Πολιτική αλλαγή, οικονομία με δημοσιονομικούς κανόνες, φορολόγηση του μεγάλου πλούτου, νέο παραγωγικό μοντέλο και μέτωπο απέναντι στη ΝΔ είναι οι βασικοί άξονες του σχεδίου δράσης και του προγράμματος διακυβέρνησης που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας στη ΔΕΘ.
Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε τον στόχο της ΕΛΑΣ όχι ως μια απλή εκλογική καταγραφή, αλλά ως προσπάθεια δημιουργίας ενός ισχυρού προοδευτικού πόλου που θα διεκδικήσει τη νίκη και θα ανατρέψει τους σημερινούς πολιτικούς συσχετισμούς.
Το μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει ήταν διπλό: Ζήτησε από τους πολίτες μια «δεύτερη ευκαιρία» για τον ίδιο και παρουσίασε την ΕΛΑΣ ως όχημα για μια διαφορετική οικονομική και πολιτική πορεία της χώρας.
«Δεν επέστρεψα για ένα ποσοστό»
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. έθεσε ως βασικό πολιτικό στοίχημα τη διαμόρφωση ενός ισχυρού προοδευτικού πόλου, σημειώνοντας ότι ζητά «δεύτερη ευκαιρία» τόσο για τον ίδιο όσο και για τη χώρα.
Σε περίπτωση που η ΕΛ.Α.Σ. αναδειχθεί πρώτη δύναμη και λάβει την πρώτη διερευνητική εντολή, δεσμεύτηκε ότι θα εξαντλήσει κάθε δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης στη βάση ενός προγράμματος πολιτικής αλλαγής.
Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό, όπως είπε, οι δεύτερες εκλογές «δεν είναι και καμιά καταστροφή».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις εκλογές του 2023, υποστηρίζοντας ότι ο κ. Μητσοτάκης είχε προαναγγείλει δεύτερη κάλπη και δεν συζητούσε το ενδεχόμενο συνεργασιών, παρότι η ΝΔ είχε λάβει 146 έδρες.
«Ζητώ δεύτερη ευκαιρία, ζητώ ευκαιρία για τη χώρα», τόνισε, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα τα λάθη της πρώτης κυβερνητικής του περιόδου. Όπως είπε, τότε «συγκυβερνήτης μας ήταν η τρόικα» και η κυβέρνηση «κυβερνήσαμε με κομμένη την ανάσα και το λουρί στο σβέρκο».
«Η πιο αριστερή, τεκμηριωμένη και δομημένη ομιλία μου»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο οικονομικό πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ., το οποίο χαρακτήρισε «συνεκτικό σχέδιο» για την παραγωγή και δικαιότερη διανομή του πλούτου.
- «Αριστερό δεν είναι αυτό που διαχειρίζεται καλύτερα τη φτώχεια, αλλά ένα σχέδιο που παράγει πλούτο και τον διανέμει δικαιότερα», είπε.
Μάλιστα, χαρακτήρισε την ομιλία του για την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος της ΕΛ.Α.Σ. «την πιο αριστερή, τεκμηριωμένη και δομημένη ομιλία που έχω κάνει ποτέ στο πλαίσιο της ΔΕΘ».
Κεντρικός άξονας του σχεδίου είναι η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και ένα δεκαετές σχέδιο για την οικονομία. Ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι μια αριστερή πολιτική δεν σημαίνει αδιαφορία για τους δημοσιονομικούς περιορισμούς, αλλά αξιοποίηση κάθε διαθέσιμου περιθωρίου και διεύρυνση των δυνατοτήτων της οικονομίας.
Ακρίβεια: «Τιμές Παρισιού, μισθοί Βουλγαρίας»
Στο μέτωπο της ακρίβειας, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. επανέφερε το σύνθημα «τιμές Παρισιού, μισθοί Βουλγαρίας», συνδέοντάς το με την καθημερινότητα των πολιτών στο σούπερ μάρκετ και στους λογαριασμούς.
Το σχέδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις απέναντι στα καρτέλ, έλεγχο των περιθωρίων κέρδους, παρακολούθηση των τιμών και παρεμβάσεις στη φορολογία και στον ΦΠΑ.
