Κοντά στο 3% αναμένεται να παραμείνει ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη μέχρι και το τέλος του 2026, παραμένοντας αισθητά πάνω από τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να περνούν στις τιμές της ενέργειας.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Philip Lane, εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός είναι πιθανό να κινηθεί γύρω από το 3% για το υπόλοιπο της χρονιάς, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι η εξέλιξη αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πορεία της γεωπολιτικής κρίσης και κυρίως από το εάν θα υπάρξει αποκλιμάκωση του πολέμου.
«Είναι μια κατάσταση με μεγάλη αβεβαιότητα», τόνισε ο Lane, επισημαίνοντας ότι η ενεργειακή παράμετρος αποτελεί σήμερα έναν από τους βασικότερους κινδύνους για την πορεία των τιμών στην Ευρώπη.
Στο επίκεντρο οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου
Η νέα εκτίμηση του Lane έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές ενέργειας βρίσκονται εκ νέου υπό πίεση. Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, με το Brent να κινείται πλέον κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα για την Ευρωζώνη, καθώς αυξάνει το κόστος μεταφορών, παραγωγής και ηλεκτρικής ενέργειας και μπορεί να μετακυλιστεί σταδιακά στις τελικές τιμές αγαθών και υπηρεσιών.
Η εξέλιξη αυτή περιπλέκει το έργο της ΕΚΤ, καθώς η κεντρική τράπεζα καλείται να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό που τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από εξωγενείς παράγοντες, την ώρα που η οικονομική δραστηριότητα παραμένει σχετικά εύθραυστη.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων
Ο Lane απέφυγε να προεξοφλήσει τις επόμενες κινήσεις της ΕΚΤ, επαναλαμβάνοντας ότι η κεντρική τράπεζα θα λάβει όσα μέτρα χρειαστούν προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει στον στόχο του.
Οι αγορές, ωστόσο, προεξοφλούν τουλάχιστον μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης έως το τέλος του έτους, καθώς η παρατεταμένη άνοδος στις τιμές ενέργειας αυξάνει τον κίνδυνο ο πληθωρισμός να παραμείνει υψηλός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου, όταν η ΕΚΤ θα επικαιροποιήσει τις οικονομικές της προβλέψεις. Οι νέες εκτιμήσεις θα ενσωματώσουν περισσότερα δεδομένα για την επίδραση του πολέμου στην οικονομία και στις τιμές και αναμένεται να αποτελέσουν βασικό οδηγό για τις επόμενες αποφάσεις νομισματικής πολιτικής.
Η ΕΚΤ είχε αυξήσει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο, ενώ τον Ιούλιο τα διατήρησε αμετάβλητα. Η επιμονή του πληθωρισμού κοντά στο 3%, όμως, περιορίζει τα περιθώρια για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Ανθεκτική η οικονομία της Ευρωζώνης
Παρά τις πιέσεις από την ενεργειακή κρίση, ο Lane εμφανίστηκε σχετικά θετικός για την πορεία της οικονομίας της Ευρωζώνης, χαρακτηρίζοντας την εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας ως αρκετά ανθεκτική.
Η οικονομία των 21 χωρών της Ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 0,4% στο δεύτερο τρίμηνο του 2026, επίδοση που ξεπέρασε τις προσδοκίες και δείχνει ότι μέχρι στιγμής οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης δεν έχουν οδηγήσει σε απότομη επιβράδυνση.
Την ίδια ώρα, όμως, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε ελαφρώς τον Ιούλιο στο 2,9%, απομακρυνόμενος από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ.
Ο Lane προειδοποίησε επίσης ότι νέες πιέσεις στις τιμές ενδέχεται να εμφανιστούν το επόμενο καλοκαίρι, μεταξύ άλλων εξαιτίας καιρικών φαινομένων, ενώ ιδιαίτερη σημασία θα έχει η πορεία του πληθωρισμού στα τρόφιμα.
Όπως σημείωσε, ο πληθωρισμός των τροφίμων αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα καθορίσουν την πορεία των τιμών το 2027.
Το μεγάλο στοίχημα για την ΕΚΤ
Για την ΕΚΤ το βασικό πρόβλημα είναι πλέον η διάρκεια του πληθωριστικού σοκ. Εάν οι υψηλές τιμές ενέργειας αποδειχθούν προσωρινές, η πίεση αναμένεται σταδιακά να υποχωρήσει. Εάν όμως η γεωπολιτική κρίση παραταθεί και οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, αυξάνεται ο κίνδυνος να δημιουργηθούν δευτερογενείς επιπτώσεις σε μισθούς, υπηρεσίες και επιχειρηματικό κόστος.
Η σημερινή εικόνα των αγορών ενισχύει αυτή την ανησυχία. Η άνοδος του πετρελαίου και των ευρωπαϊκών αποδόσεων των ομολόγων αντανακλά τους φόβους ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος θα μπορούσε να διατηρήσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να περιορίσει τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών για μειώσεις επιτοκίων.
Έτσι, η ΕΚΤ βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να συγκρατήσει τον πληθωρισμό χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά την οικονομική δραστηριότητα. Ο ίδιος ο Lane υπογράμμισε ότι, δεδομένης της αβεβαιότητας, η κεντρική τράπεζα δεν θέλει να προεξοφλεί συγκεκριμένες μελλοντικές κινήσεις.
Το επόμενο διάστημα, επομένως, οι εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής.
