Σχεδόν δύο χρόνια μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ, η Συρία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις ευρύτερες διαδηλώσεις της νεότερης ιστορίας της. Αφορμή στάθηκε η απότομη αύξηση στις τιμές των καυσίμων που ανακοινώθηκε το Σάββατο. Πολίτες βγήκαν στους δρόμους, άναψαν φωτιές σε λάστιχα και έκλεισαν κομβικούς οδικούς άξονες, ανάμεσα στους οποίους και τον αυτοκινητόδρομο που συνδέει τη Δαμασκό με το Χαλέπι.
Παράλληλα, διαδηλωτές παρεμπόδισαν τη διέλευση αυτοκινητοπομπών με βυτιοφόρα που μετέφεραν αργό πετρέλαιο προς τα διυλιστήρια της κεντρικής Συρίας, ενώ ακούστηκαν συνθήματα που ζητούσαν την απομάκρυνση των υπουργών Ενέργειας και Οικονομίας, καθώς και του επικεφαλής της Συριακής Εταιρείας Πετρελαίου.
Το μέγεθος των ανατιμήσεων και οι φωνές των πολιτών
Οι κυβερνητικές αποφάσεις επέφεραν ισχυρό σοκ στις τιμές των ενεργειακών προϊόντων:
-
Πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ): Αύξηση 40%, φτάνοντας τις 175 συριακές λίρες (1,32 δολάρια) ανά λίτρο (συνολικός υπερδιπλασιασμός από τον Φεβρουάριο).
-
Βενζίνη 95 οκτανίων: Αύξηση 28% (στις 195 λίρες), σημειώνοντας άνοδο 86% σε σχέση με τον Φεβρουάριο.
-
Βενζίνη 90 οκτανίων: Αύξηση 26% (στις 185 λίρες).
-
Υγραέριο (οικιακό και βιομηχανικό): Αύξηση κατά 9%.
Οι πολίτες εκφράζουν την απόγνωσή τους μπροστά στα νέα δεδομένα.
Ο Γιασέρ Σαλίμ από το Χαλέπι σημείωσε στο Reuters πως το αίτημά τους δεν είναι η αύξηση μισθών, αλλά η μείωση στις τιμές των καυσίμων. Στην ίδια πόλη, ο Μπασάμ αλ-Αλί απηύθυνε έκκληση προς τον πρόεδρο Αχμέντ αλ-Σαράα, υπογραμμίζοντας ότι η κατάσταση δεν είναι πλέον βιώσιμη: «Τα συνοριακά περάσματα αποφέρουν εκατομμύρια δολάρια. Δεν θέλουμε νέους κυκλικούς κόμβους ή εμπορικά κέντρα. Θέλουμε απλώς να ζήσουμε». Από την πλευρά του, ο 44χρονος οδηγός ταξί Ιμάντ Αμπού Ρας εξήγησε ότι οι επιβάτες αντιδρούν ήδη στα αυξημένα ναύλα, προειδοποιώντας ότι η ακρίβεια στα καύσιμα συμπαρασύρει τις τιμές στα λαχανικά και σε όλα τα βασικά αγαθά.
Το διεθνές περιβάλλον και η πίεση στον εφοδιασμό
Το οικονομικό υπόβαθρο της κρίσης είναι ιδιαίτερα επιβαρημένο, καθώς το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη υπολογίζει ότι το 90% των Σύρων ζει κάτω από το όριο της φτώχειας — ποσοστό τριπλάσιο σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την έναρξη του εμφυλίου το 2011.
Ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Ενέργειας, Αμπντουλχαμίντ Σαλάτ, χαρακτήρισε τις αυξήσεις προσωρινό μέτρο, αποδίδοντάς τες στο αυξημένο διεθνές κόστος και στην υψηλή εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικής αναθεώρησης.
Οι βασικοί παράγοντες που πίεσαν την εφοδιαστική αλυσίδα περιλαμβάνουν:
-
Περιορισμός ρωσικών εισαγωγών: Η Συρία εισάγει περίπου 60.000 βαρέλια ρωσικού αργού ημερησίως. Ωστόσο, οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια μείωσαν την παραγωγή της Μόσχας, αναγκάζοντάς την να περιορίσει τις εξαγωγές βενζίνης και ντίζελ, παρά την πρόθεση της Δαμασκού προς την Ουάσιγκτον να μειώσει δραστικά αυτές τις αγορές.
-
Εγχώρια διύλιση: Το διυλιστήριο της Μπανιγιάς, το μεγαλύτερο της χώρας, παρέμεινε κλειστό για τρεις μήνες λόγω εκτεταμένων εργασιών συντήρησης.
-
Παγκόσμιες τιμές: Η τιμή του αργού πετρελαίου τύπου Brent αυξήθηκε κατά 44%, μετακινούμενη από τα 72,48 στα 104,61 δολάρια ανά βαρέλι, συμπαρασύροντας το κόστος διύλισης, μεταφοράς και εφοδιασμού.