Αναφερόμενος στην κυβερνητική εκτίμηση ότι το πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. κοστίζει περίπου 13 δισ. ευρώ, έκανε λόγο για «πίνακα ζωγραφικής» και «σουρεαλιστικό πίνακα».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ΕΛ.Α.Σ. υπολογίζει δημοσιονομικό χώρο περίπου 7,5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας και θα καταθέσει το πρόγραμμα στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο προκειμένου να υπάρξει ανεξάρτητη κοστολόγηση.
«Πατριωτική εισφορά» στους πλουσιότερους
Σημαντικό στοιχείο του οικονομικού σχεδίου είναι η λεγόμενη «πατριωτική εισφορά», ύψους 1% για τους πλέον εύπορους.
Ο κ. Τσίπρας παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί να υπάρξει σήμερα ακριβής υπολογισμός των εσόδων, καθώς δεν υπάρχει πλήρες περιουσιολόγιο. Εκτίμησε ωστόσο ότι θα μπορούσαν να προκύψουν έσοδα της τάξης του 1 έως 3 δισ. ευρώ ετησίως.
Τα χρήματα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα κατευθύνονται στο «Ταμείο των Γενεών», με έμφαση στην έρευνα, την τεχνολογία, την εκπαίδευση και τα δημόσια πανεπιστήμια, με στόχο να παραμείνουν περισσότεροι νέοι στη χώρα.
Για τη 13η σύνταξη είπε ότι υπάρχουν άλλες προτεραιότητες στην παρούσα φάση, αλλά όταν δημιουργηθεί ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος, η ενίσχυση των συντάξεων θα αποτελέσει προτεραιότητα.
Σφοδρή επίθεση στον Μητσοτάκη
Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. επέμεινε ιδιαίτερα στο ζήτημα των κομματικών χρεών, κατηγορώντας τη ΝΔ ότι επί κυβέρνησης Μητσοτάκη το χρέος της αυξήθηκε από περίπου 200 εκατ. σε 600 εκατ. ευρώ.
Απαντώντας στον χαρακτηρισμό του πρωθυπουργού ότι το πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. αποτελεί «απάτη», πέρασε στην αντεπίθεση:
«Ο τελευταίος που δικαιούται να μιλάει για “απάτη” για ένα πρόγραμμα είναι ο κύριος Μητσοτάκης», είπε, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση αποτελεί «μόνιμο πελάτη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας», η οποία διερευνά υποθέσεις πραγματικών παρατυπιών και απάτης.
Κατηγόρησε παράλληλα τον πρωθυπουργό ότι «σέρνει τον χορό της τοξικότητας», υποστηρίζοντας ότι αυτή η αντιπαράθεση πρέπει να σταματήσει, ιδιαίτερα στα εθνικά ζητήματα.
Υποκλοπές: «Η διαλεύκανση θα κριθεί στις εκλογές»
Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Αλέξης Τσίπρας και για την υπόθεση των υποκλοπών, την οποία χαρακτήρισε ίσως το πιο κρίσιμο ζήτημα για τους δημοκρατικούς κανόνες και το κράτος δικαίου.
Όπως είπε, η υπόθεση αποτελεί «στίγμα» για τη δημοκρατία, υποστηρίζοντας ότι σε άλλη δυτική χώρα ένας πρωθυπουργός θα είχε παραιτηθεί ή θα είχε απομακρυνθεί από το ίδιο του το κόμμα.
«Η διαλεύκανση θα κριθεί στις εκλογές», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι εάν ο κ. Μητσοτάκης λάβει νέα τετραετία, δεν θα υπάρξει ουσιαστική διαλεύκανση της υπόθεσης.
Ο ίδιος δεσμεύτηκε ότι μια προοδευτική κυβέρνηση θα αφήσει τη Δικαιοσύνη να διερευνήσει την υπόθεση και να αναζητήσει ευθύνες, ανεξαρτήτως θέσης και αξιώματος.
