Η κλιματική αλλαγή και η αύξηση των ακραίων καιρικών φαινομένων προκαλούν ολοένα περισσότερες φυσικές καταστροφές, οδηγώντας ανθρώπους σε διασυνοριακή μετανάστευση – και η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτού του φαινομένου.
Νέα έρευνα του WWF Ελλάς, του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) και της καθηγήτριας Εμμανουέλας Δούση αποκαλύπτει ότι η κλιματική μετανάστευση δεν είναι σενάριο του μέλλοντος, αλλά πραγματικότητα που βιώνεται ήδη.
Μέσα από 70 συνεντεύξεις με πρόσφυγες και μετανάστες από 17 χώρες, η μελέτη διαπιστώνει ότι το 50% των ερωτηθέντων επηρεάστηκε άμεσα από κλιματικούς παράγοντες στην απόφασή του να μετακινηθεί.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και οι καύσωνες καταστρέφουν τα σπίτια και τις καλλιέργειες, αναγκάζοντας ανθρώπους να αναζητήσουν ασφάλεια σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πολλοί από τους μετανάστες δεν γνώριζαν τον όρο «κλιματική αλλαγή», αλλά η εμπειρία τους ανέδειξε με σαφήνεια τον ρόλο της στην εκτόπισή τους.
Παράλληλα, η έρευνα καταδεικνύει το θεσμικό κενό: η κλιματική μετανάστευση δεν περιλαμβάνεται στις κατηγορίες που παρέχουν νομική προστασία ή άσυλο, γεγονός που αφήνει ευάλωτους τους ανθρώπους που ήδη δοκιμάζονται από ακραία καιρικά φαινόμενα.
Όπως τονίζει η Εμμανουέλα Δούση, η κλιματική μετανάστευση δεν είναι πλέον ένα παροδικό φαινόμενο αλλά μια μόνιμη πρόκληση που απαιτεί συνδυασμό πολιτικών προσαρμογής και μέτρων μείωσης των αιτιών της κλιματικής αλλαγής. Η πρόκληση για την Ελλάδα και την Ευρώπη είναι να σχεδιαστούν βιώσιμες λύσεις που δεν θα περιορίζονται στο κλείσιμο συνόρων ή σε προσωρινές δομές, αλλά θα προστατεύουν τόσο τους ανθρώπους όσο και τις περιοχές που αφήνουν πίσω τους.
Η έρευνα φέρνει στο προσκήνιο μια αθέατη διάσταση της μετανάστευσης, αναδεικνύοντας την ανάγκη για εμπειρική κατανόηση και ουσιαστική θεσμική θωράκιση απέναντι σε μια κρίση που θα μας συνοδεύει στο μέλλον.
