Το νομοσχέδιο για την ενίσχυση της Επαγγελματικής Ασφάλισης, είναι το τρίτο κατά σειρά που φέρνει το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που εξασφαλίζει την πολύ μεγάλη συναίνεση όλων των κοινωνικών εταίρων/φορέων, ανέφερε η Νίκη Κεραμέως, κλείνοντας τη συζήτηση των άρθρων του νομοσχεδίου για την επαγγελματική ασφάλιση, στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Οι δύο προηγούμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες που έτυχαν αντίστοιχης συναίνεσης, όπως τόνισε, ήταν η Εθνική Συμφωνία για τις ΣΣΕ και η ισότητα των αμοιβών.
Η συναίνεση
Όλοι οι φορείς που τοποθετήθηκαν για τον δεύτερο πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος, δηλαδή για τον πυλώνα, της επαγγελματικής ασφάλισης, τοποθετήθηκαν με πολύ θετικό τρόπο γιατί προηγήθηκε πολύμηνη και εξαντλητική διαβούλευση, είπε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, εκφράζοντας την ελπίδα «αυτή τη μεγάλη και σπάνια κοινωνική συναίνεση να την δούμε κάποτε και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο».
Ελπίζω, ανέφερε χαρακτηριστικά, οι λίγες μέρες ανάπαυλας τον Αύγουστο να βοηθήσουν σε αυτήν την κατεύθυνση.
Προηγουμένως, η αντιπολίτευση, στην ψηφοφορία επί της αρχής του νομοσχεδίου, δήλωσε επιφύλαξη, για την τελική της στάση στην ολομέλεια. Το ΚΚΕ είναι το μόνο κόμμα που εξ αρχής δήλωσε, όχι μόνο ότι θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο, αλλά ζήτησε και την απόσυρσή του.
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης απάντησε σε μια σειρά σχόλια και παρατηρήσεις, που έγιναν από τα κόμματα κατά τη διάρκεια της συζήτησης. Ανάμεσα σε όσα αναφέρθηκε, είναι ο μηχανισμός λειτουργίας των Ανοιχτών Επαγγελματικών Ταμείων.
«Ο θεσμός των Ανοιχτών Επαγγελματικών Ταμείων αναμένεται να προσελκύσει επιχειρήσεις που έχουν μικρό αριθμό εργαζομένων και θα ήταν δύσκολο να φτιάξουν ένα δικό τους Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης. Με τα Ανοιχτά ΤΕΑ, που μπορεί επί παραδείγματι να φτιάξει μια τράπεζα, θα καλύπτονται οι εργαζόμενοι της τράπεζας, αλλά και οι επιχειρήσεις πελάτες της. Έτσι, με μια απλή προσχώρηση της μικρής επιχείρησης, οι εργαζόμενοί της θα έχουν τα προνόμια και τα οφέλη της επαγγελματικής ασφάλισης. Γι΄ αυτό είναι σημαντικός ο μηχανισμός του Ταμείου “ ομπρέλα” που θα διευκολύνει την πρόσβαση, κυρίως σε μικρές επιχειρήσεις και σε ελεύθερους επαγγελματίες», εξήγησε η Νίκη Κεραμέως. Σημείωσε δε, ότι ο νόμος δεν επιβάλλει υποχρεωτική καταβολή εισφορών και από τις δύο πλευρές. Ένα ΤΕΑ μπορεί να λειτουργεί μόνο με εργοδοτικές εισφορές, χωρίς καμία συμμετοχή του εργαζόμενου, είπε η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Σημείωσε μάλιστα, ότι το σύνηθες σε πολλά εργοδοτικά ΤΕΑ είναι βάζει εισφορές μόνο ο εργοδότης.
Παράλληλα, η Νίκη Κεραμέως ανέφερε, σε σχέση με τις πρόνοιες του σχεδίου νόμου ότι:
-Δίνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα στα ΤΕΑ να παρέχουν και προγράμματα υγείας, με πλήρη αντασφάλιση και μάλιστα με το νομοσχέδιο αυτό δίνεται δυνατότητα για πιο μαζική συμμετοχή, για ομαδικά δηλαδή αντί για ατομικά προγράμματα, τα οποία προφανώς δεν έχουν την ίδια διαπραγματευτική ισχύ με τα ομαδικά.
-Δεν επιβαρύνονται τα ΤΕΑ με νέα κόστη ή υποχρεώσεις. Η διάταξη του άρθρου 29, εξασφαλίζει απλώς ότι η εξωτερική ανάθεση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος παράκαμψης των κανόνων καταλληλότητας. Είτε μια κρίσιμη λειτουργία ασκείται από το ίδιο το Ταμείο είτε από εξωτερικό συνεργάτη, τα πρόσωπα που την ασκούν οφείλουν να πληρούν τα ίδια εχέγγυα επάρκειας και αξιοπιστίας. Πρόκειται για κανόνα ίσης μεταχείρισης και χρηστής διακυβέρνησης, όχι για νέα επιβάρυνση των ΤΕΑ.
