Πρόστιμο ύψους 123.106,38 ευρώ επέβαλε η Επιτροπή Ανταγωνισμού στην εταιρεία ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ, διαπιστώνοντας κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά προμήθειας ραδιοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται στις διαγνωστικές εξετάσεις PET-CT. Η υπόθεση αφορά πρακτικές αποκλειστικής προμήθειας, οι οποίες περιόριζαν τη δυνατότητα ανταγωνιστικής επιχείρησης να αποκτήσει πρόσβαση σε ιδιωτικά εργαστήρια πυρηνικής ιατρικής.
Η Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με την ομόφωνη απόφαση 923/2026, έκανε δεκτή την Πρόταση Διευθέτησης Διαφοράς που υπέβαλε η ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ και επέβαλε μειωμένο πρόστιμο για παράβαση του άρθρου 2 του Ν. 3959/2011 και του άρθρου 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), που αφορούν την απαγόρευση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η αγορά προμήθειας του ραδιοφαρμάκου F18-FDG προς ιδιωτικούς παρόχους και εργαστήρια πυρηνικής ιατρικής που είναι συμβεβλημένα με τον ΕΟΠΥΥ και πραγματοποιούν εξετάσεις PET-CT. Πρόκειται για ραδιοφάρμακο που χρησιμοποιείται στην τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων και αποτελεί βασικό υλικό για τη διενέργεια των συγκεκριμένων διαγνωστικών εξετάσεων.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ κατείχε δεσπόζουσα θέση στη συγκεκριμένη αγορά από το 2019 έως και τους πρώτους μήνες του 2022. Η πρακτική που εξετάστηκε αφορά την περίοδο από τον Αύγουστο του 2021 έως τον Μάρτιο του 2022, όταν η εταιρεία επέβαλε στους συμβεβλημένους με τον ΕΟΠΥΥ παρόχους όρο συναλλαγής που κατέληγε στην πράξη σε αποκλειστική προμήθεια.
Σύμφωνα με την έρευνα, ο συγκεκριμένος όρος ήταν ικανός να περιορίσει ουσιωδώς την πρόσβαση του μοναδικού εναλλακτικού προμηθευτή στους πελάτες της αγοράς, περιορίζοντας έτσι τις δυνατότητες ανταγωνισμού.
Ο όρος αποκλειστικής προμήθειας και η επίκληση του ΕΟΠΥΥ
Ειδικότερα, η ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ γνωστοποίησε στα εργαστήρια PET-CT ότι μπορούσαν να προμηθεύονται το ραδιοφάρμακο F18-FDG από έναν μόνο προμηθευτή ανά ημέρα. Μάλιστα, η συγκεκριμένη απαίτηση παρουσιάστηκε ως υποχρέωση που απορρέει από τη σύμβαση των εργαστηρίων με τον ΕΟΠΥΥ.
Ωστόσο, από την εξέταση των στοιχείων του φακέλου προέκυψε ότι τέτοιος περιορισμός δεν περιλαμβανόταν στη σύμβαση με τον Οργανισμό. Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με την Επιτροπή, δημιουργήθηκε στους παρόχους η εντύπωση ότι η αποκλειστική προμήθεια αποτελούσε συμβατική υποχρέωση και όχι εμπορικό όρο που έθετε η ίδια η εταιρεία.
Ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της πρακτικής επιβεβαιώθηκε και στην πράξη, όταν η ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ αρνήθηκε να εκτελέσει παραγγελίες συγκεκριμένου εργαστηρίου PET-CT, επειδή το τελευταίο είχε προγραμματίσει να παραλάβει ραδιοφάρμακο από ανταγωνιστή της την ίδια ημέρα.
Η άρνηση εκτέλεσης των παραγγελιών αποτέλεσε στοιχείο που ενίσχυσε τη διαπίστωση ότι ο περιορισμός δεν ήταν απλώς μια σύσταση ή μια εμπορική προτίμηση, αλλά εφαρμοζόταν ως όρος αποκλειστικής συνεργασίας.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού επισημαίνει ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι συμφωνίες ή υποχρεώσεις αποκλειστικού εφοδιασμού από επιχειρήσεις που κατέχουν δεσπόζουσα θέση μπορούν να στρεβλώσουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό, όταν παράγουν αποτελέσματα αποκλεισμού ανταγωνιστών από την αγορά.
