις, οι κυβερνήσεις διατηρούν τον έλεγχο των εγχώριων πολιτικών τους: «Υπάρχουν αυτά τα δύο πράγματα που πρέπει να γίνουν: να μειωθούν τα επίπεδα χρέους, να τεθεί η δημοσιονομική εξυγίανση ως προτεραιότητα και να διασφαλιστεί ότι οι κεντρικές τράπεζες θα τηρήσουν την εντολή τους για σταθερότητα των τιμών».
Παράλληλα, σημείωσε ότι ελλείψει δημόσιου χρήματος για την τόνωση της ανάπτυξης, οι ανεπτυγμένες οικονομίες οφείλουν να εστιάσουν σε δομικές μεταρρυθμίσεις –όπως στον τομέα των υποδομών και της πολεοδομίας– για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως νέος παράγοντας χρηματοπιστωτικού κινδύνου
Πέραν των παραδοσιακών δημοσιονομικών προκλήσεων, η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα ανέδειξε δύο δυνάμεις που επιδρούν αντίρροπα στην παγκόσμια οικονομία: το ενεργειακό σοκ και τις μαζικές επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Όπως εξήγησε, οι τεχνολογικοί κολοσσοί αντλούν τεράστια κεφάλαια από την αγορά ομολόγων για τη χρηματοδότηση υποδομών AI, εντείνοντας τον ανταγωνισμό και πιέζοντας προς τα πάνω τις αποδόσεις. Παράλληλα, εξέφρασε την ανησυχία της για την πιθανή απώλεια ελέγχου των συστημάτων AI: «Εάν δούμε περισσότερα περιστατικά όταν η ΤΝ αποκτά τη δική της ζωή, τότε μπορεί να βρεθούμε αντιμέτωποι με έναν σημαντικό κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα».
Καταλήγοντας, η επικεφαλής του ΔΝΤ επεσήμανε την ανάγκη ομαλοποίησης των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο, προκειμένου να απορροφηθεί το σοκ στην προσφορά ενέργειας και να επανέλθει η ισορροπία στις διεθνείς αγορές.