-Η ΤτΕ είναι η εποπτική αρχή για την επαγγελματική ασφάλιση και με το νομοσχέδιο η εποπτεία αυτή «αυστηροποιείται».
-Καθιερώνεται υποχρέωση εκθέσεων ανά πρόγραμμα, για μεγαλύτερη διαφάνεια και λαμβάνεται πρόνοια ώστε τα ΤΕΑ να μην λειτουργούν με ελλείμματα.
-Η φορητότητα είναι δυνατότητα που δίνεται στον εργαζόμενο, δεν είναι υποχρέωση. Εννοείται ότι οι εργαζόμενοι μπορούν να τα αφήσουν εκεί τα χρήματα ακόμα και αν αλλάξουν απασχόληση και ακόμα και αν ο καινούριος εργοδότης έχει άλλο πρόγραμμα.
-Πάντοτε απαιτείται ο επαγγελματικός δεσμός για τα ΤΕΑ και πάντοτε υπό την αυστηρή εποπτεία της ΤτΕ
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης απάντησε και στις πολιτικές για την ενίσχυση της βιωσιμότητας 1ου πυλώνα.
Τα τελευταία χρόνια, ο πρώτος πυλώνας έχει ενισχυθεί σημαντικά με τρεις κυρίως τρόπους: έχουμε 563.000 περισσότερους εργαζόμενους στην αγορά εργασίας σε σχέση με το 2019, έχουμε μεγάλη αύξηση των εργαζόμενων συνταξιούχων οι οποίοι από 35.000 ανέρχονται πλέον σε 308.000 και αποδίδουν 10% στον ΕΦΚΑ, έχουμε μεγάλη αύξηση στις δηλωθείσες υπερωρίες χάρη στην εφαρμογή και επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, είπε η Νίκη Κεραμέως.
«Η ψηφιακή κάρτα εργασίας αύξησε κατακόρυφα τις δηλωθείσες υπερωρίες και μάλιστα υπάρχουν κλάδοι που εμφάνισαν αύξηση 1200%, μετά την εφαρμογή της κάρτας. Αυτό συνεπάγεται και αύξηση στις αποδοχές των εργαζομένων αφού εμφανίζονται 2,7 εκατομμύρια περισσότερες υπερωρίες το 2025 σε σχέση με το 2024. Η ελληνική οικονομία έχει μια μεγέθυνση αλλά όχι τέτοια που να δικαιολογεί αύξηση 1200%. Συνεπώς, η ψηφιακή κάρτα κάτι καλό κάνει», σημείωσε.
Η υπουργός αναφέρθηκε και στην ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων. «Τα τελευταία τέσσερα χρόνια δίνονται αυξήσεις, με βάση την εφαρμογή του αλγορίθμου. Έχει θεσμοθετηθεί το επιπλέον επίδομα κάθε Νοέμβριο, ύψους 300 ευρώ, το οποίο λαμβάνει περίπου το 85% των συνταξιούχων. Από φέτος η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς είναι στο 50% και από του χρόνου θα είναι στο 100%. Η αναθεώρηση της εισφοράς αλληλεγγύης, η κατάργηση της περικοπής των συντάξεων χηρείας. Όλα αυτά είναι τρόποι ενίσχυσης του συνταξιοδοτικού εισοδήματος», είπε η Νίκη Κεραμέως.
«Το νομοσχέδιο ενισχύει την επαγγελματική ασφάλιση, περιλαμβάνει ρυθμίσεις που δίνουν περισσότερες δυνατότητες στους εργαζόμενους και στις επιχειρήσεις, μέσα από τη διεύρυνση των επιλογών συνταξιοδοτικής αποταμίευσης», είπε η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας Τζίνα Οικονόμου. «Εμείς στη Νέα Δημοκρατία στηρίζουμε τη νομοθετική αυτή πρωτοβουλία της κυβέρνησης να ενεργοποιήσει το θεσμό της επαγγελματικής ασφάλισης καθώς και το σύνολο των προτεινόμενων άρθρων, ως μια νομοτεχνικά άρτια και φιλόδοξη προσπάθεια αναβάθμισης του δεύτερου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος. Την υπερψηφίζουμε, προς όφελος της εθνικής οικονομίας και των πολιτών», είπε η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας.
Το ΠΑΣΟΚ είναι το πρώτο κόμμα που θεσμοθέτησε το 2002 τον δεύτερο πυλώνα, είπε ο εισηγητής του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης Παύλος Χρηστίδης και τόνισε: «Εμείς λέμε διαρκώς ότι ο δεύτερος πυλώνας της ασφάλισης μπορεί να λειτουργήσει μόνο συμπληρωματικά. Αυτό το οποίο είναι απαραίτητο να δούμε είναι ο πρώτος πυλώνας της ασφάλισης, ο οποίος αντιμετωπίζει προκλήσεις στις οποίες η κυβέρνηση δεν δίνει την απαραίτητη σημασία. Κανένας από εμάς δεν μπορεί να έχει την ψευδαίσθηση ότι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο πρώτος πυλώνας, μπορεί να καλυφθούν από οποιαδήποτε πρωτοβουλία έχει να κάνει με τον δεύτερο τομέα της ασφάλισης, τον οποίο θεωρούμε ότι πρέπει να ενισχύουμε διαρκώς και να έχει προοπτική».
