Η χώρα μας κατέγραψε τη δεύτερη μεγαλύτερη άνοδο στο ποσοστό απασχόλησης και την τρίτη μεγαλύτερη αύξηση στο ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό ανάμεσα σε όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ την τελευταία διετία (από το α' τρίμηνο του 2024 έως το α' τρίμηνο του 2026). Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (OECD Employment Outlook), η εγχώρια αγορά εργασίας παρουσίασε σημαντική κινητικότητα σε σύγκριση με το εξωτερικό.
Συγκεκριμένα, το ποσοστό απασχόλησης στην Ελλάδα ενισχύθηκε περισσότερο από 2% και το ποσοστό συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό αναπτύχθηκε κατά περισσότερο από 1%, τη στιγμή που ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ εμφάνισε οριακή μόνο άνοδο και στους δύο αυτούς δείκτες.
Η συμβολή των μεταναστών και η εξέλιξη των αμοιβών
Η είσοδος και η συμμετοχή των μεταναστών στην αγορά εργασίας λειτούργησε ως βασικός μοχλός για την ενίσχυση των ποσοστών απασχόλησης στην Ελλάδα. Το ίδιο φαινόμενο παρατηρήθηκε και σε άλλα κράτη-μέλη, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γερμανία, η Δανία, η Λετονία, η Νορβηγία, η Ολλανδία και η Σουηδία.
Στο πεδίο των αποδοχών, οι μισθοί στην Ελλάδα κινήθηκαν ως εξής:
-
Μέσος πραγματικός μισθός (μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού): Κατέγραψε ετήσια αύξηση πάνω από 3% το α' τρίμηνο του 2026 (έναντι 2,2% στον ΟΟΣΑ), ενώ ο ονομαστικός μισθός αυξήθηκε πάνω από 6%. Σε βάθος πενταετίας (από το α' τρίμηνο του 2021), ο μέσος πραγματικός μισθός στην Ελλάδα σημείωσε άνοδο περίπου 5%, συμβαδίζοντας με τον μέσο όρο του Οργανισμού.
-
Πραγματικός κατώτατος μισθός: Ενισχύθηκε κατά περίπου 9% στην πενταετία, όσο και η διάμεση αύξηση στον ΟΟΣΑ. Ωστόσο, τον Απρίλιο παρουσίασε ελαφρά κάμψη σε ετήσια βάση, καθώς ο πληθωρισμός σκαρφάλωσε στο 5,4% λόγω της εκτίναξης των τιμών ενέργειας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Σημάδια κόπωσης στις διεθνείς αγορές εργασίας
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο ΟΟΣΑ διαπιστώνει ότι οι αγορές εργασίας δείχνουν ανθεκτικότητα, φτάνοντας μάλιστα το α' τρίμηνο του 2026 στο ιστορικό υψηλό του 72,1% κατά μέσο όρο. Παρ' όλα αυτά, υπάρχουν πρώτες ενδείξεις εξασθένησης, όπως η μικρή άνοδος της ανεργίας και η χαλάρωση των συνθηκών, αν και παραμένουν οι διαρθρωτικές ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό.
Τα δημογραφικά στοιχεία της απασχόλησης αποκαλύπτουν δύο αντίρροπες τάσεις:
-
Μεγαλύτεροι εργαζόμενοι: Τα δύο τρίτα της αύξησης της απασχόλησης προήλθαν από την ομάδα 55-64 ετών (μια τάση δύο δεκαετιών) και το ένα τρίτο από την ομάδα 25-54 ετών.
-
Νέοι εργαζόμενοι: Το ποσοστό απασχόλησης για τους νέους 15 έως 24 ετών μειώθηκε, με τα ποσοστά ανεργίας τους να αυξάνονται συγκριτικά με το υπόλοιπο δυναμικό.
Η ανάκαμψη των αμοιβών έχει αρχίσει να επιβραδύνεται παγκοσμίως, ενώ σε ένα τρίτο των χωρών οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν χαμηλότεροι από τα επίπεδα των αρχών του 2021.
Οι γεωπολιτικές αβεβαιότητες, οι υψηλοί δασμοί και το αυξημένο ενεργειακό κόστος αναμένεται να οδηγήσουν σε υψηλότερο πληθωρισμό και να επιβραδύνουν περαιτέρω την αγορά εργασίας και την ανάκαμψη των μισθών.
Ο κρίσιμος ρόλος των συλλογικών διαπραγματεύσεων
Για την αντιμετώπιση της γεωπολιτικής και οικονομικής αστάθειας, ο ΟΟΣΑ προκρίνει τη λήψη στοχευμένων πολιτικών, όπως τα επιδόματα ανεργίας και οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης.
Ειδικότερα, σε ένα πλαίσιο σταθεροποίησης των μισθολογικών πιέσεων και αυξανόμενου πληθωρισμού, οι θεσμοί καθορισμού των μισθών – ο κατώτατος μισθός και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις – έχουν να διαδραματίσουν ρόλο στη διασφάλιση της δίκαιης κατανομής του κόστους του πληθωρισμού μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών.
Ο Οργανισμός τονίζει ότι οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και ο κοινωνικός διάλογος οφείλουν να προστατεύσουν και τους χαμηλόμισθους που βρίσκονται πάνω από τον κατώτατο μισθό. Οι λύσεις πρέπει να προσαρμόζονται ανά κλάδο και ανάλογα με τις αντοχές των επιχειρήσεων, ρυθμίζοντας τη συχνότητα των διαπραγματεύσεων, τις μεταβατικές συμφωνίες ή τις εφάπαξ πληρωμές.
