Στον απόηχο της αύξησης των ευρωπαϊκών επιτοκίων κατά 0,25%, οι τράπεζες φέρνουν τη νέα γενιά προϊόντων για συντηρητικούς αποταμιευτές, τα οποία υπόσχονται μεγαλύτερες αποδόσεις από τις προθεσμιακές καταθέσεις, όπου τα επιτόκια παραμένουν από τα χαμηλότερα στην ευρωζώνη.
Την πρώτη κίνηση στην κατεύθυνση αυτή κάνει η Εθνική Τράπεζα από αύριο, με ένα νέο προϊόν αμοιβαίου κεφαλαίου target maturity, διάρκεια δύο ετών, με απόδοση που μπορεί να σωρευτικά να φθάσει το 4% στη διάρκεια της διετίας. Ανάλογα προϊόντα αναμένεται να παρουσιάσουν τις επόμενες ημέρες και οι άλλες τράπεζες.
Τα χαρακτηριστικά του νέου διετούς προϊόντος
Το νέο ομολογιακό αμοιβαίο κεφάλαιο προκαθορισμένης διάρκειας 24 μηνών, με την εμπορική ονομασία "ΔΗΛΟΣ EXTRA INCOME 24months XIV", αποτελεί το «όχημα» της Εθνικής Τράπεζας για την προσέλκυση ρευστότητας, απευθυνόμενο και σε μικροαποταμιευτές. Η διάθεσή του ξεκινά τη Δευτέρα 15 Ιουνίου, με την περίοδο υποβολής αιτήσεων να παραμένει ανοιχτή έως και την Παρασκευή 24 Ιουλίου, ημερομηνία μετά την οποία η είσοδος στο fund κλείνει οριστικά.
Τα βασικά χαρακτηριστικά της νέας πρότασης δομούνται ως εξής:
Ελάχιστο κεφάλαιο: Το κατώφλι εισόδου είναι ιδιαίτερα προσιτό, ορισμένο στα **2.000 ευρώ.
Προσδοκώμενη απόδοση: Η τράπεζα υπολογίζει το σωρευτικό κέρδος στη λήξη της διετίας μεταξύ 3,2% και 4%. Σε ετησιοποιημένη βάση, η απόδοση αυτή μεταφράζεται σε 1,6% έως 2%.
Φορολογικό πλεονέκτημα: Σε αντίθεση με τις καταθέσεις, όπου οι τόκοι φορολογούνται με 15%, η υπεραξία από τα αμοιβαία κεφάλαια είναι αφορολόγητη. Αυτό σημαίνει ότι για να πετύχει ένας καταθέτης αντίστοιχο καθαρό κέρδος σε προθεσμιακό λογαριασμό, θα χρειαζόταν μικτό επιτόκιο της τάξης του 1,90% έως 2,35%.
Επενδυτική στρατηγική: Το ενεργητικό θα επενδυθεί σε επιλεγμένα ελληνικά και ευρωπαϊκά κρατικά και εταιρικά ομόλογα. Η μέση ληκτότητα των τίτλων συμπίπτει με τη λήξη του αμοιβαίου (24 Ιουλίου 2028). Με τη στρατηγική "buy and hold" (αγορά και διακράτηση χωρίς trading), οι διαχειριστές κλειδώνουν τη μελλοντική αξία του χαρτοφυλακίου, γνωρίζοντας εκ των προτέρων τους εισπρακτέους τόκους.
Προμήθειες: Η προμήθεια εισόδου διαμορφώνεται στο **0,30%**. Δεν υφίσταται προμήθεια εξόδου εάν το προϊόν διακρατηθεί έως τη λήξη του, ωστόσο για πρόωρη ρευστοποίηση επιβάλλεται "πέναλτι" 1,50%.
