Σε μια εξέλιξη που προκαλεί σοβαρούς τριγμούς στις αγορές και επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ανεξαρτησίας της νομισματικής πολιτικής, ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, αποκάλυψε ότι βρίσκεται υπό ομοσπονδιακή ποινική έρευνα. Ο ίδιος αποδίδει ευθέως την κίνηση αυτή στην άρνηση της Fed να υποκύψει στις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ για επιθετικές μειώσεις επιτοκίων.
Επισήμως, η ποινική έρευνα αφορά την πολυετή ανακαίνιση των ιστορικών κτιρίων της Fed στην Ουάσιγκτον, συνολικού κόστους 2,5 δισ. δολαρίων, καθώς και τη σχετική κατάθεση του Πάουελ ενώπιον της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας τον Ιούνιο του 2025.
Ο Πάουελ αποκάλυψε ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης παρέδωσε στη Fed κλητεύσεις ενόρκων επιτροπών την Παρασκευή, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ποινικής δίωξης. Όπως υποστήριξε, η υπόθεση δεν αφορά ούτε την ουσία της κατάθεσής του, ούτε τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, αλλά αποτελεί προσχηματική κίνηση. Ο ίδιος δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα που αναρτήθηκε στον επίσημο λογαριασμό της Fed στην πλατφόρμα Χ:
Η απειλή ποινικών κατηγοριών είναι αποτέλεσμα του γεγονότος ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα καθορίζει τα επιτόκια με βάση τη δική μας καλύτερη εκτίμηση για το τι εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον και όχι ακολουθώντας τις προτιμήσεις του Προέδρου
Αγορές και πολιτική σε καθεστώς έντασης
Η δήλωση του Πάουελ είχε άμεσο αντίκτυπο, με τα futures των αμερικανικών μετοχών να κινούνται πτωτικά. Ο ίδιος προειδοποίησε ότι η έκβαση της έρευνας θα κρίνει αν η Fed θα συνεχίσει να λειτουργεί ανεξάρτητα, ή αν η νομισματική πολιτική θα καθορίζεται από πολιτικές πιέσεις και εκφοβισμό.
Την έρευνα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, εποπτεύει η Εισαγγελία της Περιφέρειας της Ουάσιγκτον, επικεφαλής της οποίας είναι η Ζανίν Πίρο, διορισμένη από τον Τραμπ. Το υπουργείο Δικαιοσύνης περιορίστηκε να δηλώσει, ότι δίνει προτεραιότητα σε έρευνες για πιθανή κατάχρηση δημόσιων πόρων.
Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν γνωρίζει λεπτομέρειες για την υπόθεση, επανέλαβε όμως ότι θεωρεί τον Πάουελ «ανεπαρκή» τόσο στη νομισματική πολιτική, όσο και στη διαχείριση των έργων της Fed.
Αντιδράσεις από Κογκρέσο και οικονομικό επιτελείο
Η υπόθεση προκάλεσε σπάνιες διακομματικές αντιδράσεις.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις δήλωσε ότι θα μπλοκάρει οποιαδήποτε υποψηφιότητα του Τραμπ για τη διαδοχή Πάουελ ή για το Διοικητικό Συμβούλιο της Fed έως ότου ξεκαθαρίσει η υπόθεση.
Από την πλευρά των Δημοκρατικών, ο ηγέτης της μειοψηφίας στη Γερουσία Τσακ Σούμερ μίλησε για «ευθεία επίθεση στην ανεξαρτησία της Fed», ενώ η Ελίζαμπεθ Γουόρεν κατηγόρησε τον Τραμπ ότι επιχειρεί να μετατρέψει την κεντρική τράπεζα σε πολιτικό εργαλείο.
Η επόμενη μέρα για τη Fed και την οικονομία
Η θητεία του Πάουελ ως προέδρου της Fed λήγει τον Μάιο, ωστόσο η θέση του ως μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου διαρκεί έως το 2028. Αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να παραμείνει στο Συμβούλιο, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Τραμπ να αναδιαμορφώσει τη σύνθεση της Fed.
Οικονομικοί στρατηγικοί αναλυτές προειδοποιούν ότι η υπόθεση αυξάνει το πολιτικό ρίσκο για τα αμερικανικά assets. Σε ένα περιβάλλον όπου οι δασμοί, τα επιτόκια και η δημοσιονομική πολιτική βρίσκονται ήδη υπό πίεση, η αμφισβήτηση της ανεξαρτησίας της Fed προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα αστάθειας για το δολάριο, τις αγορές ομολόγων και τις μετοχές.
Η σύγκρουση Πάουελ – Τραμπ, που ξεκίνησε με διαφωνίες για τα επιτόκια, εξελίσσεται πλέον σε θεσμική δοκιμασία με ευρύτερες συνέπειες για την αμερικανική οικονομία και τη διεθνή εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ.
