Σε επίπεδα συναγερμού επιστρέφει ο παγκόσμιος δείκτης πολυδιάστατης φτώχειας, καταγράφοντας την πρώτη του ανοδική τροχιά από το 2010, όταν και θεσπίστηκε. Σύμφωνα με τη νεότερη ετήσια έκθεση για το 2026 που συνέταξαν το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP) σε συνεργασία με την Πρωτοβουλία της Οξφόρδης για τη Φτώχεια και την Ανθρώπινη Ανάπτυξη (OPHI), ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που βιώνουν συνθήκες «οξείας» φτώχειας εκτινάχθηκε στα 1,2 δισεκατομμύρια.
Πρόκειται για μια επιπλέον επιβάρυνση 51,5 εκατομμυρίων ανθρώπων σε σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη μέτρηση, εξέλιξη που συνιστά την πρώτη αύξηση της τελευταίας 16ετίας.
Τα ανήλικα θύματα και η έξαρση στην ύπαιθρο
Ο διευθυντής του UNDP, Αλεξάντερ ντε Κρο, χαρακτήρισε την αρνητική αυτή εξέλιξη ως παγκόσμιο σήμα συναγερμού. Όπως υπογράμμισε, πίσω από τις στατιστικές κρύβεται ένας φαύλος κύκλος καθημερινής επιβίωσης, που περιλαμβάνει την πείνα, την πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου και την έλλειψη βασικών αγαθών, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα και το πόσιμο νερό.
Τα ευρήματα της έκθεσης αναδεικνύουν δύο ιδιαίτερα ανησυχητικές παραμέτρους:
-
Παιδική φτώχεια: Περισσότεροι από τους μισούς πληγέντες (51,5%) είναι ανήλικοι.
-
Γεωγραφική συγκέντρωση: Το 83,3% των φτωχότερων στρωμάτων της γης ζει στην ύπαιθρο, επιβεβαιώνοντας ότι οι αγροτικές περιοχές πλήττονται δυσανάλογα σε σχέση με τα αστικά κέντρα.
Η πλειονότητα των πληθυσμών αυτών εντοπίζεται στην Υποσαχάρια Αφρική και τη Νότια Ασία (ινδική υποήπειρο). Οι συντάκτες της έκθεσης σημειώνουν πάντως ότι η δημογραφική αύξηση έπαιξε κομβικό ρόλο στην άνοδο των αριθμών, ενώ διευκρινίζουν πως ανανεωμένα στοιχεία υπήρχαν διαθέσιμα για 13 από τις 108 χώρες της έρευνας.
Τι είναι η πολυδιάστατη φτώχεια και πού υπάρχει ελπίδα
Ο συγκεκριμένος δείκτης δεν προσμετρά μόνο το εισόδημα, αλλά αξιολογεί τη συνολική ποιότητα διαβίωσης μέσα από ελλείψεις σε στέγη, υγειονομικές υποδομές, ρεύμα, καύσιμα μαγειρέματος, τροφή και πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Παρά τη συνολική επιδείνωση, η έκθεση αποτυπώνει και θετικές εξαιρέσεις. Την τελευταία δεκαπενταετία, 33 χώρες πέτυχαν τη μείωση της φτώχειας στο μισό, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνονται έξι κράτη της Υποσαχάριας Αφρικής. Τη γρηγορότερη πρόοδο κατέγραψε η Ασία, με πρωταγωνίστριες την Κίνα και το Βιετνάμ.
Ο Αλεξάντερ ντε Κρο έκλεισε με μήνυμα αισιοδοξίας, τονίζοντας ότι η συλλογική και αποφασιστική δράση μεταξύ των κρατών αποδεικνύει στην πράξη ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος παραμένει εφικτή.
