Έκκληση προς τους Αμερικανούς πολίτες να εγκαταλείψουν άμεσα το Ιράν απηύθυνε η κυβέρνηση των ΗΠΑ, ενόψει των κρίσιμων συνομιλιών που έχουν προγραμματιστεί με την Τεχεράνη στο Ομάν, σε ένα κλίμα έντονης γεωπολιτικής έντασης και αυξημένου κινδύνου στρατιωτικής κλιμάκωσης.
H εικονική "πρεσβεία" των ΗΠΑ στο Ιράν (οι ΗΠΑ δεν έχουν φυσική πρεσβεία στο Ιράν από το 1979. Γι' αυτό λειτουργεί η "U.S. Virtual Embassy Iran", μια επίσημη διαδικτυακή πλατφόρμα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ) εξέδωσε νωρίς την Παρασκευή προειδοποίηση ασφαλείας, καλώντας τους Αμερικανούς να «φύγουν από το Ιράν τώρα» και να προετοιμάσουν σχέδια αποχώρησης που δεν θα βασίζονται σε βοήθεια της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η προειδοποίηση έρχεται λίγες ώρες πριν από τις προγραμματισμένες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στο Ομάν, τις πρώτες επίσημες επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης από την έντονη κλιμάκωση του Ιουνίου, όταν 12ήμερη σύγκρουση με το Ισραήλ οδήγησε σε αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα που προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις τρεις βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους, στις συνομιλίες αναμένεται να συμμετάσχουν ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ενώ της ιρανικής αντιπροσωπείας θα ηγηθεί ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Ωστόσο, οι διαφωνίες σχετικά με το εύρος και τη μορφή των συνομιλιών έχουν ενισχύσει τη δυσπιστία για το εάν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικό αποτέλεσμα, διατηρώντας ανοικτό το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής δράσης.
Η Ουάσιγκτον φέρεται να απαιτεί από την Τεχεράνη να εγκαταλείψει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, να περιορίσει το βαλλιστικό της πρόγραμμα και να σταματήσει τη στήριξη σε ένοπλες οργανώσεις στη Μέση Ανατολή.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με στρατιωτικά πλήγματα, εάν το Ιράν δεν αποδεχθεί τις αμερικανικές απαιτήσεις. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απορρίπτει τα αιτήματα ως απαράδεκτη παραβίαση της εθνικής της κυριαρχίας και προειδοποιεί ότι θα απαντήσει δυναμικά σε οποιαδήποτε επίθεση, στοχεύοντας αμερικανικές βάσεις στην περιοχή και το Ισραήλ.
Οι διπλωματικές κινήσεις εξελίσσονται, ενώ οι ΗΠΑ ενισχύουν στρατιωτικά την παρουσία τους στον Περσικό Κόλπο. Ο Τραμπ ανακοίνωσε την αποστολή «μαζικής αρμάδας», με αιχμή το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln, ενόψει των συνομιλιών.
Οι πιθανότητες αποκλιμάκωσης παραμένουν περιορισμένες, σύμφωνα με τον Μπομπ ΜακΝάλι, πρόεδρο της Rapidan Energy Group, ο οποίος εκτιμά ότι υπάρχει 75% πιθανότητα στρατιωτικής σύγκρουσης τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες. Πιθανά σενάρια περιλαμβάνουν αποκλεισμό τύπου Βενεζουέλας, περιορισμένα πλήγματα ή ευρείας κλίμακας πολεμική σύγκρουση.
Αρχικά, οι συνομιλίες είχε προγραμματιστεί να διεξαχθούν στην Κωνσταντινούπολη, με τη συμμετοχή περιφερειακών παικτών όπως η Αίγυπτος, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία. Ωστόσο, η Τεχεράνη ζήτησε την τελευταία στιγμή αλλαγή τοποθεσίας και μορφής, περιορίζοντας τις επαφές αποκλειστικά σε αμερικανικές και ιρανικές αντιπροσωπείες και μεταφέροντας τη συνάντηση στο Ομάν.
Σύμφωνα με αναλυτές, εάν το Ιράν αρνηθεί να προχωρήσει σε μεγάλες παραχωρήσεις, ο Τραμπ -έχοντας επενδύσει πολιτικά στην πίεση προς την Τεχεράνη- ενδέχεται να αισθανθεί υποχρεωμένος να κλιμακώσει. Σε αντίθετη περίπτωση, το Ισραήλ θα μπορούσε να κινηθεί μονομερώς, στοχεύοντας ιρανικές πυραυλικές, πυρηνικές ή κυβερνητικές εγκαταστάσεις.
Η ένταση επιβαρύνεται περαιτέρω από τις εσωτερικές εξελίξεις στο Ιράν, μετά τις μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν νωρίτερα φέτος και καταστάλθηκαν βίαια από τις αρχές. Σύμφωνα με το Human Rights Activists News Agency, τουλάχιστον 6.883 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί έως σήμερα. Αν και ο Τραμπ είχε απειλήσει με παρέμβαση υπέρ των διαδηλωτών, τελικά απέφυγε την άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
