Νέες αποκαλύψεις αναμένονται για τον ρόλο και τα πεπραγμένα της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας που "κυβερνά" τα τελευταία 40 χρόνια την ΓΣΕΕ, μετατρέποντάς την από όργανο μάχης και διεκδίκησης σε φορέα εξυπηρέτησης ποικίλων πολιτικών και κομματικών σκοπιμοτήτων, ή/και προσωπικών οικονομικών συμφερόντων.
Καθώς η εισαγγελική έρευνα συνεχίζεται, μιά πρώτη βασική διαπίστωση προκύπτει: Δεν πρόκειται για ένα ακόμη επεισόδιο οικονομικής διαφθοράς και "εκτροπής". Η υπόθεση αναδεικνύει και αποτυπώνει με ωμό τρόπο τη βαθιά κρίση αξιοπιστίας που διαπερνά την κορυφή του ελληνικού συνδικαλιστικού κινήματος εδώ και δεκαετίες.
Τα στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας –πορίσματα, δικαστικές διερευνήσεις και δημόσιες καταγγελίες– περιγράφουν ένα πλέγμα πρακτικών που απέχει παρασάγγας από τον ρόλο της υπεράσπισης των εργαζομένων. Δαπάνες χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, προγράμματα με αμφίβολη ωφέλεια και ένας μηχανισμός διαχείρισης πόρων κλειστός, ελεγχόμενος από μια στενή ομάδα προσώπων, συνθέτουν την εικόνα.
Η έρευνα δείχνει πως τα κονδύλια (εθνικά και ευρωπαϊκά) διοχετεύονταν σε εταιρείες μέσω απευθείας αναθέσεων ή στημένων διαγωνισμών, με αμφίβολη υλοποίηση έργων και αδικαιολόγητες κινήσεις μετρητών.
Από τη σύγκρουση στη συνδιαλλαγή
Πέρα όμως από τις ατομικές ευθύνες που ερευνώνται, το σκάνδαλο αναδεικνύει κάτι βαθύτερο: Την κυριαρχία ενός στρώματος «επαγγελματιών συνδικαλιστών», αποκομμένων από την πραγματική εργασία, κρατικοδίαιτων και πολιτικά εξαρτημένων. Συνδικαλιστών που δεν έχουν βιώσει τις σύγχρονες εργασιακές συνθήκες, αλλά λειτουργούν ως μόνιμοι διαχειριστές μηχανισμών, κονδυλίων και ισορροπιών.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα συνδικάτα παύουν να είναι όργανα πίεσης και μετατρέπονται σε θεσμικούς συνομιλητές χωρίς συγκρουσιακό ρόλο. Συχνά εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμα να συναινέσουν σε κυβερνητικές πολιτικές ή να συνδιαλλαγούν με εργοδοτικούς φορείς, παρά να εκφράσουν τις ανάγκες και την αγωνία της βάσης τους.
Η απόσταση ανάμεσα στη συνδικαλιστική ηγεσία και τους εργαζόμενους διευρύνεται, η συμμετοχή στα πρωτοβάθμια σωματεία είναι εξαιρετικά περιορισμένη, οι δευτεροβάθμιες οργανώσεις γίνονται "σφραγίδες". Ο θεσμός και οι φορείς του έχουν απαξιωθεί στα μάτια των εργαζομένων και της κοινωνίας.
Σύμπτωμα της σήψης
Το σκάνδαλο της ΓΣΕΕ, ανεξάρτητα από την τελική κατάληξη των ερευνών, λειτουργεί ως σύμπτωμα σήψης και εκφυλισμού του πάλαι ποτέ "εργατικού" κινήματος. Δεν αφορά μόνο τη διαχείριση χρημάτων, αλλά το μοντέλο συνδικαλισμού που έχει επικρατήσει: ένα μοντέλο χωρίς δημοκρατικό έλεγχο, χωρίς λογοδοσία και χωρίς πραγματική σύγκρουση με την εργοδοσία και την εξουσία.
Αν δεν υπάρξει ριζική ανασυγκρότηση, με επιστροφή στη βάση, διαφάνεια και ανανέωση προσώπων και πρακτικών, τέτοιες υποθέσεις δεν θα είναι η εξαίρεση αλλά ο κανόνας. Και τότε το τίμημα δεν θα το πληρώσουν οι συνδικαλιστικές ελίτ, αλλά οι ίδιοι οι εργαζόμενοι που μένουν χωρίς πραγματική εκπροσώπηση.
