Ακριβό μπορεί να αποδειχθεί το κόστος των λαθών στη φορολογική δήλωση, καθώς το ισχύον πλαίσιο προβλέπει βαριές κυρώσεις για ανακρίβειες που οδηγούν σε χαμηλότερο φόρο από αυτόν που τελικά προσδιορίζει η φορολογική νομοθεσία.
Τα πρόστιμα αυξάνονται κλιμακωτά και, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, φτάνουν έως και το 50% του φόρου που δεν καταβλήθηκε.
Στο πλαίσιο αυτό, όσοι έχουν ήδη ολοκληρώσει τη διαδικασία της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, είτε οι ίδιοι είτε μέσω της αυτόματης υποβολής από την ΑΑΔΕ, καλούνται να επανεξετάσουν προσεκτικά τα στοιχεία που έχουν δηλωθεί, ιδίως εάν υπάρχουν αμφιβολίες για συγκεκριμένους κωδικούς ή εισοδήματα που ενδεχομένως δεν αποτυπώθηκαν σωστά.
Η δυνατότητα διόρθωσης παραμένει ανοιχτή έως τις 15 Ιουλίου, δηλαδή μέχρι τη λήξη της προθεσμίας για τις φορολογικές δηλώσεις του 2026. Μέχρι τότε, οι τροποποιητικές δηλώσεις μπορούν να υποβληθούν χωρίς την επιβολή διοικητικού προστίμου, δίνοντας τη δυνατότητα στους πολίτες να διορθώσουν παραλείψεις ή λανθασμένες καταχωρίσεις πριν αυτές εντοπιστούν σε μεταγενέστερο έλεγχο.
Πρόστιμα έως 50%
Η φορολογική νομοθεσία προβλέπει τρία επίπεδα κυρώσεων, ανάλογα με το ύψος της απόκλισης ανάμεσα στον φόρο που δήλωσε ο φορολογούμενος και σε εκείνον που προκύπτει μετά τον έλεγχο της ΑΑΔΕ.
Σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, το πρόστιμο υπολογίζεται επί της διαφοράς του φόρου (μεταξύ του δηλωθέντος και του πραγματικού) βάσει μιας συγκεκριμένης κλίμακας:
- Πρόστιμο 10% επιβάλλεται εφόσον η διαφορά κυμαίνεται από 5% έως 20% του φόρου που προέκυπτε από την αρχική δήλωση.
- Πρόστιμο 25% εφαρμόζεται εάν η απόκλιση ξεπερνά το 20% και αγγίζει το 50%.
- Πρόστιμο 50% επιβάλλεται στις περιπτώσεις μεγάλης απόκρυψης, όπου η διαφορά υπερβαίνει το 50% του αρχικού φόρου.
Τα συχνότερα λάθη
Μεταξύ των συχνότερων λαθών συγκαταλέγονται η μη δήλωση αμοιβών από περιστασιακή εργασία, η παράλειψη δήγλωσης αναδρομικών αποδοχών ή επιδομάτων, καθώς και τα εισοδήματα από ενοίκια και βραχυχρόνιες μισθώσεις που δεν εμφανίζονται στη δήλωση.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις ηλεκτρονικές αποδείξεις και συγκεκριμένα, εάν οι δηλωμένες δαπάνες υπερβαίνουν τα στοιχεία που διαθέτουν οι τράπεζες, ο φορολογούμενος κινδυνεύει όχι μόνο με τον πρόσθετο φόρο 22% αλλά και με πρόστιμα για ανακριβή δήλωση.
Συχνές είναι επίσης οι αστοχίες που αφορούν τα τεκμήρια διαβίωσης, όπως αυτοκίνητα και κατοικίες. Η εσφαλμένη αποτύπωση περιουσιακών στοιχείων μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερη τεκμαρτή δαπάνη και άρα χαμηλότερο φόρο, όμως σε περίπτωση ελέγχου οι διαφορές εντοπίζονται και ο φόρος επανυπολογίζεται με τις αντίστοιχες προσαυξήσεις.
Επισημαίνεται ότι σημαντικό μέρος των σφαλμάτων δεν σχετίζεται με πρόθεση απόκρυψης εισοδήματος αλλά και με ακούσια λάθη που οφείλονται σε παρανοήσεις, ελλιπή ενημέρωση ή λανθασμένη μεταφορά στοιχείων από εργοδότες, τράπεζες και άλλους φορείς. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, οι συνέπειες μπορεί να είναι σημαντικές.
Τονίζεται πως, η δυνατότητα της ΑΑΔΕ να εντοπίζει αποκλίσεις έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια μέσω της εκτεταμένης ψηφιοποίησης.
Τραπεζικές συναλλαγές, ηλεκτρονικές πληρωμές, στοιχεία εργοδοτών και ασφαλιστικών ταμείων, ακόμη και δεδομένα από πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, διασταυρώνονται πλέον αυτόματα με τις δηλώσεις εισοδήματος.
