Η αλλαγή σκυτάλης στη Βενεζουέλα δεν ήρθε από την αντιπολίτευση, αλλά από τον ίδιο τον πυρήνα της εξουσίας και της πετρελαϊκής οικονομίας. Μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο, η κυβέρνηση Τραμπ επέλεξε να στηρίξει τη Ντέλσι Ροντρίγκες, την υπουργό Πετρελαίου και επί χρόνια «γέφυρα» του καθεστώτος με τις διεθνείς εταιρείες. Μια επιλογή που δείχνει ότι για την Ουάσιγκτον, η ενέργεια προηγείται της πολιτικής ρήξης.
Καθώς η πίεση προς τον Μαδούρο κλιμακωνόταν, στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας, νομικοί σύμβουλοι και επενδυτές άρχισαν να προωθούν μια συγκεκριμένη διαδοχή. Το επιχείρημα ήταν ότι η Ροντρίγκες, με πολυετή εμπειρία στη διαχείριση ενός κλάδου υπό κυρώσεις και οικονομική κατάρρευση, μπορούσε να διασφαλίσει συνέχεια και ταχύτητα στην επανεκκίνηση της παραγωγής.
Η ίδια είχε εξελιχθεί σε βασικό συνομιλητή διεθνών εταιρειών, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη τους σε ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου και περιορισμένων επιλογών.
Σύμπτωση συμφερόντων
Το εσωτερικό περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ κατέληξε ανεξάρτητα στο ίδιο συμπέρασμα: η αντιπολίτευση δεν προσέφερε άμεση λειτουργικότητα. Η Ροντρίγκες, αντίθετα, θεωρήθηκε ικανή να σταθεροποιήσει την οικονομία και να επιταχύνει την επιστροφή αμερικανικών επιχειρήσεων, αποφεύγοντας ένα κενό εξουσίας που θα έθετε σε κίνδυνο την παραγωγή.
Η εμπειρία από το Ιράκ λειτούργησε ως προειδοποίηση. Η διατήρηση διοικητικής και επιχειρησιακής συνέχειας κρίθηκε απαραίτητη για μια μεταβατική φάση χωρίς ενεργειακές αναταράξεις.
Κυρώσεις, γεμάτες αποθήκες και πιεστικό χρονοδιάγραμμα
Οι διεθνείς εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη Βενεζουέλα ζητούν ταχεία χαλάρωση των κυρώσεων. Στα τέλη Δεκεμβρίου, η χώρα αναγκάστηκε να κλείσει πετρελαιοπηγές λόγω έλλειψης αποθηκευτικού χώρου, αποτέλεσμα του μπλοκαρίσματος των εξαγωγών.
Κάθε νέα καθυστέρηση περιορίζει τις πιθανότητες οικονομικής ανάκαμψης και αυξάνει το πολιτικό κόστος για τη νέα ηγεσία. Σε αυτό το πλαίσιο, η ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ μετατρέπεται σε κρίσιμο μοχλό ελέγχου.
Η δημόσια στήριξη του Τραμπ προς τη Ροντρίγκες συνοδεύτηκε από σαφή αποστασιοποίηση από τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, επιλογή που αναδιατάσσει τις ισορροπίες στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης και στο εξωτερικό.
Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι πως η αξιολόγηση της νέας ηγεσίας θα γίνει με βάση τις πράξεις, όχι τις διακηρύξεις, με τις κυρώσεις να παραμένουν βασικό εργαλείο πίεσης.
Από το καθεστώς στη μεταβατική εξουσία
Η Ντέλσι Ροντρίγκες προέρχεται από τον στενό πυρήνα του συστήματος Τσάβες, με μακρά διαδρομή σε καίρια υπουργεία και με διεθνείς διασυνδέσεις σε ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία. Από το 2024 είχε αναλάβει τον έλεγχο της PDVSA, σε μια προσπάθεια περιορισμού της διαφθοράς και αποκατάστασης της αξιοπιστίας της εταιρείας.
Παρά το βαρύ πολιτικό της αποτύπωμα και τη σύνδεσή της με κατασταλτικές πρακτικές, παραμένει η μοναδική φιγούρα που συνδυάζει γνώση του συστήματος και αποδοχή από την αγορά ενέργειας.
Ενέργεια πάνω απ' όλα
Η επιλογή Ροντρίγκες δεν σηματοδοτεί αλλαγή καθεστώτος, αλλά αναδιάταξη προτεραιοτήτων.
Για την κυβέρνηση Τραμπ, το ζητούμενο δεν είναι μια ιδεολογικά «καθαρή» μετάβαση, αλλά η επαναφορά της Βενεζουέλας στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη με όρους σταθερότητας και ελέγχου.
Η νέα ηγεσία καλείται να αποδείξει γρήγορα ότι μπορεί να παραδώσει απτά αποτελέσματα σε παραγωγή και εξαγωγές. Αν αποτύχει, η στήριξη της Ουάσιγκτον θα αποδειχθεί εξίσου ρευστή με τις ισορροπίες που τη γέννησαν.
