Την έναρξη ποινικής διαδικασίας σε βάρος του Προέδρου της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο ζήτησε από τον Γενικό Εισαγγελέα της χώρας το γραφείο του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, σύμφωνα με επιστολή που είδε το φως της δημοσιότητας.
Ο Λευκορώσος ηγέτης, στενός σύμμαχος του Βλαντιμίρ Πούτιν, επέτρεψε στις ρωσικές δυνάμεις να χρησιμοποιήσουν το έδαφος της Λευκορωσίας ως ορμητήριο για τη στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.
Η κίνηση της προεδρίας της Ουκρανίας αποτελεί ανταπόκριση σε αίτημα της εξόριστης οργάνωσης «Δημοκρατικό Φόρουμ της Λευκορωσίας», η οποία είχε απευθυνθεί στον Ζελένσκι τον περασμένο Μάιο.
Η οργάνωση ζητά την άσκηση δίωξης κατά του Λουκασένκο για εγκλήματα πολέμου, γενοκτονία και «κρατική τρομοκρατία».
Παράλληλα, καταλογίζει στον ηγέτη της Λευκορωσίας συνενοχή στις πολεμικές επιχειρήσεις της Μόσχας, καθώς και στην υποχρεωτική μεταφορά τουλάχιστον 2.442 παιδιών από την Ουκρανία στη Λευκορωσία — πρόγραμμα το οποίο έχει καταγραφεί από το Εργαστήριο Ανθρωπιστικής Έρευνας του Πανεπιστημίου Yale.
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση του Μινσκ δεν προέβη σε κάποιο σχόλιο. Το 2023, η πλευρά Λουκασένκο είχε υποστηρίξει ότι η φιλοξενία των παιδιών από την Ουκρανία ήταν προσωρινή και είχε ως μοναδικό στόχο την αποκατάστασή τους από τα τραύματα του πολέμου.
Ο Όλεγκ Τατάροφ, ανώτερο στέλεχος της ουκρανικής προεδρίας, ενημέρωσε εγγράφως το Δημοκρατικό Φόρουμ της Λευκορωσίας ότι η αναφορά διαβιβάστηκε στις εισαγγελικές αρχές, ώστε να «ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα αντίδρασης» εφόσον διαπιστωθούν οι απαιτούμενοι νομικοί λόγοι.
Η σχετική επιστολή δημοσιοποιήθηκε από τη λευκορωσική οργάνωση, ενώ τόσο το γραφείο του Ζελένσκι όσο και η Εισαγγελία δεν τοποθετήθηκαν περαιτέρω.
Αν και οι πιθανότητες να παραπεμφθεί ο Αλεξάντερ Λουκασένκο σε ουκρανικό δικαστήριο παραμένουν μηδαμινές, η ενδεχόμενη διαμόρφωση κατηγορητηρίου προσφέρει στο Κίεβο και τη λευκορωσική αντιπολίτευση ένα διπλωματικό εργαλείο.
Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει την άσκηση περαιτέρω διεθνούς πίεσης προς το Μινσκ, την ίδια ώρα που η κυβέρνηση Λουκασένκο βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την αμερικανική κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ για τη χαλάρωση των κυρώσεων, προσφέροντας ως αντάλλαγμα την αποφυλάκιση πολιτικών κρατουμένων.
