Η τεχνολογία είναι εδώ, αλλά η επέκταση της Waymo «φρενάρει» στην πολιτική. Παρότι η θυγατρική της Alphabet θεωρείται ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης στα αυτόνομα ταξί (robotaxi) και πραγματοποιεί ήδη περίπου 500.000 επί πληρωμή διαδρομές κάθε εβδομάδα στις ΗΠΑ, η φιλοδοξία της να εξαπλωθεί στις μεγαλύτερες αγορές των ΗΠΑ -και διεθνώς- προσκρούει σε ένα ισχυρό μέτωπο αντιδράσεων από συνδικάτα, τοπικές κυβερνήσεις και ανησυχίες για την απασχόληση.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η μετάβαση στα πλήρως αυτόνομα ταξί αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολη από όσο προέβλεπαν οι πρωτοπόροι της τεχνητής νοημοσύνης.
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα καταγράφηκε στη Νέα Υόρκη. Στα τέλη του προηγούμενου έτους, στελέχη της Waymo συναντήθηκαν με συνεργάτες της κυβερνήτη της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, Κάθι Χόκουλ, η οποία εξέταζε αλλαγές στη νομοθεσία, ώστε να επιτραπούν οι πλήρως αυτόνομες διαδρομές.
Η εταιρεία έριξε στο τραπέζι μια ασυνήθιστη πρόταση: τη δημιουργία ταμείου εκατομμυρίων δολαρίων για στήριξη οδηγών ταξί και άλλων εργαζομένων που ενδεχομένως χάσουν τη δουλειά τους λόγω της αυτοματοποίησης. Σύμφωνα με πληροφορίες, το ποσό έφθανε περίπου τα 20 εκατ. δολάρια.
Η κίνηση, ωστόσο, δεν ήταν αρκετή. Τα συνδικάτα των οδηγών εξαπέλυσαν σφοδρή εκστρατεία κατά της νομιμοποίησης των robotaxi, με αποτέλεσμα η Χόκουλ να αποσύρει τελικά την πρότασή της μόλις έναν μήνα αργότερα.
«Οι δισεκατομμυριούχοι της τεχνολογίας υποτιμούν τους εργαζομένους με δική τους ευθύνη», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια της Συμμαχίας Οδηγών Ταξί της Νέας Υόρκης, Μπαϊράβι Ντεσάι.
Η Νέα Υόρκη δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Στο Ιλινόι, αντίστοιχο νομοσχέδιο «πάγωσε» ύστερα από αντιδράσεις των εργατικών ενώσεων, ενώ στην Ουάσιγκτον το δημοτικό συμβούλιο καθυστερεί εδώ και χρόνια να εγκρίνει τη λειτουργία εμπορικών υπηρεσιών robotaxi.
Η Waymo επιχείρησε και εκεί να κατευνάσει τις αντιδράσεις, προτείνοντας εκ νέου τη δημιουργία ταμείου για εργαζομένους που θα επηρεαστούν από την αυτοματοποίηση. Η απάντηση των συνδικάτων ήταν ουσιαστικά αρνητική, καθώς θεωρούν ότι ακόμη και σημαντικά χρηματικά ποσά δεν μπορούν να αντισταθμίσουν την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας.
Το πολιτικό στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης
Η υπόθεση Waymo εξελίσσεται πλέον σε μία από τις πρώτες μεγάλες πολιτικές συγκρούσεις γύρω από την πραγματική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο την ασφάλεια των αυτόνομων οχημάτων, αλλά και το κατά πόσο η ΑΙ θα αντικαταστήσει εκατομμύρια εργαζόμενους.
Η ανησυχία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, καθώς όλο και περισσότεροι ψηφοφόροι εκφράζουν επιφυλάξεις για τις συνέπειες της τεχνητής νοημοσύνης στην οικονομία και στην απασχόληση.
Η Waymo αναγνωρίζει πλέον ότι δεν χρειάζεται να κερδίσει μόνο τις ρυθμιστικές αρχές, αλλά και την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. «Θέλουμε να συναντήσουμε τις κυβερνήσεις εκεί όπου βρίσκονται σήμερα», δήλωσε ο επικεφαλής δημόσιας πολιτικής της εταιρείας, Τζάστιν Κιντζ, υπογραμμίζοντας ότι η εταιρεία σκοπεύει να συνεχίσει τον διάλογο με τις τοπικές αρχές και τους εργαζόμενους.
