Η παγκόσμια αγορά πετρελαιοειδών βιώνει τη σοβαρότερη κρίση των τελευταίων ετών, καθώς οι πολεμικές συγκρούσεις σε Ιράν και Ουκρανία έχουν προκαλέσει τη μεγαλύτερη πτώση στην παραγωγή διύλισης από την εποχή της πανδημίας.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, οι επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές έχουν θέσει εκτός λειτουργίας σχεδόν το 9% της παγκόσμιας δυναμικότητας, δημιουργώντας μια πρωτοφανή «ασφυξία» στην προσφορά καυσίμων.
Στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει τεράστιες ζημιές σε εγκαταστάσεις, αφαιρώντας έως και 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από την αγορά.
Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες επιθέσεις ουκρανικών drones σε ρωσικά διυλιστήρια, έχει ανατρέψει πλήρως τις ισορροπίες. Όπως μεταδίδει το Reuters, οι τιμές του Brent άγγιξαν τα 126 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο, ενώ το κόστος του ντίζελ και των καυσίμων αεροπορίας (jet fuel) καταγράφει ιστορικά υψηλά, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό.
Η στενότητα στην προσφορά αναγκάζει διυλιστήρια και κράτη να αντλούν τεράστιες ποσότητες από τα στρατηγικά τους αποθέματα. Ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, Patrick Pouyanne, εκτίμησε ότι ήδη έχουν χρησιμοποιηθεί 500 εκατομμύρια βαρέλια για την κάλυψη του κενού, ενώ το νούμερο αυτό ενδέχεται να διπλασιαστεί εάν οι εχθροπραξίες συνεχιστούν.
Η κατάσταση περιγράφεται ως «δομικό πρόβλημα», καθώς η βιομηχανία διύλισης εισήλθε στο 2026 με περιορισμένη πλεονάζουσα χωρητικότητα μετά το κύμα κλεισιμάτων της περιόδου 2019-2024.
Αναλυτές της αγοράς, μιλώντας στο Reuters, προειδοποιούν ότι η αποκατάσταση της ομαλότητας θα απαιτήσει μήνες, ακόμη και αν υπάρξει άμεση εκεχειρία. Η ανάγκη για εκτεταμένες επισκευές στις κατεστραμμένες υποδομές και η αναδιοργάνωση των εφοδιαστικών αλυσίδων σημαίνει ότι οι τιμές στα πρατήρια θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, ασκώντας πιέσεις στα εισοδήματα και την πραγματική οικονομία διεθνώς.