Αναφερόμενος στην υπόθεση με τον ανιψιό του πρωθυπουργού, χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, ευχόμενος την ταχεία ανάρρωσή του και κάνοντας λόγο για «καλά ξεμπερδέματα στο αφεντικό». Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε από τον ίδιο στο πλαίσιο της πολιτικής του επίθεσης και όχι ως διαπίστωση δικαστικά αποδεδειγμένων γεγονότων.
ΕΛ.Α.Σ. με «λίγα από πολλούς»
Ο κ. Τσίπρας παρουσίασε και το μοντέλο χρηματοδότησης της ΕΛ.Α.Σ., το οποίο, όπως είπε, θα στηρίζεται σε μια «low budget» εκστρατεία, χωρίς ακριβά γραφεία και πολυδάπανες προεκλογικές καμπάνιες.
Η χρηματοδότηση θα γίνεται από φίλους, μέλη και εθελοντές, με πλήρη διαφάνεια και δυνατότητα παρακολούθησης κάθε ευρώ σε πραγματικό χρόνο μέσω εφαρμογής στην ιστοσελίδα του κόμματος.
«Λίγα από πολλούς και όχι πολλά από λίγους», είναι το σύνθημα που έδωσε για το οικονομικό μοντέλο της ΕΛ.Α.Σ.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιτρέψει στο νέο κόμμα προσωπικές στρατηγικές στελεχών, όπως είπε ότι είχε ανεχθεί στο παρελθόν ως αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ.
Η πόρτα της ΕΛ.Α.Σ. θα είναι ανοιχτή σε όποιον θέλει να υπογράψει τη διακήρυξή της, ενώ οι υποψηφιότητες θα αποφασιστούν αργότερα μέσα από συλλογικές διαδικασίες. Δεν θα υπάρξει αυτόματη μεταφορά εν ενεργεία βουλευτών ούτε μεταφορά κοινοβουλευτικών εδρών ή προνομίων.
«Με το ΠΑΣΟΚ είμαστε ανταγωνιστές»
Για τη σχέση με το ΠΑΣΟΚ, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να χαράξει καθαρή διαχωριστική γραμμή:
«Με το ΠΑΣΟΚ δεν είμαστε αντίπαλοι, είμαστε ανταγωνιστές. Αντίπαλός μας είναι ο κ. Μητσοτάκης».
Σε περίπτωση που η ΕΛ.Α.Σ. λάβει την πρώτη διερευνητική εντολή, όπως είπε, θα απευθυνθεί στις προοδευτικές και δημοκρατικές δυνάμεις για τη συγκρότηση κυβέρνησης. Εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση, θα οδηγηθεί η χώρα σε δεύτερες εκλογές.
Για τον Αντώνη Σαμαρά, ο κ. Τσίπρας είπε ότι θα του ευχηθεί «καλή επιτυχία» εφόσον προχωρήσει στη δημιουργία κόμματος, εκτιμώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα επηρεάσει συνολικά το πολιτικό σύστημα. Αναφέρθηκε επίσης στην έντονη πολιτική σύγκρουση που είχαν στο παρελθόν, χαρακτηρίζοντάς την σκληρή αλλά πολιτική.
Ελληνοτουρκικά: «Η ισορροπία έχει επιδεινωθεί»
Στα εθνικά θέματα ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι η εξωτερική πολιτική πρέπει να μείνει έξω από την προεκλογική αντιπαράθεση.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν αξιοποίησε την περίοδο των «ήρεμων νερών» για την αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της Ελλάδας, την ώρα που, όπως είπε, η Τουρκία ενίσχυσε τη θέση της.
Έκανε ειδική αναφορά στα F-16 και στα F-35 που αναμένεται να αποκτήσει η Τουρκία, αλλά και στην παρεμπόδιση πόντισης καλωδίου κοντά στην Κάσο.
Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στην Ανατολική Μεσόγειο, με ενεργή διπλωματία και προσφυγή στη Χάγη όπου απαιτείται.
Κατηγόρησε την κυβέρνηση Μητσοτάκη ότι από το 2019 εγκατέλειψε, όπως είπε, τη στρατηγική της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής και επέλεξε μια μονοδιάστατη προσέγγιση, αναζητώντας περισσότερο «προστάτες» παρά ισότιμες συμμαχίες.