Η ανακοίνωση
«Η Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΕΑ), με την υπ’ αριθ. 923/2026 ομόφωνη Απόφασή της, αποδέχθηκε την Πρόταση Διευθέτησης Διαφοράς που υπέβαλε η εταιρεία ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ και επέβαλε μειωμένο πρόστιμο για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης μέσω επιβολής αποκλειστικής προμήθειας, κατά παράβαση των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ, ποσού 123.106,38 ευρώ.
Η υπόθεση αφορά την αγορά προμήθειας του ραδιοφαρμάκου F18-FDG προς τους συμβεβλημένους με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. ιδιωτικούς παρόχους - εργαστήρια πυρηνικής ιατρικής για τη διενέργεια εξετάσεων PET-CT. Η έρευνα της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού εκκίνησε από καταγγελία επιχείρησης που δραστηριοποιείται στον κλάδο. Η εταιρεία ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ, για την οποία είχαν συλλεχθεί επαρκή στοιχεία που στοιχειοθετούν παράβαση, υπέβαλε αίτημα υπαγωγής στη διαδικασία διευθέτησης διαφορών, σύμφωνα με την παρ. 16 της υπ’ αριθ. 790/2022 απόφασης της ΕΑ.
Σύμφωνα με την έρευνα, η εταιρεία ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ κατείχε δεσπόζουσα θέση στη σχετική αγορά προμήθειας ραδιοφαρμάκων για απεικονιστικές εξετάσεις PET-CT από το 2019 έως και τους πρώτους μήνες του 2022. Κατά το χρονικό διάστημα από τον Αύγουστο του 2021 έως τον Μάρτιο του 2022, η ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ προέβη προς τους συμβεβλημένους με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. παρόχους - εργαστήρια πυρηνικής ιατρικής στην επιβολή όρου συναλλαγής, ο οποίος, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες της αγοράς, κατέληξε σε εν τοις πράγμασι αποκλειστικότητα υπέρ της, διότι ήταν ικανός να περιορίσει ουσιωδώς την πρόσβαση του μοναδικού εναλλακτικού προμηθευτή στους πελάτες της αγοράς.
Αρνηση παραγγελιων
Συγκεκριμένα, η ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ γνωστοποίησε ότι τα εργαστήρια απεικονιστικών εξετάσεων PET-CT δύνανται να προμηθεύονται το ραδιοφάρμακο F18-FDG από έναν μόνο προμηθευτή ανά ημέρα, ενώ η απαίτηση αυτή παρουσιάστηκε ως υποχρέωση που απορρέει από τη σύμβαση με τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., παρότι, όπως προέκυψε από τα στοιχεία του φακέλου, τέτοιος όρος δεν περιλαμβανόταν στη σύμβαση. Ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της πρακτικής επιβεβαιώθηκε στην πράξη όταν η εταιρεία αρνήθηκε να εκτελέσει παραγγελίες σε συγκεκριμένο εργαστήριο απεικονιστικών εξετάσεων PET-CT, επειδή το τελευταίο είχε προγραμματίσει παραδόσεις ραδιοφαρμάκου από τον ανταγωνιστή την ίδια ημέρα.
Υπενθυμίζεται ότι, κατά πάγια ενωσιακή νομολογία, ο αποκλειστικός εφοδιασμός (συμφωνία/υποχρέωση αποκλειστικότητας) από επιχείρηση με δεσπόζουσα θέση δύναται να στρεβλώσει τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό και συνιστά παράβαση των άρθρων 2 του ν. 3959/2011 και 102 ΣΛΕΕ, ως πρακτική που παράγει αποτελέσματα αποκλεισμού.
Η Ολομέλεια της ΕΑ αποφάσισε την αποδοχή, σύμφωνα με το σκεπτικό της Έκθεσης του Εισηγητή, της Προτάσεως Διευθέτησης Διαφοράς που υπέβαλε η εταιρεία ΒΙΟΚΟΣΜΟΣ και την επιβολή προστίμου αξίας 123.106,38 ευρώ. Σημειώνεται, τέλος, ότι πρόκειται για την πρώτη υπόθεση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης που υπάγεται στη Διαδικασία Διευθέτησης Διαφορών της ΕΑ.»
