Νέες ενδείξεις επιβράδυνσης εμφνάισε η κινεζική οικονομία τον Απρίλιο, με την κατανάλωση, με τη βιομηχανική παραγωγή και τις επενδύσεις να κινούνται αισθητά χαμηλότερα από τις προσδοκίες των αναλυτών, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ανθεκτικότητα της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη σε ένα ολοένα πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον.
Τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Κίνας αποτυπώνουν μια οικονομία που συνεχίζει να στηρίζεται δυσανάλογα στις εξαγωγές, την ώρα που η εγχώρια ζήτηση παραμένει αδύναμη και η επενδυτική δραστηριότητα υποχωρεί.
Απογοητευτική ήταν η εικόνα στην κατανάλωση. Οι λιανικές πωλήσεις -βασικός δείκτης της ιδιωτικής δαπάνης- αυξήθηκαν μόλις κατά 0,2% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, καταγράφοντας τη χαμηλότερη επίδοση από τον Δεκέμβριο του 2022. Οι οικονομολόγοι ανέμεναν άνοδο περίπου 2%, ενώ τον Μάρτιο η αύξηση είχε διαμορφωθεί στο 1,7%.
Η εικόνα αυτή ενισχύει τις αμφιβολίες για το κατά πόσο η Κίνα μπορεί πράγματι να μετασχηματίσει το αναπτυξιακό της μοντέλο προς μια οικονομία περισσότερο βασισμένη στην κατανάλωση και λιγότερο στις εξαγωγές και τις κρατικές επενδύσεις, ένας στόχος που το Πεκίνο διακηρύσσει εδώ και χρόνια.
Παράλληλα, η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 4,1% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, επιβραδυνόμενη από το 5,7% του Μαρτίου και υπολειπόμενη σημαντικά των εκτιμήσεων που έκαναν λόγο για άνοδο σχεδόν 6%.
Ακόμη πιο αδύναμη ήταν η εικόνα στις επενδύσεις παγίων στοιχείων, που περιλαμβάνουν ακίνητα και υποδομές. Στο πρώτο τετράμηνο του έτους κατέγραψαν πτώση 1,6%, όταν οι αγορές περίμεναν αντίστοιχη αύξηση. Το στοιχείο θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς ο κατασκευαστικός και κτηματομεσιτικός τομέας εξακολουθεί να αποτελεί βασικό πυλώνα της κινεζικής οικονομίας, παρά τη βαθιά κρίση που βιώνει τα τελευταία χρόνια.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα και κυρίως οι συνέπειες του πολέμου με το Ιράν επιβαρύνουν το οικονομικό κλίμα, αυξάνοντας την επιφυλακτικότητα επιχειρήσεων και καταναλωτών.
Την ίδια στιγμή οι εξαγωγές παρέμειναν το βασικό «μαξιλάρι» της κινεζικής οικονομίας. Οι αποστολές κινεζικών προϊόντων στο εξωτερικό αυξήθηκαν κατά 14,1% τον Απρίλιο, πολύ πάνω από τις προβλέψεις, καθώς πολλές ξένες επιχειρήσεις έσπευσαν να δημιουργήσουν αποθέματα υπό τον φόβο νέων ανατιμήσεων και διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Οι εξαγωγές βοήθησαν να περιοριστεί η αδυναμία της εγχώριας ζήτησης, χωρίς όμως να μπορούν να την αντισταθμίσουν πλήρως. Παρά τα αδύναμα στοιχεία, το Πεκίνο δεν φαίνεται διατεθειμένο να προχωρήσει άμεσα σε νέο μεγάλο πακέτο στήριξης, εκτός αν υπάρξουν πιο έντονα σημάδια επιδείνωσης.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ανεργία στις πόλεις υποχώρησε ελαφρά στο 5,2% από 5,4% τον Μάρτιο, προσφέροντας μια περιορισμένη θετική ένδειξη για την αγορά εργασίας.
Τα οικονομικά στοιχεία δημοσιοποιήθηκαν λίγες ημέρες μετά τη συνάντηση του Ντοναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο, σε μια περίοδο όπου Ουάσιγκτον και Πεκίνο επιχειρούν να σταθεροποιήσουν τις εμπορικές τους σχέσεις χωρίς να εγκαταλείπουν τον στρατηγικό ανταγωνισμό.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, η Κίνα συμφώνησε να αγοράσει αμερικανικά αγροτικά προϊόντα αξίας τουλάχιστον 17 δισ. δολαρίων μέσα στα επόμενα χρόνια, καθώς και 200 αεροσκάφη της Boeing. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν επίσης στη δημιουργία κοινών συμβουλίων εμπορίου και επενδύσεων, με στόχο τη διαχείριση διαφορών και τη διεύρυνση της πρόσβασης στις αγορές.
Η αμερικανική πλευρά φαίνεται πλέον να απομακρύνεται από την παλαιότερη απαίτηση για βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές στην κινεζική οικονομία - δηλαδή τη μετατόπιση από το εξαγωγικό μοντέλο προς την κατανάλωση. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα αντιλαμβάνονται πλέον ότι μια πλήρης οικονομική αποσύνδεση ή μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση θα είχε τεράστιο κόστος και για τις δύο οικονομίες.
Το πρόβλημα για το Πεκίνο, ωστόσο, είναι ότι η σημερινή επιβράδυνση αναδεικνύει ακριβώς τις αδυναμίες που η κινεζική ηγεσία προσπαθεί εδώ και χρόνια να κρύψει: μια οικονομία που εξακολουθεί να δυσκολεύεται να δημιουργήσει ισχυρή εσωτερική κατανάλωση και παραμένει εξαρτημένη από τις εξαγωγές, το κρατικό χρήμα και τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
