Το φετινό Φεστιβάλ Καννών μπορεί να έμοιαζε πιο ήσυχο, όμως πίσω από τη βιτρίνα αποκάλυψε τις μεγάλες αλλαγές που μεταμορφώνουν τον παγκόσμιο κινηματογράφο: την αποχώρηση των στούντιο, την άνοδο του queer σινεμά, την διαφαινόμενη του ανεξάρτητου χώρου, αλλά και την πρώτη απόπειρα συνύπαρξης με την τεχνητή νοημοσύνη.
Το Φεστιβάλ Καννών του 2026 δεν είχε τη λάμψη, τη φρενίτιδα και τα μεγάλα στούντιο προηγούμενων ετών. Δεν υπήρχαν υπερπαραγωγές της Marvel, ούτε εντυπωσιακές αφίξεις τύπου Τομ Κρουζ με μαχητικά αεροσκάφη και κόκκινα χαλιά που θυμίζουν παγκόσμια πρεμιέρα.
Όμως, πίσω από αυτή τη φαινομενικά υποτονική διοργάνωση, το φεστιβάλ λειτούργησε σαν καθρέφτης μιας κινηματογραφικής βιομηχανίας που αλλάζει ριζικά. Οι Κάννες του 2026 αποκάλυψαν τις νέες ισορροπίες ανάμεσα στο ανεξάρτητο σινεμά, τις πλατφόρμες streaming, τα παραδοσιακά στούντιο και την επελαύνουσα τεχνητή νοημοσύνη.
Το Χόλιγουντ απομακρύνεται, το queer σινεμά παίρνει το κέντρο
Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, καμία μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή αμερικανικού στούντιο δεν κυριάρχησε στην Κρουαζέτ. Δημιουργοί όπως ο Κρίστοφερ Νόλαν και ο Στίβεν Σπίλμπεργκ επέλεξαν να μείνουν μακριά από τις Κάννες, ενώ ακόμη και οι μεγάλες εταιρείες του Χόλιγουντ έδειξαν να αντιμετωπίζουν το φεστιβάλ περισσότερο ως ρίσκο, παρά ως απαραίτητο σταθμό προβολής.
Η πιο έντονη στιγμή «παλιού Χόλιγουντ» προήλθε τελικά από μια επετειακή προβολή του The Fast and the Furious. Η παρουσία του Βιν Ντίζελ και η συγκινησιακή φόρτιση της βραδιάς υπενθύμισαν πόσο πολύ λείπει πλέον η αμερικανική κινηματογραφική υπερπαραγωγή από το φεστιβάλ.
Η στάση αυτή δεν είναι τυχαία. Τα μεγάλα στούντιο θεωρούν πλέον τις Κάννες ακριβή και απρόβλεπτη επένδυση, χωρίς εγγύηση εμπορικού οφέλους. Η πρόσφατη επιτυχία της Warner Bros. με ταινίες που απέφυγαν εντελώς το φεστιβαλικό κύκλωμα ενίσχυσε την αίσθηση ότι το Χόλιγουντ δεν χρειάζεται πλέον τις Κάννες όσο παλιότερα.
Την ίδια στιγμή, το queer σινεμά ήταν ο μεγάλος πρωταγωνιστής της διοργάνωσης. Ο Άιρα Σακς παρουσίασε το The Man I Love με τον Ράμι Μάλεκ στον ρόλο ενός ομοφυλόφιλου περφόρμερ στη Νέα Υόρκη της κρίσης του AIDS, αποσπώντας δεκάλεπτο χειροκρότημα.
Ο Βέλγος δημιουργός Λούκας Ντοντ εντυπωσίασε με το Coward, μια ιστορία queer έρωτα στα χαρακώματα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Παράλληλα, οι Ισπανοί δημιουργοί Χαβιέρ Κάλβο και Χαβιέρ Αμπρόσι, γνωστοί ως "Los Javis", προκάλεσαν αίσθηση με το La Bola Negra, που ακολουθεί τρεις γενιές queer ανδρών από τον Ισπανικό Εμφύλιο και μετά. Η ταινία απέσπασε το μεγαλύτερο χειροκρότημα του φεστιβάλ, διάρκειας περίπου 20 λεπτών.
Εκτός διαγωνιστικού, το queer slasher Teenage Sex and Death at Camp Miasma της Τζέιν Σόνμπραν και το ανατρεπτικό Club Kid του Τζόρνταν Φέρστμαν συγκαταλέχθηκαν στα πιο πολυσυζητημένα φιλμ της χρονιάς.
Η τεχνητή νοημοσύνη οριστικά και επισήμως στο σινεμά
Αν υπήρχε ένα θέμα που πλανιόταν παντού στις Κάννες, από τις αίθουσες προβολών μέχρι τις επαγγελματικές συναντήσεις της αγοράς, αυτό ήταν η τεχνητή νοημοσύνη.
Η εικόνα ενός ανθρωποειδούς ρομπότ να περπατά στην Κρουαζέτ λειτούργησε σχεδόν συμβολικά για τους φόβους του κλάδου. Όμως οι συζητήσεις φέτος δεν περιστρέφονταν πλέον γύρω από το αν η AI θα αλλάξει το σινεμά, αλλά γύρω από το πώς η βιομηχανία θα συνυπάρξει μαζί της.
Η Ντέμι Μουρ, μέλος της φετινής επιτροπής, δήλωσε ανοιχτά ότι η μάχη εναντίον της τεχνητής νοημοσύνης «είναι μια μάχη που θα χαθεί» και ότι ο κινηματογράφος πρέπει να βρει τρόπους συνεργασίας με τη νέα τεχνολογία.
Επισήμως, οι Κάννες εξακολουθούν να απαγορεύουν ταινίες που έχουν δημιουργηθεί με γενετική τεχνητή νοημοσύνη από το διαγωνιστικό τους πρόγραμμα. Στην πράξη όμως, η βιομηχανία έχει ήδη περάσει σε νέα φάση.
Η Meta έγινε επίσημος συνεργάτης του φεστιβάλ, ενώ εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιήθηκαν στην παραγωγή του ντοκιμαντέρ John Lennon: The Last Interview του Στίβεν Σόντεμπεργκ.
Στο επαγγελματικό τμήμα της αγοράς πραγματοποιήθηκε ακόμη και ειδική σύνοδος με τίτλο "AI for Talent Summit", όπου το ζητούμενο δεν ήταν πλέον η αντίσταση στην τεχνολογία, αλλά η «ηθική χρήση» της, η προστασία δεδομένων και οι τρόποι με τους οποίους μπορεί να ενισχύσει -και όχι να αντικαταστήσει- τη δημιουργικότητα.
Παράλληλα, η αγορά των ανεξάρτητων παραγωγών έδειξε σημάδια ανάκαμψης μετά από ένα υποτονικό ξεκίνημα.
Η A24 απέκτησε το Club Kid έπειτα από σκληρό ανταγωνισμό, πληρώνοντας περίπου 17 εκατομμύρια δολάρια για τα παγκόσμια δικαιώματα, ενώ το Netflix κινήθηκε επιθετικά αποκτώντας το animation In Waves και διεκδικώντας το La Bola Negra και το Gentle Monster με τη Λεά Σεϊντού.
