Ως το μεγαλύτερο αναπτυξιακό και μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα των τελευταίων δεκαετιών χαρακτηρίζει το Υπουργείο Οικονομικών το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο θεσπίστηκε μετά την πανδημία ως έκτακτο εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω πρωτοφανούς κοινού δανεισμού. Συνολικά, η Ελλάδα εξασφάλισε 35,95 δισ. ευρώ, χωρισμένα σε 18,22 δισ. ευρώ μη επισρεπτέες επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. ευρώ δάνεια.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά χρηματοδοτικά σχήματα, οι εκταμιεύσεις δεν βασίζονται στις απολογιστικές δαπάνες, αλλά στην πραγματική επίτευξη συγκεκριμένων οροσήμων και στόχων που πιστοποιούν την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα, τα δάνεια παρέχονται με τους ακριβώς ίδιους, χαμηλούς όρους κόστους που πέτυχε η Κομισιόν στις αγορές, χωρίς κανένα «τιμωρητικό» ή επιπλέον επιτόκιο για τη χώρα μας.
Αποκλειστική διοχέτευση στην αγορά και ευνοϊκή χρηματοδότηση
Η Ελλάδα αποτελεί το μοναδικό κράτος-μέλος της Ε.Ε. που επέλεξε να κατευθύνει ολόκληρο το δανειακό σκέλος των 17,73 δισ. ευρώ αποκλειστικά στην ιδιωτική οικονομία, με στόχο να καλυφθεί το επενδυτικό κενό της δεκαετούς κρίσης. Η πλήρης απορρόφηση αυτών των πόρων εκτιμάται ότι θα κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις άνω των 45 δισ. ευρώ.
Τα δάνεια διοχετεύονται στην πραγματική οικονομία με χαμηλά και σταθερά επιτόκια:
-
Από 0,35% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
-
Γύρω στο 1% για τις υπόλοιπες επενδύσεις.
Οι πόροι αυτοί στηρίζουν επιχειρηματικά σχέδια, εγγυοδοτικά εργαλεία, σχήματα venture capital και κοινωνικά προγράμματα όπως το «Σπίτι μου ΙΙ». Επιπλέον, μέσω της ανακατεύθυνσης 1,5 δισ. ευρώ, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα παρέχει δάνεια με επιτόκιο 0,35% σε ΜμΕ, κινητοποιώντας συνολικά 5 δισ. ευρώ σε νέα δάνεια και επενδύσεις σε όλες τις περιφέρειες.
Αναπτυξιακή ώθηση και έργα αποκατάστασης στη Θεσσαλία
Παρότι το Ταμείο δεν διαθέτει περιφερειακές ποσοστώσεις, χρηματοδοτεί κομβικά έργα σε όλη τη χώρα. Στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, οι συναφθείσες δανειακές συμβάσεις για επενδυτικά σχέδια αγγίζουν συνολικό προϋπολογισμό 1,39 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 648,7 εκατ. ευρώ προέρχονται απευθείας από δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ειδικότερα, οι πόροι αυτοί, σε συνδυασμό με το ΕΣΠΑ και το ΕΠΑ, αξιοποιούνται σε πολλαπλά μέτωπα:
-
Αποκατάσταση υποδομών: Επισκευή οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου από τις κακοκαιρίες Daniel και Elias, καθώς και κατασκευή του Βόρειου Τμήματος του Ε-65 (Τρίκαλα-Εγνατία).
-
Υγεία: Ανακαίνιση της παιδιατρικής κλινικής στο Πανεπιστήμιο Λάρισας, αναβάθμιση στα Γενικά Νοσοκομεία Λάρισας, Βόλου και Καρδίτσας, καθώς και στα Κέντρα Υγείας Αγιάς, Ελασσόνας, Τυρνάβου, Φαρσάλων, Αλμυρού, Αργαλαστής, Σοφάδων και Παλαμά.
-
Αστική ανάπτυξη & Περιβάλλον: Έργα επεξεργασίας λυμάτων, ύδρευσης, αστικές αναπλάσεις και πρωτοβουλίες έξυπνων πόλεων σε Λάρισα, Βόλο και Τρίκαλα, μαζί με ευρύ πρόγραμμα οδικής ασφάλειας 24 εκατ. ευρώ με φορέα την Περιφέρεια.
Συμπληρωματικά χρηματοδοτικά εργαλεία και θεσμική συνεργασία
Πέραν του Ταμείου Ανάκαμψης, στη Θεσσαλία «τρέχουν» πολυάριθμες δράσεις μέσω των Τομεακών Προγραμμάτων ΕΣΠΑ και ΕΠΑ, καθώς και του Ειδικού Προγράμματος Φυσικών Καταστροφών. Παράλληλα, η Περιφέρεια διαχειρίζεται τα δικά της ενισχυμένα εργαλεία: το πρόγραμμα «Θεσσαλία 2021-2027» του ΕΣΠΑ με 548 εκατ. ευρώ και το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Θεσσαλίας 2026-2030 με 255 εκατ. ευρώ.
Η αποτελεσματικότητα των πολιτικών αυτών κρίνεται τελικά από τους ίδιους τους πολίτες στην καθημερινότητά τους. Η κεντρική κυβέρνηση οφείλει να διεκδικεί πόρους και να σχεδιάζει μεταρρυθμίσεις, ενώ η Αυτοδιοίκηση Α' και Β' βαθμού καλείται να αξιοποιεί τα εργαλεία αυτά με αίσθημα ευθύνης, διασφαλίζοντας ότι η συνεργασία όλων των θεσμών αποφέρει καρπούς για την κοινωνία και την οικονομία.
