Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα ενεργειακή αβεβαιότητα, καθώς η παγκόσμια μάχη για το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) απειλεί να ανατρέψει τον σχεδιασμό της, που προβλέπει αναβολή των προμηθειών για τον χειμώνα, εν αναμονή επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Οι κυβερνήσεις και οι ενεργειακές εταιρείες είχαν εκτιμήσει στο τέλος του προηγούμενου χειμώνα ότι υπήρχε περιθώριο αναμονής για την αναπλήρωση των αποθεμάτων, τα οποία είχαν ήδη υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2022.
Ωστόσο, η εκτόξευση των τιμών φυσικού αερίου μετά την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν δυσκόλεψε τις νέες προμήθειες, ενώ οι αγορές πόνταραν σε μια γρήγορη διπλωματική λύση που θα αποκαθιστούσε τις ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ, από τα οποία διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς LNG.
Πέντε μήνες αργότερα, το στοίχημα αυτό εμφανίζεται πλέον ιδιαίτερα επισφαλές. Οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν αναζωπυρωθεί, οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από την έναρξη της κρίσης και η Ευρώπη βρίσκεται πίσω από τον συνήθη ρυθμό πλήρωσης των αποθηκών της.
Την ίδια στιγμή, χώρες της Ασίας, με πρωταγωνιστές την Κίνα και το Πακιστάν, σπεύδουν να εξασφαλίσουν διαθέσιμα φορτία LNG για να καλύψουν τα κενά από τη μείωση των εξαγωγών του Κατάρ. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τις ποσότητες που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν προς την ευρωπαϊκή αγορά και εντείνει τον ανταγωνισμό για τις προμήθειες ενόψει του χειμώνα.
Ο κίνδυνος δεν είναι η επάρκεια, αλλά το κόστος
Παρά τις ανησυχίες, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Ευρώπη δύσκολα θα αντιμετωπίσει πρόβλημα επάρκειας ενέργειας. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά το κόστος, καθώς μια νέα άνοδος στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να επιβαρύνει σημαντικά νοικοκυριά και βιομηχανίες, λίγα μόλις χρόνια μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία.
«Ήμασταν σαν τον βάτραχο μέσα στο νερό που βράζει», δήλωσε η Αν-Σοφί Κορμπό, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Columbia και πρώην επικεφαλής ανάλυσης φυσικού αερίου της BP, επισημαίνοντας ότι το ερώτημα πλέον είναι αν η Ευρώπη θα αντιδράσει έγκαιρα καθώς οι τιμές αυξάνονται.
Το Κατάρ παρατείνει την ενεργειακή αβεβαιότητα
Η επαναφορά της διακίνησης LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει αβέβαιη, καθώς οι εξαγωγές έχουν ουσιαστικά περιοριστεί μετά το πλήγμα σε πλοίο μεταφοράς LNG του Κατάρ.
Παράλληλα, οι ελπίδες για άμεση διπλωματική αποκλιμάκωση έχουν μειωθεί, καθώς Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εμφανίζονται να απομακρύνονται από το ενδεχόμενο συνομιλιών.
Το Κατάρ, δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως υπό κανονικές συνθήκες, προετοιμάζεται για παρατεταμένη διακοπή. Σύμφωνα με πληροφορίες, αναμένεται να παρατείνει την κατάσταση ανωτέρας βίας (force majeure) για τους Ευρωπαίους πελάτες έως τα μέσα Οκτωβρίου, ενώ για τις ασιατικές αγορές έως τον Σεπτέμβριο.
Κίνδυνος συρρίκνωσης της οικονομίας
Οι επιπτώσεις στην οικονομία μπορεί να είναι σημαντικές. Η ενεργειακή συμβουλευτική εταιρεία Baringa Partners εκτιμά ότι, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά έως τον Σεπτέμβριο, η άνοδος στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να οδηγήσει το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη σε συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας προς το τέλος του έτους.
«Οι Ευρωπαίοι αγοραστές αναγκάζονται πλέον να επιστρέψουν στην αγορά και να αγοράσουν φυσικό αέριο σε τιμές που προηγουμένως δεν ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν», σημείωσε ο Κάσπιαν Κόνραν, οικονομολόγος της Baringa.
Η Ευρώπη καλείται πλέον να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη να εξασφαλίσει επαρκή ενεργειακά αποθέματα και στην προσπάθεια να αποφύγει ένα νέο κύμα αυξήσεων που θα δοκιμάσει την οικονομία και την κοινωνία.
Με πληροφορίες από το Bloomberg
