Η εικόνα των οδικών συγκρούσεων, των λεηλασιών και των οργισμένων διαδηλώσεων στο Παρίσι αποτελεί απλώς την επιφάνεια μιας βαθιάς δομικής κρίσης που συγκλονίζει τη Γαλλία. Η δεύτερη ισχυρότερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται εγκλωβισμένη ανάμεσα σε ένα δυσβάσταχτο κρατικό μοντέλο, ένα παράλυτο πολιτικό σύστημα και μια κοινωνία που απορρίπτει κάθε προσπάθεια περιστολής των δημόσιων παροχών.
Η κυβέρνηση του Σεμπαστιέν Λεκορνί αναγκάστηκε να αυξήσει δραστικά τα μέτρα ασφαλείας απέναντι στα κύματα διαμαρτυρίας για την ακρίβεια, τα καύσιμα και την υποχρηματοδότηση των δημόσιων υποδομών, ενώ το κίνημα των «Κίτρινων Γιλέκων» προαναγγέλλει νέους γύρους κινητοποιήσεων.
Αμείλικτοι αριθμοί: Χρέος 3,6 τρισ. ευρώ και μισός αιώνας ελλειμμάτων
Το μέγεθος του γαλλικού αδιεξόδου αποτυπώνεται καθαρά στα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη:
-
Δημόσιο χρέος: Αγγίζει τα 3,6 τρισ. ευρώ, αγγίζοντας το 119% του ΑΕΠ.
-
Δημόσιες δαπάνες: Εκτινάσσονται στο 57,2% του ΑΕΠ, από τα υψηλότερα επίπεδα στην Ευρώπη.
-
Φορολογική επιβάρυνση: Φτάνει το 45,2% του ΑΕΠ, χωρίς ωστόσο να αποτρέπει τη δημιουργία νέων ελλειμμάτων.
-
Αναιμική ανάπτυξη: Το ΔΝΤ προβλέπει μόλις 0,4% για το 2026, καθιστώντας σχεδόν αδύνατη τη δημοσιονομική προσαρμογή.
Όπως επισημαίνει η Wall Street Journal, η Γαλλία αδυνατεί να ισοσκελίσει τον Προϋπολογισμό της από το 1974. Επί 50 συναπτά έτη, οι διαδοχικές κυβερνήσεις καλύπτουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους μέσω συνεχούς δανεισμού, τροφοδοτώντας ένα εκτεταμένο κοινωνικό κράτος με υψηλές δαπάνες για συντάξεις, υγεία και κοινωνικές μεταβιβάσεις.
Η «ιερή αγελάδα» του ασφαλιστικού και οι προειδοποιήσεις του ΟΟΣΑ
Το συνταξιοδοτικό σύστημα αποτελεί το πιο ευαίσθητο σημείο της γαλλικής πολιτικής σκηνής. Ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει ότι η δημογραφική γήρανση θα εντείνει δραματικά τις πιέσεις, προτείνοντας την άμεση επανεκκίνηση των μεταρρυθμίσεων και τη σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής. Ωστόσο, κάθε πρόταση για αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης ή μείωση των δαπανών συναντά καθολική κοινωνική άρνηση.
Η πολιτική παράλυση της περιόδου Μακρόν
Η υπόσχεση του Εμανουέλ Μακρόν το 2017 για εκσυγχρονισμό της οικονομίας και άρση των αγκυλώσεων της αγοράς εργασίας προσέκρουσε στην πολιτική του αποδυνάμωση. Μετά τις πρόωρες κάλπες του 2024, ο κατακερματισμός της Εθνοσυνέλευσης και η απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη ακόμη και την ψήφιση του Προϋπολογισμού.
Η συνταξιοδοτική μεταρρυθμιστική προσπάθεια ανεστάλη, εγκλωβίζοντας το Παρίσι σε έναν φαύλο κύκλο: η κυβέρνηση αδυνατεί να επιβάλει περικοπές λόγω πολιτικού κόστους, αλλά δεν διαθέτει και τους πόρους για να εξασφαλίσει την κοινωνική ειρήνη.
Η εκλογική άνοδος των άκρων και οι πιέσεις στις αγορές
Το πολιτικό κενό αξιοποιείται από τις αντίπαλες πολιτικές δυνάμεις:
-
Η Μαρίν Λεπέν και ο Εθνικός Συναγερμός κεφαλαιοποιούν τη λαϊκή δυσαρέσκεια για την υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης.
-
Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν προτάσσει μια ριζοσπαστική αριστερή ατζέντα με κρατικό παρεμβατισμό, αναδιανομή και αμφισβήτηση της λιτότητας.
Σύμφωνα με το Reuters, η διεθνής ενεργειακή κρίση ενισχύει τα λαϊκιστικά ρεύματα σε όλη την Ευρώπη, με τη Γαλλία στο επίκεντρο. Παράλληλα, οι αγορές αντιδρούν με νευρικότητα: η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου κινείται σε υψηλά 24 ετών, ενώ το spread έναντι των γερμανικών τίτλων ξεπέρασε τις 150 μονάδες βάσης. Αν αποτύχει το κυβερνητικό πλάνο εξοικονόμησης 54 δισ. ευρώ, το έλλειμμα απειλεί να εκτιναχθεί στο 6,4% του ΑΕΠ (και πάνω από 5% ακόμη κι αν εφαρμοσθεί).
Ευρωπαϊκή διάσταση: Μια οικονομία πολύ μεγάλη για να καταρρεύσει
Η Γαλλία διατηρεί σημαντικά παραγωγικά πλεονεκτήματα, όπως ισχυρή βιομηχανία, πολυεθνικούς κολοσσούς, πυρηνική ενέργεια και ανεπτυγμένο χρηματοπιστωτικό τομέα. Ωστόσο, οι δυνατότητες αυτές καθηλώνονται από τη δημοσιονομική ασφυξία.
Επειδή η γαλλική οικονομία είναι θεμελιώδης για τη συνοχή της Ευρωζώνης, η παρατεταμένη πολιτική αστάθεια στο Παρίσι δεν αποτελεί εσωτερικό ζήτημα, αλλά μια συστημική απειλή για ολόκληρη την Ευρώπη.