«Η κυβέρνηση δεν μπορεί να επικαλείται τη διαδικασία ακρόασης φορέων στην επιτροπή της Βουλής, γιατί καλέσατε όσους σας θυμιατίζουν. Από τους δώδεκα φορείς, οι δέκα ήταν εργοδοτικοί», σχολίασε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Χρήστος Κατσώτης. «Η κυβέρνηση με το νέο νομοσχέδιο για τα Επαγγελματικά Ταμεία, ανοίγει ακόμη μεγαλύτερο χώρο το ιδιωτικό σύστημα ασφάλισης. Αυτό που κρύβεται πίσω από αυτό είναι ότι το κράτος σταδιακά απαλλάσσεται από την υποχρέωση συμμετοχής στην κοινωνική ασφάλιση. Είναι το μοντέλο Πινοσέτ που ετοίμαζαν χρόνια οι αστικές κυβερνήσεις ώστε να αξιοποιούν τις ασφαλιστικές εισφορές για να επενδύουν και να κερδίζουν ακόμα περισσότερα. Μιλάμε για ένα σύστημα προκαθορισμένων εισφορών χωρίς προκαθορισμένες παροχές. Η προϋπόθεση για να ενισχυθεί ο δεύτερος πυλώνας ασφάλισης είναι η περικοπή συντάξεων από τη δημόσια κοινωνική ασφάλιση, η μείωση των παροχών, η λεηλασία των αποθεματικών των ταμείων, όπως συνέβη στα χρόνια των μνημονίων», είπε ο βουλευτής του ΚΚΕ.
Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού είπε ότι προτεραιότητα του ασφαλιστικού δεν μπορεί να είναι η χρηματοδότηση των αγορών, αλλά η προστασία των συνταξιούχων. «Το ασφαλιστικό δεν είναι απλή λογιστική. Είναι κοινωνικό συμβόλαιο, αφορά το πώς μοιράζεται ο κοινωνικός πλούτος, αφορά το αν η κοινωνία προστατεύει όλους ή μόνον όσους έχουν τη δυνατότητα να αποταμιεύουν. Η κυβέρνηση επιλέγει ένα μοντέλο περισσότερο ατομικής ευθύνης και λιγότερο κοινωνικής αλληλεγγύης. Η σύνταξη δεν είναι επενδυτικό προϊόν, είναι κοινωνικό δικαίωμα», είπε ο Γιώργος Παπαηλιού και τόνισε ότι αυτό που χρειάζεται είναι αύξηση της απασχόλησης με σταθερές και αξιοπρεπώς αμειβόμενες θέσεις εργασίας, να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση την εισφοροδιαφυγή με τρόπο αποτελεσματικό τρόπο και να στηρίξει ουσιαστικά τη δημόσια κοινωνική ασφάλιση, ως βασικό πυλώνα κοινωνικής συνοχής.
Η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης Μαρία Αθανασίου είπε ότι σαφής στόχος της κυβέρνησης είναι η εισαγωγή των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών στις επικουρικές συντάξεις. «Η κυβέρνηση επεκτείνει περαιτέρω τον ρόλο των ιδιωτικών ασφαλιστικών επιχειρήσεων στο πεδίο της επαγγελματικής συνταξιοδότησης, χωρίς να αποδεικνύει ότι αυτό θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη ασφάλεια και σε καλύτερες παροχές για τους εργαζόμενους», είπε η βουλευτής.
Η ειδική αγορήτρια της «Νίκης» Ασπασία Κουρουπάκη είπε ότι πλέον μεγαλύτερο μέρος της μελλοντικής σύνταξης συνδέεται με την πορεία των αγορών, τις επιλογές των διοικήσεων και τη δυνατότητα κάθε εργαζόμενου να αποταμιεύει. Ζήτησε ουσιαστικές τροποποιήσεις στο νομοσχέδιο ώστε ο εργαζόμενος να γνωρίζει τι πληρώνει, ποιος διαχειρίζεται τα χρήματά του και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη, όταν κάτι πάει στραβά.
Η ειδική αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Τζώρτζια Κεφαλά σχολίασε ότι το νομοσχέδιο αναφέρεται στη «συμπληρωματική συνταξιοδοτική αποταμίευση» και όχι στην ενίσχυση της κύριας σύνταξης και αυτή η επιλογή των λέξεων προδιαγράφει το που πηγαίνει η κατάσταση. «Αντί το κράτος να μεριμνά για την επάρκεια του πρώτου δημόσιου και καθολικού πυλώνα, μετακινεί το κέντρο βάρους στην ατομική αποταμίευση», είπε η κ. Κεφαλά.