Ελλάδα – Ισραήλ και Γάζα
Για τις σχέσεις Ελλάδας και Ισραήλ, ο κ. Τσίπρας τάχθηκε υπέρ της επανεξέτασης της στρατηγικής συνεργασίας, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι η στρατιωτική συνεργασία έχει οφέλη για την Ελλάδα.
Ωστόσο, υποστήριξε ότι η χώρα δεν μπορεί να αγνοεί την κατάσταση στη Γάζα, την οποία χαρακτήρισε «γενοκτονική πολιτική».
Αναφέρθηκε ακόμη στο ένταλμα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, λέγοντας ότι παραμένει σε ισχύ και ότι μια κυβέρνηση της ΕΛ.Α.Σ. θα ενεργούσε όπως και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» υποστήριξε ότι θα πρέπει πρώτα να αναζητηθεί αντίστοιχο σύστημα από άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Εάν αυτό δεν είναι διαθέσιμο και το Γενικό Επιτελείο κρίνει ότι είναι αναγκαίο, τότε θα μπορούσε να γίνει προμήθεια από το Ισραήλ, με σαφή όμως εξασφάλιση πρόσβασης στον πηγαίο κώδικα.
Παιδεία, αγρότες και Θεσσαλονίκη
Στην Παιδεία, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. προανήγγειλε αλλαγές στο Λύκειο και σταδιακή κατάργηση του σημερινού μοντέλου των Πανελλαδικών, καθώς και κατάργηση της ελάχιστης βάσης εισαγωγής.
Περιέγραψε επίσης ένα σύστημα στήριξης φοιτητών μέσω προπληρωμένης κάρτας ύψους 500 ευρώ, ενώ έδωσε έμφαση στην ενίσχυση των εκπαιδευτικών και των δημόσιων πανεπιστημίων.
Για τους αγρότες χαρακτήρισε την κατάσταση «υπαρξιακό ζήτημα», συνδέοντας το πρόβλημα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις καθυστερήσεις στις πληρωμές, την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας και την ανάγκη ενίσχυσης του κτηνιατρικού δικτύου.
Στο θέμα του Μετρό Θεσσαλονίκης, υποστήριξε ότι η προηγούμενη κυβέρνηση παρέδωσε το έργο περίπου στο 30%, ενώ μέσα σε τρία χρόνια έφτασε περίπου στο 80%, για να χρειαστούν στη συνέχεια άλλα τέσσερα χρόνια μέχρι την ολοκλήρωσή του από την κυβέρνηση της ΝΔ. Άσκησε επίσης κριτική στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε επικοινωνιακά η λειτουργία του σταθμού Βενιζέλου.
«Να μην επαναληφθούν τα λάθη»
Κλείνοντας, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να παρουσιάσει την επιστροφή του όχι ως προσωπική δικαίωση, αλλά ως πολιτικό στοίχημα.
«Έχω μάθει από τα λάθη μου», ήταν το μήνυμα που επανέλαβε, υποστηρίζοντας ότι το προσωπικό του στοίχημα είναι να μη μετατραπούν ξανά οι προσωπικές στρατηγικές σε τροχοπέδη για έναν πολιτικό φορέα.
Και μέσα στο πιο πολιτικό κομμάτι της συνέντευξης δεν έλειψαν οι ατάκες. Απαντώντας στην αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη στο τραγούδι «ωραία που τα λες, μα έλα που σε ξέρω», ο κ. Τσίπρας ανταπάντησε με τον στίχο «μου ’φαγες όλα τα δαχτυλίδια».
Το μήνυμα, πάντως, που θέλησε να μείνει από τη Θεσσαλονίκη ήταν σαφές: η ΕΛ.Α.Σ. δεν δημιουργείται για να καταγράψει απλώς ένα εκλογικό ποσοστό. Ο Αλέξης Τσίπρας δηλώνει ότι επιστρέφει για να διεκδικήσει την ανατροπή των σημερινών πολιτικών συσχετισμών και να μετατρέψει την επόμενη εκλογική αναμέτρηση σε κάλπη πολιτικής αλλαγής.
