Μπροστά στον κίνδυνο ενός καταστροφικού ντόμινο βρίσκονται πλέον οι αγορές και η παγκόσμια οικονομία, καθώς οι γεωπολιτικές αβεβαιότητας προκαλούν κρίση εμπιστοσύνης στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό οικοδόμημα και τα κεφάλαια μετακινούνται στα κατά τεκμήριο ασφαλέστερα “καταφύγια” - με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ζήτηση πολύτιμων μετάλλων και οι τιμές τους να εκτοξεύονται σε “αστρονομικά” επίπεδα.
Μαζικές ρευστοποιήσεις μετοχών ρίσκου, πιέσεις στα αμερικανικά και τα ιαπωνικά ομόλογα, μεγάλη άνοδος του χρυσού, αποδυνάμωση του δολαρίου και του γιέν συνθέτουν σκηνικό που θα μπορούσε να αποτελεί προοίμιο ευρύτερης κατάρρευσης.
Αν αυτή η δυναμική αυτή διατηρηθεί, ο αντίκτυπος δεν θα περιοριστεί στα χρηματοπιστωτικά κέντρα, αλλά θα πλήξει την πραγματική οικονομία - επενδύσεις, παραγωγή, κατανάλωση, δανεισμό και διεθνές εμπόριο σε μια αλυσιδωτή αντίδραση.
Μόνο διόρθωση;
Τα μεγάλα χρηματιστήρια βαδίζουν πλέον σε τεντωμένο σχοινί και ο κίνδυνος μιας μεγάλης διόρθωσης μεγαλώνει. Αυτό όμως μπορεί να είναι “το μικρότερο κακό”. Το χειρότερο θα ήταν ένα ντόμινο πτώσης που θα σάρωνε όλες τις αγορές μετοχών, χρήματος και εμπορευμάτων, εξανεμίζοντας δεκάδες τρισεκατομμύρια δολάρια/ευρώ.
Ως “καμπανάκι κινδύνου” ερμηνεύεται η μαζική μετακίνηση κεφαλαίων στα πολύτιμα μέταλλα, που απογειώνει τις τιμές τους. Η τιμή του χρυσού σημείωσε σήμερα νέο ιστορικό ρεκόρ στα 145,39 δολάρια η ουγγιά, ενώ το ασ όπως και το ασήμι στα 139,32 δολάρια.
Η κρίση εμπιστοσύνης αποτυπώνεται και στα ομόλογα. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κυμαίνεται στο 4,20 %-4,30%, ενώ του γερμανικού ανεβαίνει 2 μβ στο 2,91%. Μεγαλύτερος φαίνεται να είναι ο κίνδυνος στα ιαπωνικά, σε συνδυασμό με την εξασθένιση του γιέν, το οποίο έπεσε στα 159 ανά δολάριο, αναγκάζοντας την κεντρική τράπεζα της χώρας να παρέμβει για να το στηρίξει.
Οι μετοχές δεν μένουν ανεπηρέαστες: Τα ασιατικά χρηματιστήρια κινούνται σε πτωτική τροχιά, οι ευρωπαϊκοί δείκτες δείχνουν επίσης πτωτική τάση, και οι επενδυτές μειώνουν τις θέσεις τους σε μετοχές υψηλής μεταβλητότητας.
Κρίση εμπιστοσύνης
Οι αιτίες είναι πολλές: Αυξανόμενο γεωπολιτικό ρίσκο, εμπορικές εντάσεις μεταξύ μεγάλων οικονομιών, αμφιλεγόμενες πολιτικές αποφάσεις που προβληματίζουν τις αγορές, αβεβαιότητα για τη μελλοντική νομισματική πολιτική των κεντρικών τραπεζών.
Τα παραδοσιακά σημεία σταθερότητας καταρρέουν. Σε αυτό το ρευστό τοπίο, το ράλι στον χρυσό και η αδυναμία των ομολόγων και των μετοχών δεν είναι απλώς μια βραχυπρόθεσμη επενδυτική τάση. Δείχνουν βαθύτερη απώλεια εμπιστοσύνης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, η οποία μπορεί να αποδειχτεί καθοριστικής σημασίας για τις διεθνείς ροές κεφαλαίου, τα επιτόκια δανεισμού - και τελικά για την πραγματική οικονομία.
