Ο κόσμος αλλάζει κι οι αγορές τρέχουν ασθμαίνοντας πίσω από τις εξελίξεις, αδυνατώντας να προβλέψουν “τι τέξεται η επιούσα”. Ο νέος γρίφος και το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον τα γεωπολιτικά, όπου συντελούνται τεκτονικές αλλαγές με τεράστιο αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία, στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις, στις επενδύσεις και στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Θα είναι το 2026 μιά καλή χρονιά για τα χρηματιστήρια και τις αγορές; Θα συνεχίσει το ΧΑ την ανοδική του πορεία με διαδοχικά ρεκόρ, φθάνοντας στα υψηλά 20ετίας, πριν από τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση;
Στην αυγή του νέου έτους, τα ερωτηματικά πληθαίνουν. Διεθνείς οίκοι και αναλυτές εκφράζουν αισιοδοξία, χωρίς όμως να διακινδυνεύουν προβλέψεις, γνωρίζοντας ότι τα πάντα εξαρτώνται από αστάθμητους παράγοντες – μεταξύ των οποίων οι απρόβλεπτες κινήσεις του προέδρου Τραμπ, στην προσπάθεια του να “ξανακάνει μεγάλη της Αμερική”
Η προειδοποίηση
Οι πρώτες ημέρες του 2026 εμπεριείχαν μία προειδοποίηση: Γεωπολιτικές εξελίξεις που άλλοτε θα απαιτούσαν χρόνια, συμπυκνώθηκαν σε ένα δεκαήμερο, αποκαλύπτοντας πόσο πυκνό, απρόβλεπτο και εύθραυστο είναι το διεθνές περιβάλλον στο οποίο καλούνται να κινηθούν φέτος οι αγορές.
Τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν με ρυθμό κινηματογραφικής ταινίας οδήγησαν σε στρατηγική επανεκτίμηση αξιών και ρόλων. Από τις μετοχές και τα εμπορεύματα μέχρι τα νομίσματα και τα κρατικά ομόλογα, όλες οι κατηγορίες ενεργητικού δέχτηκαν πιέσεις από γεωπολιτικές, πολιτικές και νομισματικές εξελίξεις – και περισσότερο από τις ανησυχίες που προκάλεσαν.
Τα πολύτιμα μέταλλα και τα εμπορεύματα ήταν βασικοί βασικοί παράγοντες για την απόδοση των διεθνών χαρτοφυλακίων. Στο επίκεντρο ο χρυσός και το ασήμι που κατέγραψαν διαδοχικά ιστορικά ρεκόρ – και φαίνεται ότι θα συνεχίσουν να κινούνται ανοδικά σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Η στροφή στα πολύτιμα μέταλλα αντικατοπτρίζει την ανάγκη των επενδυτών για hedging έναντι πληθωριστικών ρίσκων, νομισματικών πιέσεων και γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων.
Η "αφασία" των αγορών
Με αφετηρία τα γεωπολιτικά, οι αβεβαιότητες πληθαίνουν και τα ρίσκα στα χρηματιστήρια αυξάνονται. “Συνταγή επιτυχίας” για επίτευξη αποδόσεων δεν υπάρχει. Αντίθετα, κίνδυνοι ελλοχεύουν παντού, σε μετοχές, ομόλογα και commodities.
Κι ενώ στο πρώτο 10ήμερο της χρονιάς είχαμε έναν καταιγισμό εξελίξεων, που άλλοτε θα προκαλούσαν μεγάλους κλυδωνισμού και αναταράξεις, οι αγορές δείχνουν παροιμιώδη... “αταραξία”. Σαν να μην τις αγγίζει τίποτα συνεχίζουν στους ίδιους αργούς ρυθμούς, με μικρά βήματα και καθημερινές εναλλαγές κατεύθυνσης. Μία συμπεριφορά που καταλήγει στο.. “μηδέν εις το πηλίκον”.
Δεν οφείλεται σε ψύχραιμη ανάλυση δεδομένων, ούτε σε αίσθηση ασφάλειας. Το αντίθετο: Οι αβεβαιότητες είναι τόσες πολλές και ποικίλες, που είναι.. σαν να μην υπάρχουν. Οι αγορές έχουν χάσει τον μπούσουλα, δεν μπορούν πλέον να τις σταθμίσουν και να τις αποτιμήσουν.
Εξαίρεση το ΧΑ;
Γεγονότα όπως η εισβολή στη Βενεζουέλα, υποθετικές εξελίξεις όπως η προσάρτηση της Γροιλανδίας, η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, ή η ειρήνευση στην Ουκρανία και μία νέα “Γιάλτα” ΗΠΑ-Ρωσίας, θα έχουν ασφαλώς μεγαλύτερη βαρύτητα και επίδραση στις αγορές από οποιεσδήποτε οικονομικές και επιχειρηματικές εξελίξεις.
Το σημαντικότερο είναι ότι ουδείς μπορεί να προβλέψει τι από αυτά θα συμβούν και ποιά θα μείνουν στη σφαίρα της εικοτολογίας ή της μελλοντολογίας.
Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, το ελληνικό χρηματιστήριο δν μππορεί να μείνει “απρόσβλητο” και να κινηθεί αυτόνομα. Οσο κι αν η χώρα έχει να επιδείξει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, όσο κι αν οι ελληνικές μετοχές έχουν μεγαλύτερα περιθώρια ανόδου ή προσφέρουν υψηλότερες μερισματικές αποδόσεις.