Ηγέτης στην αγορά, αλλά χωρίς ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο
Παρά τις δυσκολίες, η Waymo εξακολουθεί να προηγείται σημαντικά του ανταγωνισμού. Η εταιρεία πραγματοποιεί ήδη περίπου 500.000 επί πληρωμή διαδρομές την εβδομάδα, αριθμός υπερδιπλάσιος σε σχέση με έναν χρόνο πριν, ενώ δραστηριοποιείται σε εννέα πόλεις των πολιτειών της Καλιφόρνια, της Αριζόνα, του Τέξας, της Φλόριντα και του Τενεσί. Παράλληλα, μέσω συνεργασίας με την Uber, προσφέρει υπηρεσίες και στην Ατλάντα και στο Όστιν.
Πρόσφατα εξασφάλισε νέα χρηματοδότηση 16 δισ. δολαρίων για την περαιτέρω ανάπτυξή της και εξακολουθεί να προηγείται εταιρειών όπως η Zoox της Amazon και η Tesla.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι ότι στις ΗΠΑ δεν υπάρχει ενιαίο ομοσπονδιακό ρυθμιστικό πλαίσιο. Σήμερα, 26 πολιτείες επιτρέπουν την κυκλοφορία οχημάτων χωρίς οδηγό, όμως στις υπόλοιπες είτε επιτρέπονται μόνο δοκιμές, είτε δεν υπάρχει ακόμη σχετική νομοθεσία.
Τα ζητήματα ασφαλείας εξακολουθούν να προβληματίζουν
Εκτός από τις πολιτικές αντιδράσεις, η Waymo καλείται να αντιμετωπίσει και τις ανησυχίες για την ασφάλεια. Παρότι η εταιρεία υποστηρίζει ότι τα οχήματά της εμπλέκονται σε λιγότερα σοβαρά ατυχήματα από τα αυτοκίνητα που οδηγούν άνθρωποι, δεν έχουν λείψει τα περιστατικά που τροφοδοτούν την κριτική.
Τον Ιανουάριο, ένα όχημα της Waymo τραυμάτισε ελαφρά ένα παιδί κοντά σε σχολείο στην Καλιφόρνια, ενώ άλλο περιστατικό στο Σαν Φρανσίσκο προκάλεσε τον θάνατο μιας γάτας.
Πρόσφατα, μάλιστα, η εταιρεία ανέστειλε προσωρινά τις διαδρομές σε αυτοκινητοδρόμους και διέκοψε τη λειτουργία της σε ορισμένες πόλεις, καθώς αξιολογούσε την ικανότητα των οχημάτων να κινούνται με ασφάλεια σε πλημμυρισμένους δρόμους.
Θα δούμε robotaxi στην Ευρώπη;
Για την ευρωπαϊκή αγορά, οι εξελίξεις στις ΗΠΑ αποτελούν ισχυρή ένδειξη ότι η διεθνής επέκταση της Waymo δεν πρόκειται να είναι άμεση.
Η εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εμπορικής εισόδου σε ευρωπαϊκές χώρες και παραμένει προσηλωμένη στην εδραίωσή της στις ΗΠΑ, όπου εξακολουθεί να δίνει μάχες για την εξασφάλιση των απαραίτητων εγκρίσεων.
Επιπλέον, η Ευρώπη θεωρείται ακόμη πιο απαιτητική ρυθμιστικά. Η αδειοδότηση αυτόνομων οχημάτων γίνεται σε μεγάλο βαθμό σε εθνικό επίπεδο, ενώ το αυστηρό πλαίσιο για την ασφάλεια, την ευθύνη σε περίπτωση ατυχήματος, την προστασία προσωπικών δεδομένων και τα εργασιακά δικαιώματα σημαίνει ότι μια μαζική ανάπτυξη υπηρεσιών robotaxi θα απαιτήσει πολυετείς διαβουλεύσεις με τις κυβερνήσεις και τις ευρωπαϊκές αρχές.
Εν ολίγοις, ακόμη και αν η τεχνολογία θεωρείται πλέον ώριμη, η πολιτική και οι κοινωνικές αντιδράσεις φαίνεται πως θα καθορίσουν το πότε –και το αν– τα αυτόνομα ταξί της Waymo θα κυκλοφορήσουν στους ευρωπαϊκούς δρόμους.
