Πολλαπλές πηγές εσόδων θα δημιουργηθούν για το ελληνικό Δημόσιο από τη συμφωνία με τη Chevron και την Helleniq Energy για έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης, υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι θα επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες για ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου.
Η κύρωση των συμβάσεων μίσθωσης για τις θαλάσσιες περιοχές «Α2» (Νότια Πελοπόννησος), «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» αποτελεί το θεμέλιο της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Ελλάδας. Η σύμπραξη με έναν παγκόσμιο ενεργειακό κολοσσό όπως η Chevron (με ποσοστό 70%) και τη HELLENIQ UPSTREAM (30%) εξασφαλίζει στο Δημόσιο ένα εγγυημένο πλέγμα εσόδων που καλύπτει όλο το φάσμα της επένδυσης, από τις πρώτες έρευνες έως την πλήρη παραγωγή.
Πώς θα πληρώνονται Royalties
Το σημαντικότερο άμεσο έσοδο για το Δημόσιο προέρχεται από το Μίσθωμα (Royalties) επί της παραγωγής. Η συμφωνία βασίζεται στον Συντελεστή «R» (λόγος σωρευτικών εσόδων προς δαπάνες), διασφαλίζοντας ότι το μερίδιο του κράτους αυξάνεται όσο πιο κερδοφόρα γίνεται η επένδυση:
- Κλιμακωτά Ποσοστά: Το μίσθωμα ξεκινά από το 4% (όταν τα έσοδα είναι χαμηλά σε σχέση με τις δαπάνες) και μπορεί να φτάσει έως και το 15% (ή και παραπάνω) όταν η επένδυση αποσβέσει τα κόστη της.
- Δικαίωμα σε Είδος ή Χρήμα: Το Δημόσιο μπορεί να επιλέξει να λάβει το μερίδιό του σε φυσικό προϊόν, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας σε περιόδους κρίσης.
Φόρος 25% επί των καθαρών κερδών
Η συμφωνία θωρακίζεται από ένα σταθερό φορολογικό πλαίσιο που εγγυάται ότι το 1/4 των καθαρών κερδών επιστρέφει στην Ελλάδα:
- Ειδικός Φόρος Εισοδήματος (20%): Επιβάλλεται στο καθαρό φορολογητέο εισόδημα των εταιρειών (έσοδα μείον δαπάνες, royalties και αποσβέσεις).
- Περιφερειακός Φόρος (5%): Αποδίδεται απευθείας στις τοπικές Περιφέρειες, διασφαλίζοντας ότι οι τοπικές κοινωνίες ωφελούνται άμεσα.
- Με την καταβολή αυτών των φόρων εξαντλείται κάθε περαιτέρω φορολογική υποχρέωση των εταιρειών ή των μετόχων τους.
Άμεσα bonus και στρεμματικές αποζημιώσεις
Το κράτος εισπράττει έσοδα σε κάθε στάδιο, ακόμη και πριν την εύρεση κοιτασμάτων:
- Bonus Υπογραφής: Εφάπαξ 200.000 ευρώ ανά συμβατική περιοχή με την κύρωση της σύμβασης.
- Bonus Πρώτης Παραγωγής: 1.000.000 ευρώ μόλις η παραγωγή φτάσει το ορόσημο των 2.500 βαρελιών ημερησίως.
- Στρεμματικές Αποζημιώσεις: Ετήσιες πληρωμές για τη χρήση των θαλάσσιων εκτάσεων, οι οποίες αυξάνονται από 40€/τ.χλμ. στην έρευνα σε 200€/τ.χλμ. στην εκμετάλλευση.
Επενδυτικές δεσμεύσεις και μεταφορά τεχνογνωσίας
Η Chevron υποχρεούται να εκτελέσει ένα αυστηρά καθορισμένο πρόγραμμα εργασιών:
- Ελάχιστες Δαπάνες: Δεσμευτικές επενδύσεις που φτάνουν τα 25.000.000 ευρώ για την τρίτη ερευνητική φάση.
- Εκπαίδευση: Ετήσια κονδύλια (έως 150.000€) για την εκπαίδευση προσωπικού του Δημοσίου και της ΕΔΕΥΕΠ.
Από ενεργειακός κόμβος, η Ελλάδα θα γίνει παραγωγός
Παρουσιάζοντας τις συμβάσεις στη Βουλή, ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, κ. Σταύρος Παπασταύρου, περιέγραψε το όραμα της κυβέρνησης για τη μετατροπή της Ελλάδας σε χώρα παραγωγό φυσικού αερίου.
«Η Ελλάδα κάνει άλμα και από ενεργειακός κόμβος βάζει τα θεμέλια με τις συμφωνίες της Chevron και της Exxon για παραγωγή φυσικού αερίου», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ο υπουργός τόνισε ότι ενώ η προοπτική αυτή εξαρτάται από το αν τα κοιτάσματα είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, η σημασία της δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Σημείωσε δε ότι η χώρα μετατράπηκε ήδη σε κεντρική πύλη εισόδου του αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και πλέον επιδιώκει το επόμενο βήμα.
Ο κ. Παπασταύρου δεσμεύτηκε για την επιτάχυνση των διαδικασιών, θέτοντας ως στόχο σε 12 μήνες (αρχές του 2027) την πραγματοποίηση της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης στο Ιόνιο μετά από 50 χρόνια. Χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή ως «εθνική επιτυχία», κάνοντας λόγο για μια διαχρονική προσπάθεια που ξεκίνησε από προηγούμενες κυβερνήσεις και φτάνει πλέον στο κρίσιμο σημείο της εξερεύνησης.
Σχετικά με την κριτική που ασκήθηκε (μεταξύ άλλων από τον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά και το ΠΑΣΟΚ) για ρήτρα που αφορά τα σύνορα των περιοχών παραχώρησης, ο υπουργός ήταν κατηγορηματικός. Η πρόβλεψη ακραίων περιπτώσεων είναι μια τυπική νομική πρακτική για την κατανομή ευθύνης σε αποζημιωτικά δικαιώματα και δεν συνιστά αποδοχή ή αναγνώριση οποιασδήποτε αμφισβήτησης κυριαρχίας.