Η διαφορά με το προηγούμενο πρόγραμμα
Το νέο προϊόν διαφοροποιείται αισθητά από την αμέσως προηγούμενη γενιά των target maturity funds της Εθνικής. Το προηγούμενο τριετές αμοιβαίο ("ΔΗΛΟΣ EXTRA INCOME 36 Months") αποδείχθηκε εξαιρετικά επιτυχημένο, αντλώντας πάνω από 1,8 δισ. ευρώ μέσα από 8 διαδοχικές εκδόσεις.
Ωστόσο, η νέα στρατηγική φέρνει δύο θεμελιώδεις αλλαγές:
1. Συρρίκνωση του χρονικού ορίζοντα: Η διάρκεια ζωής μειώνεται από τους 36 στους 24 μήνες. Αυτό αναμένεται να κατευνάσει τις ανησυχίες των πιο συντηρητικών αποταμιευτών που διστάζουν να «κλειδώσουν» τα χρήματά τους για μία πλήρη τριετία.
2. Κατάργηση της ετήσιας διανομής: Ενώ τα τριετή funds κατέβαλλαν μέρισμα σε ετήσια βάση (επέτειος προϊόντος), το νέο διετές αμοιβαίο δεν προβλέπει ενδιάμεσες πληρωμές. Όλο το παραγόμενο κέρδος θα καταβληθεί σωρευτικά κατά τη λήξη (Ιούλιος 2028).
Η σκληρή πραγματικότητα των προθεσμιακών καταθέσεων
Η στροφή στα εναλλακτικά αυτά προϊόντα δεν είναι τυχαία, καθώς η αγορά των παραδοσιακών καταθέσεων παραμένει καθηλωμένη. Αναμένεται βέβαια ότι η πρόσφατη απόφαση της ΕΚΤ για αύξηση των επιτοκίων της κατά 0,25% θα περάσει σε ένα βαθμό στις εγχώριες προθεσμιακές καταθέσεις, εντούτοις αυτό θα συμβεί από μια εξαιρετικά χαμηλή βάση εκκίνησης, σε πλήρη αναντιστοιχία με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της ΕΚΤ (Απρίλιος 2026), η απόσταση στα επιτόκια καταθέσεων μεταξύ Ελλάδας και ευρωζώνης παραμένει πολύ μεγάλη και διαμορφώνεται ως εξής:
Πίσω από αυτή τη στρατηγική των τραπεζών κρύβεται η θεμελιώδης αρχή της προσφοράς και της ζήτησης. Το εγχώριο πιστωτικό σύστημα διαθέτει σήμερα άφθονη πλεονάζουσα ρευστότητα και πολύ χαμηλό δείκτη δανείων προς καταθέσεις. Εφόσον οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, που ελέγχουν πάνω από το 90% της αγοράς, δεν «διψούν» για νέα κεφάλαια ώστε να χρηματοδοτήσουν δάνεια, δεν υφίσταται ουσιαστικός ανταγωνισμός και συνεπώς κανένα κίνητρο προσφοράς υψηλών επιτοκίων. Οι πιέσεις της κυβέρνησης για σμίκρυνση της "ψαλίδας" (spread) αποδεικνύονται άκαρπες, καθώς τα μεγάλα πιστωτικά περιθώρια στηρίζουν την κερδοφορία των ιδρυμάτων.
Υπό αυτό το πρίσμα, τα αμοιβαία κεφάλαια προκαθορισμένης διάρκειας εξυπηρετούν ιδανικά τον σχεδιασμό των τραπεζών. Προσφέρουν μια βιώσιμη διέξοδο στους πελάτες τους, χωρίς ωστόσο να επωμίζονται οι ίδιες το κόστος καταβολής των τόκων από τα ταμεία τους. Αντιθέτως, λειτουργούν ως διαμεσολαβητές, καρπωνόμενες εξασφαλισμένα έσοδα από προμήθειες (όπως το 0,30% κατά την εγγραφή), συντηρώντας στο ακέραιο τα ισχυρά θεμελιώδη του ισολογισμού τους.
